Кіріспе

Америкалық виолончелист және композитор

Томас Генри Корра (14 қыркүйек 1953 – 9 сәуір 1998), көбінесе Том Кора деп танылатын, американдық виолончелист және композитор, ең алдымен эксперименталды джаз және рок саласындағы импровизациялық өнерлерімен белгілі. Ол Джон Зорн, Буч Моррис және The Ex тобымен бірге жазбалар жасады, сондай-ақ Curlew, Third Person және Skeleton Crew тобының құрамында болды.

Өмірбаян

Том Кора АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Янси Миллс қаласында дүниеге келген. Ол жергілікті теледидар бағдарламасында барабаншы ретінде алғашқы музыкалық дебютын жасады, ал 1970-ші жылдардың ортасында Вашингтон қаласындағы джаз клубтың үй тобында гитара ойнады. Вирджиния университетінде оқып жүрген кезінде виолончельді үйренді және виолончельші Пабло Касальстың шәкірті Луис Гарсия Ренарттан, кейін вибрафоншы Карл Бергерден сабақ алды. Осы кезеңде ол өзінің Moose Skowron Tuned Metal Ensemble тобын құрып, оған аспаптар жасауды бастады. 1979 жылы Кора Нью-Йорк қаласына көшіп, Шоккабилли гитарисі Юджин Чадборнмен бірге жұмыс істеді, виолончельді Солтүстік Американың хонки-тонк сахналарымен таныстырды. Ол Нью-Йорктегі клубтар мен концерт алаңдарында Джон Зорн, Фред Фрит, Андреа Центаццо, Буч Моррис, Уэйн Хорвиц, Дэвид Мосс, Тошинори Кондо және тағы басқалармен бірге өнер көрсетті. Кора сонымен қатар Джордж Картрайт пен Билл Ласвеллмен ынтымақтастық етіп, 1979 жылы арт-рок тобы Curlew құрылуына себепкер болды. Кора Curlew тобымен он жылдан астам уақыт бірге болды және олардың бес альбомына қатысты. 1982 жылы Том Кора мен Фред Фрит Skeleton Crew тобын құрды, бұл топ бір уақытта әртүрлі аспаптарда ойнайтын тікелей эфирдегі өнерлерімен танымал болды. Кора мен Фрит сахнада әрқайсысы жеке топтар болды, ал олардың өнері үшін Кора аяқтарымен ойнай алатын музыкалық құрылғылар жасады. Топ бес жыл бойы жұмыс істеді, осы уақыт ішінде Еуропа, Солтүстік Америка және Жапонияда кең ауқымда гастрольдік сапарлар жасады. Олар Learn to Talk (1984) және The Country of Blinds (1986) атты екі студиялық альбом шығарды, соңғысына 1984 жылы топқа қосылған Зейна Паркинс қатысты. 1983 жылдың қазан айында Skeleton Crew Берлин джаз фестивалінің тапсырысы бойынша Duck and Cover тобымен бірлесіп өнер көрсетті. Кора 1990 жылы перкуссионист Сэм Беннеттпен және концерттен концертке ауысатын "үшінші тұлғамен" бірлесіп құрылған импровизациялық үшеудің мүшесі болды. Олардың кейбір өнерлерінен The Bends (1991) (Дон Байрон, Джордж Картрайт, Крис Кокран, Ник Коллинз, Кэтрин Джаунио, Майра Мельфорд, Зейна Паркинс және Марк Рибо "үшінші тұлғалармен") және Luck Water (1995) (Казутоки Умедзу "үшінші тұлғасымен") атты екі CD шығарылды. Кора басқа да бірнеше топтармен, соның ішінде Момо Россельмен Nimal және пост-рок квартеті Roof-пен бірге өнер көрсетті. 1990 жылы ол голландтық анархо-панк тобы Ex-пен екі концерт берді, бұл ынтымақтастықтың табысы Кораның Ex тобымен жүздеген концертте ойнауына және олардың екі альбомында пайда болуына әкелді. 1995 жылы Нидерландыда Кора мен Фрит Skeleton Crew ретінде Etymology атты CD-ROM дыбыс үлгілері кітапханасын жасады. Том Кора 44 жасында Францияның оңтүстігіндегі ауруханада қатерлі ісіктен қайтыс болды. Ол әйелі, әнші Кэтрин Джаунио және ұлы Элия Коррамен бірге тұрған. Джон Зорн сонымен қатар "Hallelujah, Anyway – Remembering Tom Cora" жинағын шығарды, бұл жинаққа Кораның және оның қатысқан топтарының жазбалары, сондай-ақ Кораның композицияларының жаңа жазбалары енді. Кора Николас Хамберт пен Вернер Пензельдің 1990 жылғы Фред Фрит туралы деректі фильмінде, Step Across the Border фильмінде пайда болды, онда Кора мен Фрит 1989 жылдың ақпан айында Нью-Йорк қаласындағы The Kitchen-де репетиция жасап жатқандары көрсетілген.

Жеке жұмыс

Басқа топтар мен музыканттармен бірге өнер көрсетуден басқа, Кора 1986 жылы жеке концерттік мансабын бастады. Концерттік өнерді өз күшімен ұйымдастыру тәуекелге толы қиындық болды, бірақ ол тәуекел мен мақсатты теңестіруді үйренді, нәтижесінде Солтүстік Америка, Еуропа және Жапонияда жеке орындаулар берді. Осы концерттердің кейбірінен құралған екі концерттік альбомы 1987 және 1991 жылдары жарық көрді. Нидерландта жүргенде Кора Амстердамдағы электроакустикалық зерттеу орталығы STEIM-де екі ай жұмыс істеді, онда ол аяқтарымен ойнайтын тікелей үлгі алу және дыбыс шығару жүйесін жасады. Ол 1992 жылы 25 концерттен тұратын жеке турда бұл жүйені таныстырды. Өкінішке орай, STEIM-де жасалған ерекше аспап Швейцарияда гастрольдік сапарда Нойшательден Ла-Шо-де-Фондқа бара жатқан пойызбен жоғалып кетті. Өнер көрсетуден басқа, Кора Канаданың Ұлттық кино кеңесі үшін, хореограф Дона Учизоно үшін (сол үшін ол 1990 жылы Нью-Йорктің би және өнер сыйлығын алды), сондай-ақ Американың қозғалмалы бейне музейінің тапсырысымен Дзига Вертовтың «Кинокамерасы бар адам» фильміне жеке виолончель музыкасын жазды. 1994 жылы Кора «Композитормен кездесу» грантына ие болып, «Кинокамерасы бар адам» фильміне ансамбльдік музыка жазды. Ол 1996 жылы Солтүстік Американың бірнеше қалаларында және Еуропада орындалды.

Техника

Том Кораның виолончелі дайындалып, электронды түрде өңделді және күшті күшейтілді. Ол виолончелін электр гитарасындай ойнап, күйлерді аралап, соққылы рифтер шығарды. Ол оны соқты, сызып, бұрады және қалаған дыбыстарын шығару үшін қажет болғанның бәрін жасады. Кора тілдік емес импровизацияны зерттеді және түрік және Шығыс Еуропа халық музыкасын оқыды. Осы халық музыкасының ықпалы оның көптеген туындыларында байқалады. Skeleton Crew бірдегі концерттің барлығын Шығыс Еуропа халық әуендерін орындауға арнады. Сахнада оның бейнесі көзге ұрып тұратын. Эд Бакстер Том Кораның өмірбаянында былай деп жазды: