Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын химигі Эдмунд ("Тед") Джон Боуэн FRS
English chemist
Edmund ("Ted") John Bowen FRS
Ерте өмір және соғыс кезіндегі мансап
Е. Дж. Боуэн 1898 жылы Англияның Ворстер қаласында Эдмунд Райли Боуэн мен Лилиас Боуэннің (құрметті аты – Каместер) отбасында дүниеге келген төрт баланың ең үлкені болды. Ол Ворстердегі Корольдік грамматикалық мектепке оқуға түсті. 1919 жылы әскерден босатылғаннан кейін Баллиол колледжіне қайта оралды. 1963 жылы Дэви медалімен марапатталды. Ол "Жарықтың химиялық аспектілері" атты маңызды кітап жазды. Фарадей қоғамы мен Химиялық қоғамның вице-президенті болды. Химиялық құралдары үшін өзі әйнек үрлеумен айналысты. 1966 жылғы Ливерсидж лекциясы флуоресценция туралы болды және оның өмірлік зерттеулеріне негізделген. 1965 жылдың маусымында зейнетке шыққаннан кейін, 1965 жылдың 6 қазанында Университет колледжінің құрметті профессоры болып сайланды. Ол осы колледждің ең ұзақ қызмет еткен профессорларының бірі болды (43 жыл қатардағы профессор ретінде және барлығы 59 жыл). Колледжде оның атымен аталған бөлме бар. Ол сондай-ақ көптеген жылдар бойы оның комитетінде қызмет етіп, сол клубтың Оксфорд бөлімшесін ұйымдастырған белгілі Ворстер ескі елизаветалық болды. 1931 жылдың мамыр айында Боуэн, сол кезде университет оқытушысы, Оксфордтағы Родс-хауста Альберт Эйнштейннің үш лекциясына қатысты. 16 мамырдағы екінші лекциядан кейін ол Эйнштейн қолданған тақтайды құтқаруға көмектесті; Сэр Фрэнсис Уайли (Родс үйінің басшысы) оны ресми түрде Оксфордтағы Ғылым тарихы мұражайына тапсырды, ол осы күнге дейін маңызды көрмеде тұр. Химиямен қатар Боуэн геологияға да қызығушылық танытты, әсіресе Англияның оңтүстік жағалауындағы Дорсеттегі Юра жағалауындағы Рингстед шығанағының айналасында. Оның есімі Юра дәуіріндегі амонитит – Перисфинктс бовениге берілген. Боуэн Оксфорд университетінің Табиғи тарих мұражайымен байланысты болды және мұражайдың жоғарғы галереялары үшін күн, жер және айдың масштабты моделін жасады.
E. J. Bowen was the eldest of four born to Edmund Riley Bowen and Lilias Bowen (née Kamester) in 1898 in Worcester, England. He attended the Royal Grammar School Worcester. After being demobilised in 1919, he returned to Balliol College. he was awarded the Davy Medal in 1963. He wrote a seminal book called The Chemical Aspects of Light. He was Vice President of the Faraday Society and of the Chemical Society. He was an accomplished glass blower for his chemical apparatus His 1966 Liversidge Lecture on Fluorescence was based on his life's research. After retirement in June 1965, he was elected as an Honorary Fellow of University College on 6 October 1965. He was one of the longest serving Fellows of that college (43 years as an ordinary Fellow and a total of 59 years). There is a room in the college named after him. He was also a prominent Worcester Old Elizabethan serving on its Committee for many years and organising the Oxford branch of that club. During May 1931, Bowen, then a University don, attended a series of three lectures given by Albert Einstein at Rhodes House in Oxford. After the second lecture on 16 May, he helped rescue the blackboard used by Einstein; Sir Francis Wylie (Warden of Rhodes House) formally presented it to the Museum of the History of Science in Oxford where it remains on prominent display to this day. As well as chemistry, Bowen also had an interest in geology, especially around Ringstead Bay on the Jurassic Coast in Dorset on the south coast of England. Perisphinctes boweni, an ammonite from the Jurassic period, is named after him. Bowen was involved with the Oxford University Museum of Natural History and produced a scale model of the sun, earth, and moon, for the upper galleries in the museum.
Кейінгі өмір және өлім
Боуэн өзінің жұмыс өмірінің көп бөлігін Парк-Таун қаласында өткізді және Оксфордтың солтүстігіндегі Вулверкотт қорымында жерленген. Ол Эдит Мульге үйленді және олардың ұлы (сонымен қатар химик) мен қызы болды. Боуэн 1980 жылдың 19 қарашасында қысқа аурудан кейін қайтыс болды. Бұл үй колледждің зейнеткер қызметкерлерімен пайдаланылды, кейін профессор Рут Чанг оған қоныстанды. Боуэннің құжаттары (1931–1980 жж.) Оксфордтағы Ғылым тарихы мұражайында сақтаулы.
Bowen lived for most of his working life in Park Town and is buried in Wolvercote Cemetery, north of Oxford. Bowen was married to Edith née Moule and they had a son (also a chemist) and a daughter. He died on 19 November 1980 after a short illness. It was used by Emeritus Fellows of the college and later occupied by Prof. Ruth Chang. Bowen's papers (1931–1980) are held by the Museum of the History of Science in Oxford.