Кіріспе

Артур Чарльз Таунли (30 желтоқсан 1880 жыл - 7 қараша 1959 жыл) – американдық саяси қайраткер, ең белгілісі 1910 жылдардың екінші жартысында Солтүстік Дакота және Миннесота штаттарында үлкен саяси жетістіктерге қол жеткізген «Ұлттық партиялық емес лига» (НПЛ) фермерлік ұйымын құрғандығымен танымал.

Ерте өмір

Таунли 1880 жылдың 30 желтоқсанында Миннесота штатының Браунс-Вэлли қаласының жанында Фитч Р. Таунли мен Эстер Дж. Кросс отбасында дүниеге келді және Александрия, Миннесотадағы орта мектепті бітірді.

Мансап

Ол батыстық Солтүстік Дакотаға ағасы Ковертпен бірге ферма құруға көшіп барды, ал 1907 жылы Солтүстік Дакотаға қайтып келгенге дейін Колорадода ірі бидай шаруашылығы жобасына қатысты. 1912 жылға қарай Таунли Солтүстік Дакота штатының Бич қаласының жанында үлкен жерлерге ие болды және оны "Солтүстік-Батыстың зығыр патшасы" деп атады. 1913 жылдың тамызында болған күтпеген қар буыны мен астық нарығының құбылуы оны қаржылық тұрғыдан қиратты, осыдан кейін ол кәсібін күрт өзгертуге мәжбүр болды.

Саясат

Солтүстік Дакота штатының Социалистік партиясына қосылып, 1914 жылы штат заң шығарушы органына сайлауға қатысып сәтсіз аяқтағаннан кейін, ол социалистерден бас тартып, қарызға алынған Model T Ford көлігімен штатты шарлап, Nonpartisan League (Партиялық емес лига) деп аталатын жаңа саяси партияға мүшелерді тіркеді. Оның үгіті шағын фермерлердің ірі капиталдарға қарсы наразылығын қоздырды: Миннеаполистегі астық саудагерлері, теміржолдар және шығыс банктері. 1916 жылы Партиялық емес лиганың үміткері Линн Фрейзер Солтүстік Дакота губернаторы сайлауында жеңіске жетті, ал 1919 жылы штат заң шығарушы органы NPL бағдарламасын толығымен қабылдады, ол штаттық банктер, диірмендер, астық қоймалары және апаттан сақтандыру агенттіктерінен тұрды. Бірақ көп ұзамай саяси жағдай өзгерді. Газеттер мен бизнес топтары NPL-ді социалистік деп көрсетті, ал NPL-дің саяси тәжірибесінің жетіспеуі партия ішіндегі тартысқа және жемқорлыққа әкелді. Фрейзер АҚШ штатының тұңғыш губернаторы болып еске түсті. Таунлидің беделі NPL-мен бірге төмендеді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай Таунли Джексон округінде (Миннесота штаты) «Лиганың памфлеттерінде американдық соғыс мақсатына күмән келтіргені үшін» әскери қызметке шақырудан бас тартуға қатысқандығы үшін тұтқындалды. 1921 жылы Лигаға қарсы сот таңдаған қазылар алқасының шешімімен сотталды және 90 күн түрмеде отырды. Джексон округінің түрмесіндегі басқа тұрғын – ескі автомобиль дөңгелегін ұрлағаны үшін айыппұл төлей алмаған жасөсперім болды, ол 30 күндік жазасын өтеді. Таунли оның 25 доллар айыппұлын төлеп, үйіне қайту үшін пойыз билетін берді. NPL ісіндегі өзінің маңыздылығын жоғалтқан Таунли бір сәтсіз жобадан екіншісіне ауысты. 1923 жылы ол қысқа ғұмырлы Ұлттық өндірушілер одағын құрды, ал кейін 1926 жылы Солтүстік Дакота штатының Робинсон қаласында мұнай құдығын бұрғылауды қолға алды. Үлесімдік кезеңде ол саяхатшы сатушы болып жұмыс істеді. 1934 жылы Таунли Миннесота штатының 9-шы сайлау округінде Фермерлер мен жұмысшылар партиясынан үміткер болды, ал жалпы сайлауда Миннесота губернаторына тәуелсіз үміткер ретінде қатысты. Бірінші жарыста ол Рич Т. Баклерден 13 671 дауысқа қарсы 17 874 дауыспен жеңілді. Екіншісінде ол бес үміткердің ішінде 4 454 дауыспен төртінші орынды иеленді. 1950 жылдардағы Маккарти дәуірінде ол коммунизмдің зыяндылығы туралы лекциялар оқып, ақы алды. Оның Солтүстік Дакота фермерлер одағы коммунистердің ықпалында екені туралы айыптаулары оған қарсы қылмыстық іс қозғалды. Таунли 1956 және 1958 жылдары Солтүстік Дакотадан АҚШ Сенатына тәуелсіз үміткер ретінде түсті. 1958 жылы ол республикашыл Уильям Лангерден жеңілді, ол 1916 жылы Таунлидің бастапқы Партиялық емес лигасының бас прокуроры болған және 1930 жылдары NPL-ден кетуден бұрын Солтүстік Дакотаның губернаторы болып екі мерзім қызмет еткен.

Жеке өмір

Колорадода ол болашақ әйелі Маргарет Роуз Тиненмен танысып, 1911 жылы үйленді. 1944 жылы әйелі мен асырап алған қызы қайтыс болғаннан кейін, ол Оңтүстік Дакота штатының Нью-Эффингтон қаласының жанында, сеніммен емдеу тобымен бірге тұрды. Таунли сақтандыру сатушысы болып жұмыс істеді, заңдық шығындарын төлеу үшін ақша табуға тырысып жатқанда, 1959 жылдың 7 қарашасында Солтүстік Дакота штатының Минот қаласының жанында болған көлік апатында қаза тапты.