«Көне жылдар» – «Жұлдызды жол» анимациялық сериалының ең үздік бөлімдерінің бірі. Спок бала кезіне саяхаттап, өлімінен сақтайды. Сюжет, актерлар туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Yesteryear" – анимациялық америкалық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Анимациялық серия" бірінші маусымның екінші эпизоды. Ол алғаш рет 1973 жылдың 15 қыркүйегінде NBC сенбі күнгі таңертеңгі бағдарламасында көрсетілді және оны тәжірибелі "Жұлдызды жол" сценарисі Д.С. Фонтана жазған. Сериалдың ең үздік эпизодтарының бірі саналатын бұл эпизод Күндізгі Эмми сыйлығына ие болды. "Yesteryear" эпизодында Марк Ленард Споктың әкесі Саректің рөлін сомдады. Бұл эпизодта "Энтерпрайз" кемесінің бірінші офицері Спок уақытқа саяхат жасап, бала кезіне оралып, өзінің жас өмірін сақтап қалуға және оның орнын андориандықпен алмастыруға тиіс.
"Yesteryear" is the second episode of the first season of the animated American science fiction television series Star Trek: The Animated Series. It first aired in the NBC Saturday morning lineup on September 15, 1973, and was written by veteran Star Trek writer D. C. Fontana. Widely regarded as one of the best episodes of the series, it was nominated for a Daytime Emmy Award. "Yesteryear" guest starred Mark Lenard in the role of Spock's father, Sarek. In this episode, Enterprise First Officer Spock must travel in time to his childhood and keep his younger self from dying and being replaced by an Andorian on his ship.
Сюжет
Капитан Кирк пен Спок Мәңгілік Қамқоршы және Жұлдыздық Флот тарихшыларымен бірлесе жүргізген уақыт саяхаты зерттеу жобасынан оралды. Порталдан шыққанда, «Энтерпрайз» кемесіндегі ешкім Спокты танымайды. Кеменің бірінші офицері – андориан, командир Телин. Жаңа уақыт желісінде тарихқа Спок жеті жасында Вулканның Қахс-ван сынағынан қаза тапқаны жазылған. Бірақ Спок Қахс-ванды өткенде, оның өмірін ересек туысы Селек құтқарып қалды, себебі оларға улы тырнақтары бар шөл жануары – Ле-матя шабуыл жасады. Кирк Селектің ішкі мәнінде уақыт саяхатшысы Спок болғанын болжайды. Кирк пен Спок порталда болғанда, Қамқоршы мен тарихшылар жақындағы Вулкан тарихын тексерді. Екеуі Орионның дүниеге келуін бақылап тұрғанда, Спок бала кезінде өзін құтқару үшін бір уақытта екі жерде болуы мүмкін емес екенін түсінеді. Спок уақыт қақпасынан қайта өтіп, бала кезіндегі өмірін сақтап қалуы керек. Телин Споктың күш-жігерін қолдайды, тіпті бұл оның өзінің өмірге қатысты салдарына әсер етсе де. Спок Саректің алыс туысы Селек рөлін қабылдап, Сарек пен Аманда Грейсонның үйіне шақырылады. «Селек» өзінен кіші нұсқасын іздеп, шөлге сапар шегеді және баласын құтқарады. Бірақ Споктың сүйікті сұрғылы – И Чая ауыр жарақат алады. Кішкентай Спок емші шақыруға жүгіреді. Емші И Чаяға көмектеседі және Селек пен Спокқа уға қарсы дәрі табуға кеш болғанын айтады; ол тек И Чаяның өмірін ұзарта алады, бірақ ол удың салдарынан азаптануы керек немесе оны өлтіруге болады. Кішкентай Спок соңғысын таңдайды. Осы таңдау арқылы Спок вулкандық өмір салтын – логика мен эмоциялық бақылауды таңдайды, ал оның үлкен нұсқасы тарихты жөндеуде сәтті болып, қалпына келтірілген қазіргі күнге оралады, бірақ жас өзіне вулкандық нервтерді қалай қысу керектігін үйретіп, кейбір мектеп қорқытушыларымен күресуге дайындайды.
Captain Kirk and Spock return from a time traveling research project they have been conducting with the use of the Guardian of Forever and Starfleet historians. When they emerge from the portal, no one on board the Federation starship Enterprise recognizes Spock. The ship's first officer is instead an Andorian, Commander Thelin. In the new timeline, history has recorded that Spock died at age seven undergoing the Kahs wan ordeal on Vulcan. However, Spock remembers that when he took the Kahs wan, his life was saved by Selek an adult relative when a desert creature with poisonous claws called a le matya attacked them. Kirk hypothesizes that Selek was actually a time traveling Spock. While Kirk and Spock were in the portal, the Guardian and historians ran a scan of recent Vulcan history. The pair realize that as they were observing the birth of Orion at the time, Spock could not have been in two places at once to save himself as a child. Spock must go back through the time gate, and save the life of the child he was. Thelin is supportive of Spock's efforts despite their consequences on his own existence. Spock assumes the identity of Selek, a distant cousin of Sarek, and is welcomed into the home of Sarek and Amanda Grayson. "Selek" journeys into the desert to find his younger self, and saves the boy. However, I Chaya Spock's pet sehlat is gravely wounded. The younger Spock runs to fetch a Healer. The Healer tends to I Chaya and informs Selek and Spock that it is too late for an antidote; he can only prolong I Chaya's life, during which he will be in pain from the poison, or euthanize him. Young Spock chooses the latter. By making this choice, Spock has thus chosen the Vulcan way of life logic and emotional control and his elder self, successful in repairing history, returns to the restored present day, but not before teaching his younger self how to perform the Vulcan nerve pinch in order to deal with some school bullies.
Өндіріс
NBC телеарнасы эпизодта үй жануарының өлтірілуінің бейнеленуіне қатысты алаңдаушылық білдірді. Алайда, "Жұлдызды жол" сериалының авторы Джин Родденберри жазушы Д.С. Фонтананың осы мәселені қалай шешкенін мақұлдады, және NBC Родденберриге сериалдың толық шығармашылық бақылауын бергендіктен, олар эпизодты өзгертусіз эфирге беруге мәжбүр болды. Анимациялық сериалдың атқарушы продюсері Лу Шеймер кейіннен "Елтоқсан" эпизодының "шамасы менің сүйікті эпизодым еді. Ол балаларға өлімге қарсы оң көзқараспен қарауға үгіттеді" деді.
The network, NBC, expressed concern about the episode's depiction of a pet being euthanized. However, Star Trek creator Gene Roddenberry approved of writer D. C. Fontana's handling of the issue, and since NBC had given Roddenberry full creative control of the series, they had little choice but to broadcast the episode as it was. The Animated Series co producer Lou Scheimer later said "Yesteryear" was "probably my favorite episode. It sent a message to kids to be positive in the face of death."
Басқа ақпарат құралдарындағы сілтемелер
"Анимациялық сериядағы" "Елден" эпизодында алғаш рет пайда болған бірнеше түсінік, оның ішінде "Қоңыр" және ШиКахр қаласы, кейіннен "Қоңырдан" басталатын үш бөлімдік "Enterprise" оқиғасына енгізілді. 2009 жылғы "Жұлдыз жолы" фильмінде жас Спок үш вулкандық студенттермен осы эпизодта көрсетілгендей мазақталады.
Several concepts that first appeared in The Animated Series episode "Yesteryear", including the Forge and the city of ShiKahr, were later included in the Enterprise three part story that started with "The Forge". In the 2009 film Star Trek, young Spock is bullied by three fellow Vulcan students in the same manner as is seen happening in this episode.
Қабылдау
Эпизод "Үздік ойын-сауық балалар сериясы" номинациясында Күндізгі Эмми сыйлығына ұсынылды. Эпизодтың мазмұны кейінірек туындыларға әсер етті, ал ойдан шығарылған Вулкан қаласы ШиКахр "Жұлдызды жол: Энтерпрайз" фильмінде көрсетілді. Балалар мультфильмі ретінде көрсету жоспарланғанына қарамастан, эпизодтың ғылыми-фантастикалық сюжеті мен эмоционалдық күші тікелей эфирдегі "Жұлдызды жол" эпизодтарының ең жақсыларымен теңеседі деп атап өтті. Олар негізінен сенбі күнгі балалар мультфильмі үшін жасалған сюжетке таң қалды, "Спок уақыт желісінің өзгергенін біледі және Вулканда бала кезінде қайтыс болғанын анықтайды. Ол өзінің жас нұсқасын құтқарған адам болу үшін уақытқа кері оралуы керек" деді. SyFy 2016 жылы "Yesteryear" эпизодын "Жұлдызды жол" франшизасындағы ең жақсы уақыт саяхаты сюжеттерінің 15-ші орнына қойды. 2018 жылы Den of Geek сайтының "Жұлдызды жол" туралы нұсқаулығы осы эпизодты "Жұлдызды жолдың негіздері" тобының бір бөлігі ретінде ұсынды. 2018 жылы CBR осы эпизодты барлық "Жұлдызды жол" эпизодтарының арасындағы төртінші үздік уақыт саяхаты эпизоды деп бағалады. 2019 жылы Nerdist осы эпизодты "Жұлдызды жол" франшизасының (соның ішінде спин-оффтардың) уақыт саяхаты тақырыбындағы ең жақсы 9-шы эпизод деп атады. 2019 жылы The Verge осы эпизодты "Жұлдызды жол: Discovery" сериалын көруге кеңес беретін эпизод деп сипаттады. Олар сценарист Дороти С. Фонтананың түпнұсқа "Жұлдызды жолдың" он эпизодын жазғанын және осы эпизодты тәжірибелі және жаңа көрермендерге ұсынғанын атап өтті. Сондай-ақ, мультфильм форматы шетелдіктердің бейнесін және тікелей эфирде қайта жасау қиын болатын эмоцияларды көрсетуге мүмкіндік бергенін айтты. Олар Джин Родденберриді комикс кітаптары сияқты "Жұлдызды жол" тауарларының жоғары сапасын сақтағаны үшін мақтады және осы эпизодты Спок кейіпкерінің шығу тегін зерттегені үшін ерекше атап өтті.
The episode was nominated for a Daytime Emmy Award in the category Outstanding Entertainment Children's Series. The episode content has some influence on later productions, and fictional Vulcan city of ShiKahr was featured in Star Trek: Enterprise. They also note that despite being planned for presentation as a children's cartoon, it has a sci fi plot and emotional impact that ranks among the best of live action Star Trek episodes. They were impressed with the plot for what was basically a Saturday morning children's cartoon, remarking "Spock finds out that the timeline has been changed and he died as a child on Vulcan. He must go back in time to become the man who saved the younger version of himself." SyFy ranked "Yesteryear" as the 15th best time travel plot in Star Trek in 2016. A 2018 Star Trek binge watching guide by Den of Geek, recommended this episode as part of the "foundations of Star Trek" group. In 2018, CBR ranked this episode the fourth best time travel episode of all Star Trek. In 2019, Nerdist ranked this the 9th best time travel themed episode of the Star Trek franchise (including later spin offs). In 2019, The Verge called this an "episode to watch" with Star Trek: Discovery. They note that writer Dorothy C. Fontana wrote ten episodes of the original Star Trek, and recommended this episode for both veteran and rookie Star Trek watchers. They also note how the cartoon medium allowed the depictions of aliens and expressions that would be difficult to replicate in a live action show. They praised Gene Roddenberry for maintaining a high quality in Star Trek merchandise such as comic books, and noted this episode for exploring the origins of the character Spock.