Кіріспе
Григорий Петрович Максимов (1893–1950) – орыс анархо-синдикалисі. Ресей революциясының алғашқы күндерінен бастап ол елдің синдикалистік қозғалысында жетекші рөл атқарды – «Голос Труда» газетін басқарып, зауыт комитеттерін ұйымдастырды. Қазан революциясынан кейін ол большевиктермен қақтығысқа түсті, оларды авторитарлық және орталықтандыруға бейімділіктері үшін қатаң сынады. Большевиктерге қарсы қызметі үшін ол тұтқындалып, түрмеге қамалды, соңында елден қуылды. Көшпенділікте ол анархо-синдикалистік қозғалысты басқаруын жалғастырды, Халықаралық жұмысшылар қауымдастығын (IWA) құруға жетекшілік етті, ол өмірінің соңына дейін оның мүшесі болды.
Grigorii Petrovich Maksimov (Григо́рий Петро́вич Макси́мов; 1893–1950) was a Russian anarcho syndicalist. From the first days of the Russian Revolution, he played a leading role in the country's syndicalist movement – editing the newspaper Golos Truda and organising the formation of factory committees. Following the October Revolution, he came into conflict with the Bolsheviks, who he fiercely criticised for their authoritarian and centralist tendencies. For his anti Bolshevik activities, he was eventually arrested and imprisoned, before finally being deported from the country. In exile, he continued to lead the anarcho syndicalist movement, spearheading the establishment of the International Workers' Association (IWA), of which he was a member until his death.
Өмірбаян
1893 жылы Григорий Петрович Максимов Смоленск қаласында шаруа отбасында дүниеге келді. Владимирдегі православие шіркеуінің семинариясында оқыды, бірақ діни қызметкер болмауды шешіп, Санкт-Петербургке көшіп, ауыл шаруашылығы мамандығын меңгерді. Ауыл шаруашылығы академиясында оқығанда Михаил Бакунин мен Петр Кропоткиннің еңбектері арқылы анархизммен танысты. 1915 жылы бітірген соң Ресей империясының армиясына шақырылып, Шығыс майданға жіберілді. Ақпан революциясы кезінде Петроградқа оралып, Ресей империясын құлатуға бағытталған жұмысшылар ереуіліне қатысты. Тезірек фабрикалар мен жұмысшылар митингілерінде сөз сөйлейтін шешенге айналды. 1917 жылдың маусымында қалалық фабрика комитеттерінің орталық кеңесіне сайланды және Ресей астанасындағы анархосиндикализмнің күшеуіне ықпал еткен белсенді мүшесі болды. 1917 жылдың тамызында «Голос Труда» анархосиндикалистік газетінің редакциясына қосылып, маңызды жазушыларының біріне айналды. Газетке жазған мақалаларында жұмысшылар бақылауының моделі ретінде зауыт комитеттерін қолдады, ал капитализмнің қалдығы деп санайтын ресейлік кәсіподақтарды сынады. Зауыттарды жұмысшылардың дереу иемденуін жақтаған анархокоммунистерді де сынға алды, оның орнына жұмысшылардың өзін-өзі басқаруға дайындық алуы үшін кезеңге қатысты. Қазан революциясынан кейін Максимов Бүкілресейлік кәсіподақтардың бірінші съезіне қатысты, онда большевиктер мен меньшевиктердің делегаттары анархосиндикалистік зауыт комитеттерін мемлекеттік бақылаудағы кәсіподақтарға біріктіруге келісті. Максимов бұған қарсы шығып, капитализм мен патшалық тәртіпті құлатудағы зауыт комитеттерінің рөлін бағалады, Карл Маркстің мемлекетке қарсы тұрақты революция туралы үндеулерін келтірді және тіпті өзін марксистерден де жақсы марксист деп жариялады. Кәсіподақтарды қолдаған Давид Рязановтың сөздерін жоққа шығарып, оны «ешқашан жұмыс істемеген, ешқашан терлемеген, өмірді сезінбеген ақ қолды зиялы» деп атады. Бірақ Максимовтың қарсылығына қарамастан, большевиктер көпшілігі зауыт комитеттерін таратып, оларды мемлекеттік кәсіподақ аппаратының бөліміне айналдыруға дауыс берді. «Голос Труда» газетінде Максимов большевиктер партиясының өнеркәсіпті орталықтандыруын айыптап, орыс анархистерінің кеңестерге қарсы күресуі керек екенін мәлімдеді, себебі олар сол кезде мемлекеттің бақылауында болды. Анархокоммунистердің терроризмге ұмтылуы басталғанда, олардың зорлық тактикасын айыптап, революциялық күшті ұйымдасқан әрекеттерден алшақтатқанын мәлімдеді. Ұзақ өтпей саяси қуғын-сүргін басталды, 1918 жылдың мамырында большевиктер үкіметі «Голос Труда» газетін жапты. 1918 жылдың тамызында Максимов Мәскеуде өткен Анархосиндикалистердің Бүкілресейлік бірінші конференциясына қатысты. Конференцияда большевиктер үкіметіне қатаң сын айтылып, ол «мемлекеттік капитализм» режимі деп танылды. Анархосиндикалистік сынды білдіру үшін конференция жаңа газет – «Волный Голос Труда» газетін құрды, оны Максимов редакциялады. Бірақ газетте жарияланған сын мақалалар газеттің жабылуына әкелді. Осы сәтсіздікке қарамастан, 1918 жылдың қарашасында синдикалистер екінші съезді шақыра алды, онда бүкіл ел бойынша анархосиндикалистік конфедерация құру туралы шешім қабылданды. Конференцияда осы конфедерацияны құратын атқарушы бюроның хатшысы болып Максимов сайланды. Соңғы кезеңде Максимов азық-түлік жұмысшыларын жер асты зауыт комитеттеріне біріктіруге тырысты, олардың бүкіл ел бойынша Жалпы еңбек конфедерациясының ядросы болатынына үміттенді. 1920 жылдың наурыз айында Максимов екінші Бүкілресейлік азық-түлік өнеркәсібі жұмысшыларының съезінде сөз сөйлеп, большевиктердің «пролетариатқа диктатурасын» айыптап, еркін кеңестер құруға шақырды. Бұл бағыттағы оның ұйымдастырушылық әрекеттері үлкен жетістікке жетпесе де, Максимовтың орталықсыздандырылған жұмысшылар конфедерациясы туралы идеясын жұмысшылар оппозициясы, Александра Коллонтай басшылығымен қолға алды. 1920 жылдың қарашасында анархистік қозғалысқа қарсы саяси қуғын-сүргін толқыны кезінде Максимовты Чека тұтқындап, бірнеше апта қамауда ұстады. Кронштадт көтерілісі басталғаннан кейін, большевиктердің 10-шы партиялық съезі фракцияларға тыйым салып, жұмысшылар оппозициясын басып, Максимовты түрмеге жапты. Мәскеуге келген еуропалық синдикалистердің назарын аудару үшін, Профинтерннің бірінші съезіне келген Максимов және Таганка түрмесіндегі өзге анархисттер аштан өлімге келуге бел буды. Нәтижесіндегі наразылық советтік үкіметті тұтқындарды босатуға мәжбүр етті, бірақ олар дереу елден кетуі керек болды. 1922 жылдың қаңтарында Максимов Берлинге кетті. Германиядағы эмиграцияда анархосиндикалистер «Robochii Put» деген жаңа газет құрды, оны Германияның еркін жұмысшылар одағының (FAUD) баспаханаларында басып шығарды. Ресейдегі анархистік қозғалыстың ұйымсыздығына жауап ретінде Максимов және оның эмигрант әріптестері шетелдік әріптестерімен бірге халықаралық синдикалистік ұйым құруға бел буды. 1922 жылдың желтоқсанында олар Халықаралық жұмысшылар қауымдастығын (IWA) құрды. Парижде қысқа тұрақтанғаннан кейін, 1925 жылы Чикагоға көшіп, қабырға қағаздарын жабыстырып, «Golos Truzhenika» газетін, Дүниежүзілік еңбекшілердің индустриалдық ұйымының (IWW) орыс тіліндегі органы ретінде редакциялады. Петр Аршинов Совет Одағына қайтқаннан кейін, Максимов «Delo Truda» газетін де редакциялауға кірісті, оның басшылығымен газеттің бағыты айқын синдикалистік сипатқа ие болды. АҚШ-та болған кезінде Максимов синдикалистік және коммунистік бағыттарды келісуге тырысты. 1933 жылы ол Петр Кропоткиннің еңбектерінен алынған екі тенденцияны біріктіретін «Әлеуметтік сенім» жариялады. Ол IWA-ның ауыл шаруашылығы кооперативтерін және зауыт комитеттерін коммунизмге өту үшін экономиканы өзгерту мақсатында құруын қалады. 1940 жылы ол «Delo Truda» журналын Детройдтағы «Probuzhdenie» журналымен біріктірді, оның редакторы болып жұмыс істеді. 1940 жылдары ол советтік саяси қуғын-сүргін тарихын жазып, Михаил Бакуниннің еңбектерінің жинағын құрастырды. 1950 жылы Григорий Петрович Максимов жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Чикагодағы Waldheim зиратында, басқа анархистермен бірге жерленген.