Кіріспе

1965 жылғы Beach Boys әні "California Girls" – американдық рок-топ Beach Boys-тің 1965 жылғы "Summer Days (And Summer Nights!!)" альбомынан шыққан ән. Брайан Уилсон мен Майк Лав жазған әннің мәтіні, топтың Еуропаға алғашқы гастрольдік сапарынан алған әсерлерінен туындаған, әлемдегі әйелдерге деген құрметті көрсетеді. Ән "Let Him Run Wild" әнімен бірге сингл ретінде жарық көрді және Billboard Hot 100 хит-парадында 3-орынға жетті. Ол сондай-ақ бірнеше басқа елде топ-10 хиттерінің қатарына кірді, бұл топтың бүкіл әлем бойынша ең табысты әндерінің біріне айналды. Уилсон "California Girls" әнін алғашқы рет қышқылға саяхаттағанда, әйелдер мен батыстық фильмдердің музыкасы туралы ойланып тапты. Ән оркестрлік прелюдиясымен, қабатталған вокалымен және хроматизмімен ерекшеленеді. Уилсон кейін оны "жастыққа гимн", Beach Boys-тің "әні" және топтың сүйікті жазбасы деп атады, бірақ вокалдық орындалуына толық қанағаттанбады. Бұл топтың әлі топтың ресми мүшесі болмаған музыкант Брюс Джонстонмен жасаған алғашқы жазбасы болды. "California Girls" әні Beatles тобының "Back in the U.S.S.R." пародиясын, сондай-ақ Big Star-дың "September Gurls", Magnetic Fields-тың "California Girls" және Katy Perry-дің "California Gurls" сияқты ұқсас немесе бірдей атаулары бар көптеген әндерге шабыт берді. 1984 жылы Дэвид Ли Рот әнге кавер-версия жасады, ол да 3-орынға жетті. 2010 жылы Beach Boys-тің жазбасы Grammy Hall of Fame-ге енгізілді, ал 2011 жылы Rolling Stone журналы оны барлық уақыттағы ең ұлы әндер тізімінде 72-орынға қойды. Rock and Roll Hall of Fame оны "Rock and Roll-ды қалыптастырған 500 ән" тізіміне қосты.

Өмірбаян

Брайан Уилсон, кейбір мәліметтер бойынша, "Калифорния қыздары" әнін алғаш рет психоделикалық LSD есірткісін қолданғанда жазуға шабыланды, бірақ 2021 жылғы "Long Promised Road" деректі фильмінде ол әнді саяхаттан кейінгі аптада, есін жиған күйінде жазғанын айтты. 2007 жылғы сұхбатында Уилсон фортепианоға отырып, "каубой фильмдерінен естіген музыка туралы ойланып отырғанын" түсіндірді. "Отырып, ойнай бастадым, бум будэида, бум будэида. Шамамен бір сағат бойы солай жасадым. Осы аккордтарды тауып алдым. Содан кейін мелодия келді, ол да тез болды." Ол "California Girls" әнінің Drifters тобының "On Broadway" әнінің сезімін беру үшін жасалғанын айтты. Келесі күні Уилсон және оның әріптесі Майк Лав әннің қалған бөлігін аяқтады. Ол мәтінді "бір сағаттан да аз уақытта" жазғанын еске алды, ол студиядағы жазбаның қосымша трегіне дайындық кезінде студияның дәлізінде отырғанда болды. Мәтінде АҚШ-тың әртүрлі аймақтарынан келген қыздардың қасиеттерін бағалау және "олардың бәрі" баяндаушының Калифорния штатында болса екен деген тілек суреттеледі. Баяндаушы бағалайтын қасиеттердің арасында "шығыс жағалауының қыздары" - "әсерлі", "оңтүстік қыздары" - "сөйлеу әдебімен", "солтүстік қыздары" - "қалай сүйетіндерімен", ал "Орта Батыс фермерінің қызы" - "жаныңды жайлы сезіндіретінімен" ерекшеленеді. Бірінші корустан кейін Батыс жағалауы "күн сәулесімен" және күңгірт терілі қыздарымен, сондай-ақ "Гавай аралдарындағы француз бикиниімен" еске алынады. Әннің соңында әнші "осы үлкен әлемнің барлық жерінен" келген "барлық түрлі қыздарды" көргенін айтады және АҚШ-та "ең әдемілері" бар екенін мәлімдейді. Лавтың сөзіне қарағанда, мәтінге шабындық берген нәрсе - 1964 жылдың қараша айындағы Еуропа мен Ұлыбританияға жасаған алғашқы гастрольдік сапар. Ол өзінің "бастапқы ниетін" жеткізе алмағанын сезінді. "Мен бұл әннің тек АҚШ-тағы, тіпті Калифорниядағы емес, бүкіл әлемдегі қыздарға арналған құрмет екенін қаладым." Биограф Марк Диллон Лавтың мәтіні "оның концертке келген көрермендерді ең алдымен ойлайтынын көрсетеді" деп жазды және "Орта Батыс фермерінің қызы" деген сөз тіркесі тобы әнді тікелей эфирде орындағанда ең көп қолдауға ие болды.

Құрамы

"California Girls" әні оркестрлік прелюдиямен басталады және Уилсонның бұрынғы "Don't Hurt My Little Sister" әнімен ұқсас аккордтар тізбегі мен шақыру-жауап дауыстық желілерін қамтиды. Жазушы Мори Диннің айтуынша, "Музыкалық тұрғыдан алғанда, 'California Girls' хроматикалық тәжірибе; кез келген гараждық топ олардың ерекше VII толқынының күйреуі мен құлауын қайталауға тырысса, ноталар жинағын сатып алуға немесе шерлок Холмсты жоғалған аккордтарды табуға шақыруға тура келеді." Музыктанушы Уолтер Эверетт хордың VII—IV аккордарын пайдалануын кіші пентатоникалық интонациялармен хроматизацияланған мажор тональностьды ұсыну үшін анықтайды. Музыка теоретигі Дэниел Харрисон бұл әнді Уилсонның кейінірек жазған "God Only Knows" әнімен салыстырды, себебі екі ән де тониканың бастапқы орнын сақтамайды және каденциялық күшті басаңдатады. Қайырлым I және ii7 аккордтары арасында ауысады, бірақ күтілетін V аккордына жете алмайды. Осыған назар аударатын Харрисон, Эверетттің ойын келтіре отырып, "олардың бәрі Калифорниялық қыздар болса еді деген тілек, әрине, орындалмайды; I және II аккордтарының V аккордына жетпеуі, осы мүмкін еместікті көрсетеді" деп жазады.

Жазу

1965 жылғы 6 сәуірде Уилсон Голливудтағы Western Studio-да көптеген сессиялық музыканттармен бірге "California Girls" (алғашқыда "Біз білмейміз" деп аталған) әнінің қосымша трегін жазды. Қанағаттанарлық нәтижеге жету үшін 44 рет қайта жазу қажет болды, ал жазу түн ортасынан кейін аяқталды. Кіріспедегі темп пен гитара бөлігіне қатысты мәселелер Уилсонды, инженер Чак Брицті және оннан астам сессиялық музыканттарды шаршатып жіберді. Әнге осы кезде сөздері мен атауы болған жоқ, сондықтан Уилсон әнді "Ой, иә" және "Сен – шөпсің, ал мен – қуатты шабуырмын" деп атағанды естіртеді. 2016 жылғы естеліктерінде Уилсон былай деп еске алады: "Чакпен студияға кіргенде, ол Карлдың он екі тартылған гитарасының кіріспеде тікелей дыбысталуын қалады деді. Мен оның нені білгісі келгенін түсінбедім. 'Ол оны кабинада ойнай ала ма?' – деді Чак. Бұрын мен мұндай нәрсе туралы ойламаған едім, бірақ бұл жақсы идея сияқты көрінді. Карл менің қасымда кабинада тұрды, ал қалған музыканттар студияда болды. Мен оны оркестр дирижерідей басқардым". Биограф Питер Эймс Карлиннің сөзіне сәйкес, Уилсонның әкесі Мюрри, Брайнды оркестрлік кіріспеден бас тартуға көндірді, өйткені ол әнді тым күрделі деп санады. "California Girls" – Брюс Джонстонның вокалы бар Beach Boys тобының алғашқы жазбасы болды. Джонстон жақында концерттік турларда Уилсонның орнын алмастыру үшін топқа қосылған еді. Джонстон былай деп еске алады: "The Beach Boys тобының турнесінен (1 маусымда) үйге келдім, олар: 'Неге келесі альбомымызда ән айтпайсың?' – деді. Мен алғаш рет 'California Girls' әнін орындадым. Бұл кезде мен әлі топтың толыққанды мүшесі емес едім". 4 маусымда Columbia студиясында вокалдық жазбалар жасалды. Уилсон Beach Boys тобының вокалын Columbia студиясының жаңа 8 тректік диктофоны арқылы жазды, бұл Лав пен Брайанның вокалын екі рет жазуға және топтың вокалын тағы үш трекке бөлуге мүмкіндік берді. Тарихшы Кит Бадманның мәліметінше, әнге әлі де "тиісті атауы" болған жоқ, өйткені Уилсонды жазу таспасында "Иә, мен қыздарды ұнатамын" деп айтқанды естіртеді.

Шығару

1965 жылдың 5 шілдесінде "California Girls" әні Beach Boys тобының "Summer Days (And Summer Nights!!)" альбомының екінші жағындағы басты ән ретінде жарық көрді. 12 шілдеде ол "Let Him Run Wild" әнімен бірге сингл ретінде шығарылды. Ән Billboard Top 40 тізімінде 28-орында дебют жасап, тамыз айының соңында 3-орынға жетті, бұл Beatles тобының "Help!" және Боб Диланның "Like a Rolling Stone" әндерінен біршама төмен болды. Ұлыбританияда сингл тамыз айында жарық көрді. Қыркүйекте ол Нидерландыда 28-орынға, ал қазан айында Ұлыбританияда 26-орынға, Германияда 30-орынға және Швецияда 6-орынға көтерілді. Cash Box журналы бұл синглді "Golden Gate штатының әйелдерінің көптеген жағымды ерекшеліктерін көрсететін жеңіл әуен" деп сипаттады. Record World оны "жағажай аруларын мақтайтын ән" деп атап, "өте күшті туынды" деп бағалады. The Beach Boys тобы телешоулар "The Andy Williams Show" (22 қазан) және "Jack Benny Hour" (23 қазан) барысында алдын ала жазылған музыкалық сүйемелдеумен әнді орындады. "Jack Benny Hour" бағдарламасында топ, хост Джек Бенни және комик Боб Хоуппен бірге қызықты оқиғада ойнады, олар серфинг сленгін түсінуге тырысатын ескі серферлер рөлінде болды.

Танылу және мұра

"California Girls" – Beach Boys тобының әлемдік аренадағы ең табысты әндерінің бірі. Бұл ән концерттерде мыңдаған рет орындалды, көбінесе топтың ашылу нөмірі ретінде. Карлин оркестрлік кіріспе бөлімін "Аарон Копландтың кез келген туындысы сияқты қарапайым, бірақ әсерлі" деп атады. Дилон осы үзіндіні "поп музыканың ұлы кіріспелерінің бірі" деп, сондай-ақ "Брайанның музыка индустриясына өзін қадірлі композитор ретінде таныстыруы" деді. Los Angeles Times газетінің журналисі Джефф Бучер ән туралы жазған мақаласында, оның алғашқы сөздері "поп музыканың ең әйгілі сөздерінің бірі" екенін айтты және музыканы "симфония залы мен ойын-сауық паркінің қатар келетін үйлесімі, 2,5 минуттық терең музыкалық күрделілік пен жағажайдың қарапайымдылығы" деп сипаттады. Уилсон бір сұхбатында: "Осы әннің кіріспесі – мен жазған ең ұлы музыкалық шығарма. Бұл ән біз үшін үлкен жетістік болды, бірақ маған тек кіріспе бөлімі ғана ұнайды" деді. 1970 жылы ол жазылған вокалдық орындаудан ләззат алмайтынын айтып, "Мүмкіндігім болса, оны қайта жазар едім. Біз оның темпін асықтырып жібердік" деді. 2010 жылы ол Диллонға бұл топтың ең жақсы туындысы екенін айтып, "Оны біздің гимніміз деп атауға болады" деді. 2010 жылы Beach Boys тобының жазбасы "ұзаққа созылған сапалық және тарихи маңызы" үшін Грэмми атақ залына енгізілді. 2011 жылы Rolling Stone журналы оны "Барлық уақыттың 500 ең ұлы әні" тізімінде 72-орынға қойды, онда ол "алдыңғы Beach Boys хиттерінен де күрделі, тығыз үйлесімді және агрессивті вокалмен" сипатталды.

Мәдени сілтемелер

The Beatles тобының "Back in the U.S.S.R." (1968) әнінде осы ән негізінде құрылған бридж бөлімі бар. Уилсон алғаш естігенде Битлз әнінің "ойын құлатты" деді, бірақ ол бұл "California Girls" әнінің пародиясын екенін білмеді, оған бұл факт көрсетілгенше. 1966–67 жылдары Beach Boys тобымен бірге гастрольде болған Strawberry Alarm Clock тобы, өздерінің "Good Morning Starshine" (1969) альбомындағы "Small Package" әнінің соңында "California Girls" әнінің кіріспесі мен бірінші шумағын ойнатады. "California Girls" әні көптеген телеарна жарнамаларында және джинглдерде қолданылды. Ол Джеймс Бондтың "Көзқарасымен өлтіру" (1985) фильмінде ирониялық музыкалық сигнал ретінде пайда болды. "California Girls" әні Big Star тобының "September Gurls" (1974) әніне, сондай-ақ Гретчен Уилсонның (оның 2006 жылғы "All Jacked Up" альбомынан) және Magnetic Fields тобының (олардың 2008 жылғы "Distortion" альбомынан) бірдей аталатын әндеріне шабыт берді. Соңғы ән Калифорниядан шыққан жоғары сыныптағы қыздарды соғыс балғасымен өлтіруді қалайтын кейіпкерді бейнелейді, бұл тақырып Sonic Youth тобының "Evol" (1986) альбомындағы "Expressway to Yr. Skull" әнінен жалғасты. Кэти Перридің "California Gurls" (2010) әні "I wish they all could be California girls" деген мәтінді пайдаланғаны үшін Rondor Music баспасымен дау тудырды. Magnetic Fields тобының вокалисі Стефан Мерит әртүрлі әндер туралы: "Мен [өз] "California Girls" әнін жазғанда, тыңдаушы бұл атаумен ән бар екенін білуі керек еді. Оған жауап ән жазса жақсы болар еді. Оны "California Grrrls", g r r r ls деп атап, Riot Grrrl деп аталатын қозғалыс туралы айтуға болады. "California Girls" туралы әңгімені ұзаққа созуға болады, бұл өте кең тақырып, айтатын көп нәрсе бар".

Дэвид Ли Рот нұсқасы

"California Girls" әнін Дэвид Ли Рот 1985 жылы шыққан Crazy from the Heat EP-інде каверледі (вокалда Beach Boys тобынан Карл Уилсон және Кристофер Кросс қатысқан). Оригинал нұсқасы сияқты, бұл ән де Billboard Hot 100 хит-парадында 3-орынға жетті. Пит Ангелус пен Рот режиссерлік еткен, Федерико Феллинидің "Amarcord" фильмінен шабыт алған, Феллини есімді музыкалық видео 1985 жылдың қаңтарында жарық көрді. Видеода Рот экскурсовод рөлінде, туристерге (олардың бірін Джейн Ливз сомдады, кейін ол "Фрейзер" сериалындағы Дафна Мун рөлімен танылды) жағажайды және купальник киген модельдерді көрсетеді. Видеодағы әйел бодибилдер – Роттың жеке фитнес-жаттықтырушысы Кей Бакстер. Көріністер әннің мәтінімен үйлеседі, АҚШ-тың барлық аймақтарынан бикини киген әйелдер көрсетіледі. Көптеп қайталаған көріністе Рот манекендердей қатқан модельдермен шектелген тротуарда билеп жүреді. "Бұл – Даймонд Дейв, кейіпкер", – деді ол. "Бұл менің бір бөлігім: мен Оңтүстік Калифорнияда өстім. Мен осының бәріне қуаныштымын! Бірақ, осы рухта тойлау үшін, міндетті түрде сол жерде болудың қажеті жоқ".