Диего Абад де Сантильян: Испан-аргентиналық анархист-экономист өмірі мен қызметі

Кіріспе

Испан анархисі, жазушы, экономист (1897–1983)

Синесио Бодильо Гарсиа Фернандес (20 мамыр 1897 – 18 қазан 1983), көбінесе Диего Абад де Сантильян псевдонімімен танымал, испандық-аргентиналық анархо-синдикалист экономист. Леонда туған, жас кезінде отбасымен Аргентинаға көшіп келді. Жоғары білім алу үшін Испанияға оралып, испандық анархистік қозғалысқа қатысты. Оқуын аяқтаған соң Аргентинаға қайтып, Аргентинаның аймақтық жұмысшылар федерациясымен (FORA) байланысып, Халықаралық жұмысшылар қауымдастығын (IWA) бірге құрды. 1930 жылғы Аргентинадағы төңкерістен және Екінші испан Республикасының құрылуынан кейін ол тағы да Испанияға оралып, Иберия Анархистер Федерациясына (FAI) қатысты. Испания Азамат соғысы кезінде Каталония үкіметінде Экономика министрі қызметін атқарды. Соғыстан кейін Аргентинаға оралып, саяси белсенділігінен бас тартты, Испания демократиялық өзгерістерге ұшырағаннан кейін ғана Испанияға оралды.

Өмірбаян

1897 жылы Сантильян Леон аймағындағы шағын, оқшау қалашықта Синесио Баудильо Гарсия Фернандес болып дүниеге келді. Оның әкесі Леондық теміршілер отбасынан, ал анасы Андалусиялық кеншілер отбасынан шыққан. 1905 жылы отбасы Аргентинаға көшіп, Санта-Фе қаласында қоныстанды. Бірнеше жұмыс істегеннен кейін, 1913 жылы жас Синесио Леонға оралып, жергілікті университеттің бакалавр дәрежесін алды. Каталония мен Баск елін аралап жүргеннен кейін 1915 жылы Мадрид университетінде гуманитарлық ғылымдар мамандығы бойынша философия докторы дәрежесін алды. Испания астанасында ол диссиденттік журналдарға жазған кезде Диего Абад де Сантильян деген псевдонимді алып, богемалық өмір сүре бастады. Сантильян 1917 жылғы испандық жалпы ереуілге қатысты, ол үшін бір жыл түрмеде отырды. Амнистия алғаннан кейін Аргентинаға оралып, Санта-Федегі отбасымен қысқа уақытқа қайта қосылды, содан кейін астана Буэнос-Айреске көшті. Ол Аргентинаның өңірлік жұмысшылар федерациясына (FORA) қосылып, оның газетінің редакторы болып жұмыс істеді. 1922 жылы Германияға барып, Халықаралық жұмысшылар қауымдастығын (IWA) құруға қатысты, медицинаны оқып, Берлинде қалды. Онда ол Макс Неттлау сияқты бірқатар танымал анархистермен кездесті, оның еңбектерін испан тіліне аударуға көмектесті. 1925 жылы ол қысқа уақытқа Мексикаға барып, Аргентинаға оралғанға дейін Жалпы жұмысшылар конфедерациясын (CGT) ұйымдастыруға көмектесті, онда ол Сакко мен Ванцеттидің қорғаныс науқанына қатысып, Аргентинадағы анархизм тарихын жазды. 1930 жылы Аргентинадағы төңкерістен кейін ол бүлікшілдік үшін өлім жазасына кесілді, бірақ жаңа құрылған Испания Республикасына қашып кетті. Испанияда Сантильян Конфедерация Nacional del Trabajo (CNT) ұйымына қосылып, Иберия анархистік федерациясының (FAI) хатшысы болды, ол олардың Solidaridad Obrera және Tierra y Libertad газеттерін редакциялады. Испанияда азамат соғысы басталғаннан кейін Каталонияның антифашистік милициясының орталық комитетіне қосылып, Каталония үкіметінде экономика министрі болып тағайындалды. Май күндерінен кейін ол Хуан Негриннің үкіметі мен Испания Коммунистік партиясына (PCE) қарсы сынды пікір білдіріп, «Революциядан кейін» деген еңбегін жариялады, онда анархо-синдикализм аясында жұмысшылардың өзін-өзі басқару бағдарламасы баяндалды. Бағдарламада Сантильян капитализмге қарсы күресінде британдық утилитарлық философ Джон Стюарт Миллге сілтеме жасап, былай деді: Республика жеңілгенде, Сантильян Францияға қашып, соңынан Аргентинаға оралды. Ол жерде тарихи жұмысын жалғастырып, сөздіктер мен энциклопедияларға үлес қосты, әсіресе «Біз соғысты неліктен жеңдік» деген еңбегін жазды, оның ұлы Луис кейін оны фильмге бейімдеді. Ол саяси белсенділігін тоқтатты және реформанизмге қарай бет бұрды, соғыс кезінде республикашыл үкіметпен анархистік ынтымақтастықты қорғады, сонымен қатар капитализмді жоюдан гөрі мемлекеттің жойылуын басымдыққа қойды. Испанияның демократияға өту кезеңінде Сантильян Испанияға оралып, Барселонада қоныстанды, онда 1983 жылы қайтыс болды.

In 1897, Santillán was born Sinesio Baudillo García Fernández in Reyero, a small, isolated town in the region of León. His father was from a Leonese family of blacksmiths and his mother was from an Andalucian family of miners. In 1905, the family moved to Argentina, settling in Santa Fe. After working a number of jobs, in 1913, the young Sinesio returned to León and earned his bachelor's degree at a local university. After some travels around Catalonia and the Basque Country, in 1915, he enrolled at the University of Madrid, where he studied the humanities, graduating as a Doctor of Philosophy. In the Spanish capital, he began to live a bohemian lifestyle, taking the pseudonym Diego Abad de Santillán while writing for dissident journals. Santillán participated in the 1917 Spanish general strike, for which he was imprisoned for a year. After receiving an amnesty, he returned to Argentina, briefly reuniting with his family in Santa Fe before moving to the capital Buenos Aires. There he joined the Argentine Regional Workers' Federation (FORA), working as editor of its newspaper es. In 1922, he went to Germany and participated in the establishment of the International Workers' Association (IWA), staying behind in Berlin in order to study medicine. There he met a number of famous anarchists, including Max Nettlau, for whom he helped translate his works into Spanish. In 1925, he briefly went to Mexico and helped organise the General Confederation of Workers (CGT) before returning to Argentina, where he took part in the Sacco & Vanzetti defense campaign and wrote a history of anarchism in Argentina. In the wake of the 1930 Argentine coup d'état, he was sentenced to death for sedition, but managed to escape into exile in the newly established Spanish Republic. In Spain, Santillán joined the Confederación Nacional del Trabajo (CNT) and became secretary of the Iberian Anarchist Federation (FAI), for which he edited their respective newspapers Solidaridad Obrera and Tierra y Libertad. Following the outbreak of the Spanish Civil War, he joined the Central Committee of Antifascist Militias of Catalonia and was appointed Minister of Economy in the Catalan government. In the wake of the May Days, he took a critical line against the government of Juan Negrín and the Communist Party of Spain (PCE), publishing After the Revolution, which outlined a program for workers' self management under anarcho syndicalism. In the program, Santillán invoked British utilitarian philosopher John Stuart Mill in his attacks against capitalism, declaring:

When the Republic was defeated, Santillán fled into exile in France, before finally returning to Argentina. There he continued his historical work and contributed to dictionaries and encyclopedias, notably writing Why We Lost the War, which his son Luis later adapted into film. He largely ceased political activities and gravitated increasingly towards reformism, defending anarchist collaboration with the Republican government during the war, while also coming to prioritise the abolition of the state over the abolition of capitalism. During the Spanish transition to democracy, Santillán finally returned to Spain, settling in Barcelona, where he died in 1983.