Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қызыл жақты кордрон-блю (Uraeginthus bengalus) – Estrildidae тұқымдасына жататын кішкентай сайрақ. Бұл экстрильдид тұқымдас құсы тропикалық Сахара алды Африкасының құрғақ аймақтарында көбейіп, тұрақты мекендейді. Қызыл жақты кордрон-блюдің дүние жүзіндегі таралу ареалы шамамен 7,700,000 км² құрайды.
The red cheeked cordon bleu or red cheeked cordonbleu (Uraeginthus bengalus) is a small passerine bird in the family Estrildidae. This estrildid finch is a resident breeding bird in drier regions of tropical Sub Saharan Africa. Red cheeked cordon bleu has an estimated global extent of occurrence of 7,700,000 km2.
Таксономия
1760 жылы француз зоологы Матурин Жак Бриссон өзінің «Орнитология» еңбегінде Бенгалияда жиналған деп жаңылысқан бір мысалына негізделген қызыл жақты кордрон-блю туралы сипаттама берді. Ол француз тілінде Le Bengali және латын тілінде Bengalus деген атауларды пайдаланды. Бриссон латынша атауларды қолданғанмен, олар есімдік жүйеге сәйкес келмейді және Зоологиялық номенклатура жөніндегі халықаралық комиссия мойындамайды. 1766 жылы швед ғалымы Карл Линней өзінің «Система Натурае» еңбегінің он екінші басылымын жаңартқанда, Бриссон бұрын сипаттаған 240 түрді қосты. Bengalus деген түрлік атау оның Бенгалиядан шыққан деген қате сенімге негізделген. Кейіннен түрдің бастапқы орны Сенегал деп белгіленді. Қазіргі кезде бұл түрді 1851 жылы неміс орнитологы Жан Кабанис енгізген Uraeginthus туысына жатқызады. Қызыл жақты кордрон-блю, көк тоқылды кордрон-блю және көк шашаққұйрық түрлері осы туысқа жататын топты құрайды. Бұдан әрі, қызыл жақты кордрон-блю көк шашаққұйрықпен супертүр құруы мүмкін, олармен ұқсас ортада тіршілік етеді. Төрт түрше бар, олардың арасындағы ерекшелік негізінен әйелдердің беті мен ішкі жағындағы көк түстің мөлшерімен анықталады. U. b. bengalus (Линней, 1766) – Мавританияның оңтүстігінен Гвинеяға және шығысқа қарай Эфиопияға, Угандаға және батысқа қарай Кенияға дейін.
U. b. brunneigularis Mearns, 1911 – Сомалидің оңтүстігі, Кенияның орталық және шығысы және Танзанияның солтүстік-шығысы.
U. b. ugogensis Reichenow, 1911 – Кенияның оңтүстігі және Танзанияның солтүстік, батыс және орталық бөліктері.
U. b. katangae Vincent, 1934 – Анголаның солтүстік-шығысы, Демократиялық Конго Республикасының оңтүстігі және Замбияның солтүстігі.
In 1760 the French zoologist Mathurin Jacques Brisson included a description of the red cheeked cordon bleu in his Ornithologie based on a specimen that he mistakenly believed had been collected in Bengal. He used the French name Le Bengali and the Latin Bengalus. Although Brisson coined Latin names, these do not conform to the binomial system and are not recognised by the International Commission on Zoological Nomenclature. When in 1766 the Swedish naturalist Carl Linnaeus updated his Systema Naturae for the twelfth edition, he added 240 species that had been previously described by Brisson. The specific name bengalus is based on the erroneous belief that the species came from Bengal. The type location was subsequently designated as Senegal. The species is now placed in the genus Uraeginthus that was introduced by the German ornithologist Jean Cabanis in 1851. The red cheeked cordon bleu, the blue capped cordon bleu, and the blue waxbill form a species group within the genus. Further, the red cheeked cordon bleu may form a superspecies with the blue waxbill, with which it shares similar habitats. There are four subspecies, which differ primarily in the amount of blue on the face and underparts of the females. U. b. bengalus (Linnaeus, 1766) – south Mauritania to Guinea and east to Ethiopia, Uganda and west Kenya
U. b. brunneigularis Mearns, 1911 – south Somalia, central and east Kenya and northeast Tanzania
U. b. ugogensis Reichenow, 1911 – south Kenya and north, west and central Tanzania
U. b. katangae Vincent, 1934 – northeast Angola, south Democratic Republic of the Congo and north Zambia
Сипаттама
Басқа түрлері сияқты, қызыл жақты кордон-блю да өте кішкентай қарға тұқымдасы, ұзындығы шамамен ғана. Оның салмағы орташа есеппен , ал жабайы популяциялардағы ең жоғары және ең төменгі көрсеткіштер аралығында ауыспалы. Ересектеген аталықтарының жоғарғы бөлігі біркелкі қоңыр, кеудесі, бүйірлері мен құйрығы ақшыл көк, ал құрсағы сары түсті. Әр жақ бетінде қызыл дақ болады, бірақ ол кейде апельсин немесе тіпті сары түс ретінде көрінуі мүмкін. Аналықтары да ұқсас, бірақ түсі сопақ, және бетінде дақ болмайды. Жасы кішкентай құстар аналықтарына ұқсас, бірақ көк түсі тек беті мен тамағында ғана байқалады.
Like other members of its genus, the red cheeked cordon bleu is a very small finch, measuring only in length. It weighs on average, with known extremes in wild populations ranging from The adult male has uniformly brown upperparts, pale blue breast, flanks and tail and a yellow belly. There is a red patch on each cheek, but this can rarely appear orange or even yellow. Females are similar but duller, and lack the cheek spot. Immature birds are like the female, but with blue restricted to the face and throat.
Дауыс
Оның байланыс шақыруы – жұқа, жоғары дыбысты қысқа дауыс, көбінесе қайталанады және әртүрлі түрде "сии сии" немесе "цзе цзе" деп жазылады. Әні күрделірек, 4–6 жоғары нотадан тұрады, соңғысы ұзағырақ, төменгі және дауысы тұйық. "Ритмді, бірақ жалқау" деп сипатталады.
Its contact call is a thin, high pitched piping, often repeated, and variously transcribed as siii siii or tsee tsee. The song is more complex, consisting of 4–6 high pitched notes, the last of which is longer, lower and more burry. Described as "rhythmic but lazy",
Мінез-құлық
Ол көбінесе ашық құрғақ далалар мен саванналарда, сондай-ақ адамдар қоныстанған жерлер маңында кездеседі.
It is frequently seen at open dry grassland and savanna habitats as well as around human habitation.
Тамақтандыру
Қызыл жақшы сойқақ - тұқым жейтін құс, негізінен шөп тұқымдарымен, сондай-ақ қарақұмық және басқа да ұсақ тұқымдармен қоректенеді. Кейде ара шабымен де тамақтануы мүмкін. Ірі тұқым жегіштер, мысалы, ұзын құйрықты whydah, сойқақтарды тамақтандыру орындарынан қуады, кішірек құстардың тамақтану мүмкіндіктерін шектейді және олардың азық табу сәттілігіне әсер етеді.
The red cheeked cordon bleu is a granivore, feeding principally on grass seeds, but also on millet and other small seeds. It is also known to feed sporadically on beeswax. Larger granivores, such as the pin tailed whydah will chase cordon bleus from food sources, limiting the feeding opportunities of the smaller birds and affecting their foraging success.
Өсіру
Ұя – ағаш, бұта немесе шатырдың бір жағынан кіретін тесігі бар, үлкен күмбез пішіндес шөптен тоқылған құрылыс. Оған 4–5 ақ жұмыртқа салынады.
The nest is a large domed grass structure with a side entrance in a tree, bush or thatch into which 4–5 white eggs are laid.
Құс шаруашылығы
Қызыл жақ кордон-блю "ең танымал экзотикалық қарғалардың бірі" деп хабарланған. Оған ерекше күтім қажет болмаса да, ашық бұтақтарда (ұяда немесе басқа қорғалған жерде емес) қысқасы ұйықтау әдеті оны суыққа сезімтал етеді. Көбею маусымында тұтқынға алынған еркектер бір-біріне өте шабуылдайды, ал жұмыртқа басу кезінде мазаланған құстар ұяны тастап кетеді.
The red cheeked cordon bleu is reported to be "among the most popular exotic finches". While it has no special housing requirements, its habit of roosting on open branches (rather than in a nest or other protected area) makes it sensitive to low temperatures. During the breeding season, captive males become very aggressive towards each other, and birds disturbed during incubation will typically leave the nest.