Кіріспе

Кальций АТФазасы – P типіндегі АТФаза. SERCA, яғни саркоплазмалық/эндоплазмалық ретикулумдық Ca2+ АТФазасы немесе SR Ca2+ АТФазасы – кальций АТФазасының P типіндегі АТФазасы болып табылады. Оның басты қызметі цитозолдан саркоплазмалық ретикулумға кальцийді тасымалдау.

Функция

SERCA – P типі АТФаза. Ол миоциттердің саркоплазмалық ретикулумында (СР) орналасқан. Иондарды сорғылаудағы тиімсіздігінен туындаған жылумен қатар, ол сарколипин деп аталатын реттегішке байланысқанда сорғылауды тоқтатып, тек АТФ гидролазасы ретінде ғана жұмыс істейді. Бұл термогенез механизмі сүтқоректілерде және жылуқанды балықтарда кең таралған.

Реттеу

SERCA Ca2+-ны SR мембранасы арқылы тасымалдау жылдамдығын реттеуші фосфоламбан (PLB/PLN) ақуызы арқылы бақыланады. PLB оған байланысқанда SERCA аз белсенді болады. β-адренергиялық стимуляцияның күшеюі PKA арқылы PLB-нің фосфорылдануымен SERCA мен PLB арасындағы байланысты азайтады. PLB SERCA-мен байланысқанда Ca2+ тасымалдану жылдамдығы төмендейді; PLB ажыратылғанда Ca2+ тасымалдану артады. Тағы бір ақуыз – кальсеквестрин, SR ішінде кальцийді байланыстырады және SR ішіндегі бос кальцийдің концентрациясын төмендетуге көмектеседі, бұл SERCA-ға осылай жоғары концентрациялық градиентке қарсы жұмыс істеуге мәжбүр болмауға көмектеседі. SR цитоплазмалық Ca2+ концентрациясына қарағанда Ca2+-ның ішкі концентрациясы әлдеқайда жоғары (10,000 есе). SERCA2 микроРНК арқылы реттелуі мүмкін, мысалы, miR 25 жүрек жеткіліксіздігінде SERCA2-ні тежейді. Эксперименттік мақсаттар үшін SERCA-ны тапсигаргин тежейді және истароксиммен индукциялауға болады. SERCA функциясы қоянның қаңқа бұлшық еттерінде және кеміргіштердің миокардында қалқанша безі гормондары арқылы күшейтіледі. Бұл механизм тиреотоксикоздың аритмияға ұшырату әсеріне себеп болуы мүмкін.