Кіріспе

Рейкьявик көлі, Исландия. Швециядағы арал.

Тьёрнин – Исландияның астанасы Рейкьявиктің орталық бөлігінде орналасқан шағын, көзге түсетін көл. Қалаға келген көптеген туристер оның жағалауымен өтеді, себебі ол Рейкьявик қалалық әкімшілігінің және бірнеше мұражайлардың жанында жатыр. "Тьёрнин" сөзі "кішкентай көл" дегенді білдіреді. Көл жағасында құстарды тамақтандыру кең таралған әуесқойлық, сондықтан оны "әлемдегі ең үлкен нан сорпасы" деп те атайды.

География

Тьорнин – теңіз жағасындағы лагуна ретінде сипатталады. Көлдің пайда болуы лагунаның бір бөлігі болған, қазіргі Хафнарштрати (қалалық көше, "Порт көшесі") орналасқан жерде болған рифке байланысты. Көлден шығатын суарна – Лейкуринн, бұрын қала орталығынан ашық су арнасы ретінде ағып өткен, бірақ 1911 жылдан бері Лейкжаргата астындағы кәріз жүйесінің бөлігіне айналды. Қыс айларында көл мұзымен қатып, коньки тебуге мүмкіндік береді. Көлдің екі жағасы да таспен төселген және оңтүстігінде мүсіндермен безендірілген, күтіммен ұсталған Хломскаларгардур (ресми атауы – Тжарнаргардур) паркіне дейін созылады. Бұл жолдарды жүгірушілер мен велосипедшілер жиі пайдаланады. Жағалау бойындағы ақпараттық тақталарда көлдегі құстардың саны туралы күнделікті мәліметтер жарияланады. Аққуларды жақыннан көруге болады. Арктикалық шағаланың келуі жаздың басталуын хабарлайды. Солтүстік Атлантиканың түкпір-түкпірінен құс сақтаушылар осы көл аймағында өздерінің хоббилерін орындау үшін келеді. Көлде кішкентай балалармен құстарды бақылап, оларды тамақтандыру да танымал. Құстарды тамақтандырудың кең таралғаны көлді поэтикалық түрде "дүниедегі ең үлкен нан сорпасы" (stærsta brauðsúpa í heimi) деп атауға себеп болды. Алайда, соңғы кезде шағалалардың шағылыстарға зиян келтіруіне байланысты қала әкімдігі тұрғындарға ескерту жасап, Тьорниндегі үйректерді тамақтандырудан бас тартуларын сұрады, осылайша үйрек балаларын қауіпке ұшыратпауға шақыруда.

Қалалық көрініс

Рейкьявиктің ең алғашқы қалалық құрылысы көл мен жарым аралдың солтүстік жағалауы арасында қалыптасты. Арада жылдар өткен соң, көл қалалық ортаның ажырамас бөлігіне айналды. Қаланың дамуы көл төңірегінде шоғырланды. Постмодерн стильдегі қала әкімдігі, Ráðhúsið, көлдің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан: ол көлден көтеріліп шыққандай сезім береді. Аймақтағы тағы да бірнеше маңызды ғимараттар бар: Жоғарғы Сот, Рейкьявик өнер мұражайы, Ұлттық мұражай, Тірі өнер мұражайы, Рейкьявик қалалық кітапханасы және Ұлттық театр, сондай-ақ Исландия Парламенті отыратын Парламент ғимараты мен Dómkirkja соборы, сонымен қатар сауда орталығы мен мейрамханалар да бар. Исландия университетіне қарасты бірнеше ғимарат та жақын жерде орналасқан. Рейкьявик әуежайы көлдің оңтүстігінде, Хрингбраут тас жолының ар жағында жайғасқан. 1920 жылы Тьорнин көлі үстінен ағаштан жасалған жаяу жүргіншілер көпірі салынды. 1942 жылы, көліктің қалыпты жүрісін қамтамасыз ету мақсатында, алғашқы құрылыс қазірге дейін қолданылып келе жатқан бетон көпірмен ауыстырылды.

Танымал мәдениетте

Тьорнин 2010 жылғы "Гаурагангур" фильмінің түсірілім алаңы болды, сондай-ақ 2014 жылғы "Балық ыдысындағы өмір" фильмінің трагикалық көрінісі осы жерде түсірілді.