Кіріспе

Epic – «Horus Heresy» және «Warhammer 40,000» ойдан шығарылған әлемдерінде өтетін үстел үстіндегі әскери ойын сериясы. «Warhammer 40,000» шайқастары көбінесе бірнеше взвод әскер мен екі-үш техника арасында болса, «Epic» әскерлері ондаған танк пен жүздеген сарбаздан тұрады. Шайқастардың салыстырмалы түрде үлкен ауқымына байланысты, «Epic» миниатюралары «Warhammer 40,000» миниатюраларынан кішірек болады, мұнда әдеттегі адам 6 мм биіктікте көрсетіледі, ал «Warhammer 40,000» үшін 28 мм миниатюралар қолданылады. 1988 жылы «Adeptus Titanicus» ретінде алғашқы рет жарық көргеннен бері, ол әртүрлі атаулармен бірнеше басылымнан өтті. «Warhammer Fantasy» әлемінде «Warmaster» «Warhammer 40,000» әлеміндегі «Epic» сияқты «ірі масштабты шайқас» рөлін атқарады, бірақ екі жүйенің ережелері бірдей емес.

Ойынның жалпы көрінісі

Стандартты Epic: Armageddon ойынын ойнауға әдетте екі-үш сағат уақыт кетеді. Epic пен басқа Games Workshop ойындарының басты айырмашылығы – ойыншы барлық күштерін бірден жылжытудың және шабуылдаудың орнына, түрлі "тапсырмаларды" пайдаланып, бір немесе екі құраманы кезекпен жылжытады. Бұл шайқас алаңының нақты уақыт режимінде дамуын сезінуге мүмкіндік береді, сонымен қатар Warhammer 40,000 ойынынан гөрі тактикалық тұрғыдан күрделірек ойынға әкеледі. Миниатюралардың салыстырмалы түрде кішкентай өлшемі ойыншыларға Warhammer 40,000 әлемінің ірі көліктері мен жаратылыстарын, мысалы, Титан мен Супер ауыр танктерді, тіпті кішкентай ойындарда да пайдалануға мүмкіндік береді. Бұдан бөлек, артиллерия сияқты ұзақ қашықтықтағы қаруларды шынайырақ бейнелеуге болады. Жарылыс маркерлерінің енгізілуі де маңызды: бұл әрбір құраманың атыс кезіндегі моральдық жағдайы мен басылу деңгейін көрсететін қарапайым жүйе, ол кейбір стратегиялық ойындарға реализмнің қосымша өлшемін қосады. Epic ережелер жүйесіне әуе күштері де, жердегі бөлімдер де кіреді, және ойыншылар бірден көптеген әуе кемелерін пайдалана алады. Epic өлшемдегі әуе кемелері Aeronautica Imperialis ойынында да қолданылады. Epic ойынын ойнау үшін қажетті қаржылық шығын басқа Games Workshop өнімдерімен салыстырғанда салыстырмалы түрде аз болуы мүмкін, сонымен қатар GW-дің Forge World еншілес компаниясы арқылы қол жетімді қосымша модельдер желісі бар. Дегенмен, 2013 жылдың қыркүйегінде Games Workshop Epic және басқа да барлық Specialist Games ойындарына қолдау көрсету мен өндірісті тоқтататынын растады, ал модельдер қоймадағы қорлар таусылғаннан кейін қол жетімсіз болады. Осы кезеңде Forgeworld да ойынның көптеген жанкүйерлерін ашуландырып, миниатюраларды өндіруді тоқтатты. "Ресми" қолдаудың азаюына қарамастан, Epic әлемде адал, күшті және құлшынысты жанкүйерлер қауымын сақтап қалды, және олар әлі де көптеген жаңалықтарды жасап жатыр. Tactical Command Forums – хобби кеңестері мен сурет салу блогтарын қамтитын, бүкіл әлемдік қолдау орталығы, соның ішінде Net Epic Armageddon (NetEA) ұйымы мен ережелер комитеті осы форумда пайда болды. MiniWars – барлық Epic ойыншыларына қарсыластарды табуға, өткен және қазіргі миниатюралар туралы ақпарат алуға, сондай-ақ әрбір бөлімшеге арналған статистиканы қарауға мүмкіндік беретін орталықтандырылған веб-сайт. Сонымен қатар, Epic UK Ұлыбританияда жақсы ұйымдастырылған турнирлер өткізеді, сондай-ақ өздерінің теңгерілген әскер тізімдерін сынап, шығарады, олар көбінесе NetEA ұйымының тізімдеріне негізделген. Ресми қолдау мен миниатюра өндірісі тоқтатылғаннан кейін танымалдылығы арқасында сақталған Epic ойынының жанкүйерлері басқа миниатюра компанияларының ассортиментіндегі ұқсас модельдерді пайдаланады. Steel Crown Productions компаниясының Exodus Wars желісі де назарға лайық, олар Ұлыбритания және Еуропа нарығы үшін Onslaught Miniatures таратады. Сонымен қатар, Troublemaker Games 2013 жылдың соңында сәтті түрде қаржы жинап, көптеген Epic әскерлеріне, соның ішінде Games Workshop компаниясының соңғы ұсыныстарынан бері шығарылған алғашқы пластикалық 6 мм ғылыми-фантастикалық миниатюраларға арналған жаңа модельдер желісін құрды.

Эпикалық Армагеддон (4-ші басылым)

Ойынның бұрынғы нұсқаларынан және Games Workshop компаниясы шығарған басқа ойындардан өзгешелігі, осы ойынның жасалуы ашық түрде жүргізілді. Epic 'Playtest Vault' сайтында 'сынақ' ережелері жарияланды және ойыншылардан пікірлер жиналды, олар арнайы форумда өз ұсыныстарын берді. Эпиктің төртінші нұсқасы көбінесе осы нұсқаға арналған алғашқы ресми ереже кітабы шыққаннан кейін «Эпик: Армагеддон» деп аталады. Бұл кітапқа «Эпик: Армагеддон» ойнау үшін қажетті негізгі ережелер, сондай-ақ Ғарыш теңізшілері, Императорлық гвардия және Орктер армияларының тізімдері кіреді. Төртінші нұсқаға арналған екінші ереже кітабы – «Эпик: Swordwind», ол қағаз түрінде де, ойынның ресми сайтынан жүктеуге болатын PDF түрінде де шығарылды. Ал «Net Epic: Armageddon» жаңа сайтында «NetEA Tournament Pack» ретінде барлық қазіргі қоғамдық қолдауға ие ережелердің өзгерістері мен жаңа және тәжірибелік армия тізімдері біріктірілген. Осы қауымдастықпен ынтымақтастық бүгінге дейін жалғасып келеді, жаңа армия тізімдері мен жарыстар жасалуда (төменде қараңыз).

Adeptus Titanicus, Aeronautica Imperialis және Legions Imperialis

2018 жылы Games Workshop Adeptus Titanicus-тың жаңа нұсқасын шығарды. Дизайнер Джеймс М. Хьюитт: "Ойын бұрынғы Titanicus және Epic нұсқаларынан әсерленгені анық, бірақ ол өзінің жаңа ерекшелігіне ие. Біз оны көптеген бөлшектерімен толықтырып, сонымен бірге жылдам ойналатындай етуге тырыстық. Негізгі идеясы – сізді жеке Титанның басқару тағына отыртып, қалқандар мен мүшелер зақымданғанда, ал экипаж шайқастың қиындықтарына қарсы тұрғанда, оқиға барысын басқаруға мүмкіндік беру." Aeronautica Imperialis ойыны енді тек Horus Heresy әлемімен шектеледі және Warhammer 40,000 ойынының бөлімшелері қолжетімді болмайды. 2023 жылдың шілдесінде Epic ойынының нұсқасы 2023 жылдың тамызында шығатыны жарияланды, бірақ кейін 2023 жылдың желтоқсанына дейін шегерілді, ал алдын ала тапсырыстар 2023 жылдың 18 қарашасына жарияланды. Warhammer: The Horus Heresy – Legions Imperialis деп аталған ойынның оқиғасы бұрынғы Warhammer 40,000 әлемінен 10 мың жыл бұрынғы Horus Heresy оқиғасында, алғашқы Space Marine ойынының оқиғасына оралумен байланысты. Adeptus Titanicus және Aeronautica Imperialis бөлімшелері үшін жаңа базалар да жарияланды.

1-шы басылым

Эпиктің бірінші басылымының ережелері екі бөлімнен тұрды. 1988 жылғы «Әдептус Титаник» ережелері мен миниатюралар жиынтығы, қарсыласатын Империялық Титандар арасындағы шайқастарды қамтыды, алғаш жарияланды. «Ерескел дәуіріндегі ғарыш теңіз жаяу әскерлері мен көлік құралдары» жаяу әскер мен көлік құралдарына арналған ережелер «Ақ жұлдыз» журналының 109-шы санында жарияланды. 1989 жылы тағы бір миниатюралар мен ережелер жиынтығы – екі қарсыласатын «Space Marine» әскерлері үшін арналған «Space Marine» пайда болды. Бұл екі ойынды жеке-жеке немесе біріктірілген түрде ойнауға болады. «Әдептус Титаник» алмастырылатын қару-жарақтары және стиропиломадан жасалған ғимараттары бар алты пластикалық Титан моделін қамтыса, «Space Marine» жаяу әскер мен көлік құралдарымен қатар, стиролдан жасалған шатырлары бар қапталған картоннан жасалған ғимараттарды қамтыды. «Әдептус Титаник/Space Marine» ойынын қолдайтын көптеген мақалалар «White Dwarf» журналында жарияланды, олардың ішінде әртүрлі қосымша ережелер, армия тізімдері және ұйымдық кестелер болды. Ойынға ең үлкен толықтыру «Codex Titanicus» болды, ол «Әдептус Титаник»-тің Титанға негізделген (ұлы робот) шайқасын «Space Marine» 1-ші басылымының дәстүрлі бөлімдерімен (көлік құралдары мен жаяу әскер) байланыстыруға мүмкіндік берді. Кодекс сонымен қатар Эльдар Титандарын ресми түрде таныстырды. Айлар өте келе, «Әдептус Титаник» «Рыцарьдар» (империялық және Экзодит Эльдарлары) деп аталатын кішігірім соғыс машиналарын енгізуден және кейіннен мутацияланған Хаос Титандарының пайда болуынан басқа, дамуын тоқтатты. Алайда, «Space Marine» жартылай реалистік шайқас құрылымы, қолдау бөлімдері, көп деңгейлі басқару құрылымы және полк/батальон деңгейлеріне негізделген жаңа армия тізімі жүйесінің арқасында дамыды. Империялық гвардия, Орк, Эльдар, Скват, Хаос және Тиранид 6 мм фигуралары, артиллерия және қолдау қарулары шығарылды, ал көлік құралдары ақ металдан жасалды және көбінесе екі данадан тұратын блистерлерде сатылды (бір дана тек «Shadowsword» немесе «Baneblade» сияқты үлкен модельдерде кездеседі).

2-шы басылым

Epic-тің екінші басылымы тағы да екі үйлесімді, бірақ жеке-жеке ойын ретінде жарық көрді: Space Marine (1991), ол негізгі ережелерден тұрды, және Titan Legions (1994), Титандарға арналған кеңейтілген ережелерді қамтыды. Әр түрлі қосымшалар шығарылды, соның ішінде Империя әскерлері (1991), ол ғарыш теңізшілері мен Император гвардиясының ережелерін ұсынды, Ренегаттар (1992), онда Хаос күштері мен Эльдар, Орк және Скуат әскерлерінің ережелері болды, Орк және Скуат әскерлерінің басшылары (1992), Орк пен Скуаттарды қамтыды, Hive War (1995), Тиранидтерді ұсынды, ал White Dwarf ұсынады Space Marine Battles (1993) көбінесе White Dwarf журналынан Epic-ке қатысты мақалаларды қайта басып шығарды. Space Marine қораптық жиынтығына үш әскер кірді: ғарыш теңізшілері (Land Raiders MkI және Rhinos-тарымен), Орктар (Battlewagons-тарымен) және Эльдар (Falcon Grav танктерімен). Теңізшілер Warhammer 40,000 екінші басылымындағы әріптестерімен бірдей бейнеленді. Сонымен қатар, пластикалық Императорлық соғыс машинасы Титан MkI (қисық пішініне байланысты «Қабық» деп аталды, ал кейінгі соғыс машинасы Титандары бұрышты дизайнға ие) алмастырылатын қаруларымен болды. Games Workshop студиясының әскері – Blood Angels ғарыш теңізшілері және Alaitoc Craftworld Эльдары болды. Titan Legions Император класындағы Император Титаны мен Орк Mega Gargants-тарын енгізгенімен ерекшеленді, олардың барлығы өте қуатты болды және өздері жеке әскерлерді құрай алатын. Бұл «Мега» класындағы көліктерді тек ірі ойындарда ғана қолдануға болады, ал басқа жарыстарда мұндай аналог болған жоқ. Олар кейінгі басылымдарда біртіндеп қолданудан шығарылды, бірақ қазіргі 4-ші басылымда олар үшін қосымша ережелер бар. Император және Mega Gargant бүгінде коллекционерлердің бағалы заттары болып саналады (Games Workshop оларды 1997 жылғы қараша айындағы White Dwarf журналына жылдық жазылу үшін «сыйлық» ретінде бір рет ғана ұсынған). Бір Император және екі Mega Gargant-тан басқа, жиынтықта он Императорлық рыцарь (бұл «мини-Титандар» да коллекционерлердің бұйымдары) және он екі Орк Battlewagons болды. Epic-тің екінші басылымы өте танымал болды және көптеген миниатюраларды қолдады. Titan Legions дебюті кезінде Эльдар Экзодиттерінің бірнеше мүсіндері, ғарыш теңізшілерінің десанттық кемесі және басқа да дизайндық жұмыстар жасалды, бірақ олар ресми түрде жарық көрген жоқ.

3-ші басылым

Epic-тің үшінші басылымы 1997 жылы Epic 40,000 ретінде жарық көрді. Алдыңғы басылымдардан өзгешелігі, бұл тек бір жинақ ережелер түрінде шығарылды. Компания ойынды қысқа ғана уақыт (алты ай) қолдады, сосын ол тоқтатылды. Epic 40,000 бұрынғы екі басылымдай танымал болған жоқ, ал қолдау азайғаннан кейін Epic 40,000 үшін жоспарланған көптеген миниатюралар жарыққа шықпады. Компания үшін сәтсіз болғанымен, дизайнерлер Джервис Джонсон мен Энди Чемберс бұл олар жасаған ең жақсы ережелер деп санайды, себебі ойын сәттілік пен арнайы қабілеттерге қарағанда жақсы тактиканы жоғары бағалады. Бұл ойын механикасын оңайлату және бұрынғы басылымдарда егжей-тегжейлі қарастырылған көптеген аспектілерді жою арқылы мүмкін болды. Epic-тің қазіргі 4-ші басылымы үшінші басылымның оңайлатылған ойын механикасын сақтап қалған. Жоғарыда айтылғандай, Epic үшінші басылымда үш (салыстырмалы түрде жұқа) A5 форматты ереже кітабына (Ереже кітабы, Армия кітабы және Шайқас кітабы) толығымен сыйып, оңайлатылды. Армия және рота карталары жойылды, ал жасақтар негізгі түрде шектеусіз жасақ тізімдерінен таңдалды (мысалы, Императорлық гвардия жаяу әскері, ғарыш теңізшілерінің бронетехникасы және т.б.). Титандар мен супер ауыр техника (қазір War Engines деп аталады) ережелері жаңа, кішкентай форматтағы ереже кітабының алты бетіне сыйып қойылды. Нәтижесінде ойынның жылдамдығы айтарлықтай артты, бұл Games Workshop-тың мақсаты болды, бірақ реакция әртүрлі болды, себебі ол тым абстрактты және кейбір бөлімдердің ерекшеліктерін ескермейді деп саналды. Қорапта ғарыш теңізшілерінің (Рино, Ленд Рейдер MkII және Вурлвиндтерді қоса) және орктардың (Battlewagons және Stompas-тарымен) әскерлері болды. Мұқабада қанды періштелердің ғарыш теңізшілері орктарды ығыстырып шабуыл жасап жатқан көрінісі бейнеленген. Осы кезеңде Games Workshop-тың "студиялық" армиясы Imperial Fists болып табылды, бұл әдетте Ultramarines немесе Blood Angels бейнеленген бұрынғы армиялардан өзгешелік болды. Басқа нәсілдердің армияларына Императорлық гвардия, Эльдар (студиялық армиялары – Биел Тан және Айанден қолөнер әлемдері) және Тиранидтер кірді. Императорлық ойыншылар Титан легиондарының қолдауымен ғарыш теңізшілерін немесе Императорлық гвардияны (екісін бірдей емес) таңдауға мүмкіндік алды. Титан легиондарының екі дизайны болды: Games Workshop-тың Марс үлгісіндегі Титаны, дөңгелек иық қорғағыштарымен дәстүрлі және әсем көрінеді (өлшемі үлкейтілген Императорлық салт атты серуендеушіге ұқсас) немесе Forge World-тің Lucius үлгісіндегі Титаны, заманауи және бұрышты (BattleTech-тегі екі аяқты механикалардан шабыттанған). Ертедегі басылымдардағы миниатюралар ойнауға және бір-бірімен алмасуға болатын болғанымен, осы кезде жаяу әскердің негізгі тұғырының мөлшері 20x20 шаршыдан 10x40 ұзын тіктөртбұрышқа өзгертілді, бұл оларды бірге ойнауға мүмкіндік берсе де, бұрыннан шаршы тұғырлы армиясы барлар үшін үлкен өзгеріс болды.

Компьютерлік ойындар

Final Liberation: Warhammer 40,000 Epic, ПК үшін кезекпен негізделген стратегиялық ойын, 1997 жылы жарық көрді. 2015 жылы Slitherine компаниясы Warhammer 40,000: Armageddon деп аталған ойынның толық Armageddon нұсқасын шығарды. Ойынның басты мақсаты – түрлі Space Marine жасақтарымен біріктірілген Императорлық қолбасшылықты жүзеге асыру. Ойында көптеген DLC-лер бар және 1000-нан астам түрлі әскерлік бірліктер кездеседі. Ойын өзінің бұрынғыларынан гөрі едәуір толыққанды екенін мақтан тұтады. Оның табысты болуына байланысты, жақын арада 400-ден астам бірліктерді қамтитын Орктардың кампаниясы да жарық көрді. Ойын анимациялық графиканы пайдаланбаса да, және көптен сыналған кезекпен негізделген стратегиялық формулаға негізделсе де, ойын қауымдастықта үлкен сұранысқа ие.

Бөлек кәсіпорындар

Бұл басылымнан туындаған журналдардың ішінде 1998 жылы жарық көрген A5 форматындағы Epic Firepower журналы болды, ол төрт нөмірге дейін басылды (оның бірінші нөмірінде Citadel Journal және White Dwarf журналдарынан қайта басылған материалдар жарияланды). Содан кейін, Epic Firepower тоқтатылғаннан кейін 10 нөмірге жарық көрген A4 форматындағы Epic 40,000 журналы шықты. "Адептус Титаникус II" (AT II) деген қосымша ережелер жинағы Fanatic веб-сайтында (қазіргі Specialist Games веб-сайты) тегін жүктеуге қолжетімді болды және Epic 40,000 журналында жарияланды. AT II түпнұсқа Adeptus Titanicus ойынына жаңаша көзқарас ұсынды, ал оған арналған мақалалар түрлі Epic журналдарында жарияланды. Журналдар тоқтатылғаннан кейін, ол Specialist Games веб-сайтында тегін электрондық журнал ретінде жариялануын жалғастырды.

NetEpic

NetEpic – бұл ойынның ресми емес жанкүйерлік нұсқасы, ол 2-ші басылым ережелерінен туындаған және бастапқыда көптеген ойыншылар үшінші басылымға енгізілген өзгерістерден әрі қарай дамытылды. NetEpic – бірлескен жоба, жұмысы NetEpic веб-сайты арқылы үйлестіріледі. Ол барлық басқа басылымдардың модельдеріне негізделген, сондай-ақ NetEpic үшін ғана жаңадан жасалған әртүрлі армияларды қамтиды. 2006 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, NetEpic ережелерінің ағымдағы нұсқасы – 5.0.

Қатыгездік

Epic контексінде, "ересі" аталымы Games Workshop компаниясының бірінші басылымы жасалғанға дейін тоқтатылған, бірақ кейін үшінші басылымның негізі ретінде қолданылған ішкі ойынына, немесе NetEpic жобасының координаторы Питер Рамос жасаған, Epic-тің "қиын" ойын механикасының нұсқасына қатысты болуы мүмкін (Ramos, 2005).