Кіріспе

Фридрих "Фриц" Вальтер (31 қазан 1920 – 17 маусым 2002) – неміс футболшысы, мансабының барлық кезеңін «Кайзерслаутерн» клубында өткізген. Ол көбінесе шабуылдаушы жартылай қорғаушы немесе ішкі шабуылшы ретінде ойнады. Германия және Батыс Германия құрамаларында 61 матч өткізіп, 33 гол соқты, ал 1954 жылғы ФИФА әлем чемпионатында жеңіс одісқан команданың капитаны болды. Футболдан қол үзгеннен кейін Германия ұлттық құрамасының құрметті капитаны атанды.

Алғашқы клубтық мансабы

1920 жылы 31 қазанда туған Уолтер футболмен ерте танысты, өйткені оның ата-анасы Людвиг (1893–1973) және Доротея Уолтер (құрметті аты Кибург; 1896–1978) «1. FC Кайзерслаутерн» клубының мейрамханасында жұмыс істеді. 1928 жылға қарай ол Кайзерслаутерн жастар академиясына қосылды және 17 жасында бірінші командада дебют жасады, осы клубпен кәсіби карьерасын жалғастырды. Халықаралық командалар оған бірнеше рет көп ақша ұсынды, бірақ әйелінің қолдауымен ол туған қаласында, ұлттық құрамада және «Шеф» (неміс тілінде «басшы») Гербергердің командасында ойнау үшін үйде қалуды жөн көрді.

Халықаралық дебют

1940 жылы Уолтер Сепп Хербергер басшылығымен Германия құрамасы сапында дебют жасады және Румынияға қарсы үш гол соқты. Уолтер кейіннен бұл ойынды өміріндегі ең маңыздысы деп еске алды, себебі ол оны және оның бауырласын Гулагқа жіберілуден сақтап қалды.

Германияға оралу

1945 жылы оралғаннан кейін, қазір безгекпен ауыратын Уолтер қайтадан «Кайзерслаутерн» үшін ойнап, оларды 1951 және 1953 жылдары Германия чемпионаттарында жеңіске жеткізді. Уолтер 1948–49 маусымында «VfR Кайзерслаутерн» командасын жаттықтырып, олардың 1948–49 жылғы Westpfälzischen Amateurliga турнирін жеңуіне көмектесті. 1951 жылы Сепп Хербергер оны ұлттық құрамаға қайта шақырды және капитан етіп тағайындады. 1958 жылғы әлем чемпионатының жартылай финалында Швецияға қарсы ойын кезінде ол жарақат алып, халықаралық карьерасын аяқтады және 1959 жылы футболдан зейнеткерлікке шықты.

Кейінгі өмірі мен мұрасы

1. FC Кайзерслаутерн үй стадионы 1985 жылы Фриц Вальтер стадионы деп қайта аталды. Фриц Вальтер 1958 жылы Германия футбол құрамасының құрметті капитаны атанды. Басқа бес ойыншы – Уве Зеелер, Франц Беккенбауэр, Лотар Маттеус, Беттина Вигман және Юрген Клинсман. Ол 2002 жылдың 17 маусымында 81 жасында Энкенбах Альсенборн қаласында қайтыс болды. 1974 жылғы кішігірім турнирде қала таңдалмағандықтан, ол 2006 жылғы әлем чемпионатын «өзінің» Кайзерслаутерн қаласында көруді армандаған, бірақ өлімінен кейін бұл арманы орындалмады. Бірақ оның қайтыс болған күнінің төртінші жылдығында, 2006 жылдың 17 маусымында, АҚШ Италиямен Кайзерслаутернде ойнады және оның жадына бір минут үнсіздік сақталды. Бүгінде адамдар Энкенбах Альсенборн қаласындағы «Фриц Вальтер үйіне» баруы мүмкін, ол Кайзерслаутерннен шамамен 20 км шығысқа қарай орналасқан (Käiserslautern-нен Bundesautobahn 6 тас жолымен Маннхайм бағытына алғашқы шығу). 2003 жылдың қараша айында УЕФА-ның 50 жылдығын тойлауға арналған шара аясында Германия футбол федерациясы (DFB) оны соңғы 50 жылдың (1954 жылдан 2003 жылға дейін) үздік ойыншысы деп таңдады. 1980-ші және 1990-шы жылдары «Фриц Вальтер» деген есімді тағы бір табысты Бундеслига шабуылшысы болды, ол көбінесе VfB Штутгарт сапында ойнады. Ол ұлы Кайзерслаутерн капитанымен туыс болмаса да, спорт жанкүйерлері оны әзіл-қалжыңмен «кіші Фриц Вальтер» деп атады. 2005 жылы оның құрметіне құрылған және Германия футбол федерациясының Германия жас футболшыларына табыс ететін жылдық сыйлықтар сериясы – Фриц Вальтер медалі алғаш рет табыс етілді.

Жеке өмір

Уолтердің бес онжылдық әйелі Италияның Беллуно қаласынан шыққан Италия Уолтер (туған аты Бортолуцци; 1921–2001) болды. Германияда Вальтердің ауа райы нашарлағанда жақсы ойнайтыны көпке белгілі болды, сондықтан қазір "Фриц Вальтердің ауа райы" термині жаңбырлы ауа райын сипаттау үшін қолданылады, көбінесе жергілікті диалектте "Фрицтің ауа райы" деп айтылады. Себебі ол, көптеген сарбаздар сияқты, соғыс кезінде безгекпен ауырып, күннің ыстығына шыдамайтын болды. 1954 жылғы әлем чемпионатының финалы "Фриц Вальтердің ауа райы" аясында өтті. 1956 жылғы 6 қазанда Вальтер Лейпцигте 100 000 шығыс немiс көрермендерінің алдында "Висмут Ауэ" командасына қарсы өткен жолдастық ойында керемет гол соқты, ол алға сүңгіп бара жатып, өкшесімен допты соқты.