Кіріспе

Телерадио хабарларында телефон арқылы қоңырау шалу немесе тікелей эфирге қатысу – теледидар көрермендері мен радио тыңдаушыларының тікелей эфирде телефон арқылы өз пікірлерін білдіруге шақырылатын бағдарлама форматы. Әдетте, бұл талқылауға арналған күні таңдалған нақты тақырыпқа қатысты болады. Радиода (әсіресе сөйлеу радиосында) кейде бүкіл бағдарлама телефон арқылы сөйлесуге арналады. Телевизияда телефон арқылы қоңырау шалу жиі кең ауқымды бағдарламалардың бір бөлігі болып табылады. Мысалы, Ұлыбританиядағы «Джереми Вайн» телешоуы. Бұл концепция радионың алғашқы кезеңдеріне дейін барады. 1924 жылдың желтоқсанында BBC 5NG Ноттингемде өткен телефон арқылы қоңырау шалу бағдарламасы 1925 жылғы Radio Times журналында былай сипатталған: «Тыңдаушылар өз дауыстарын естігеннің жаңалығына риза болды». Ал бұрын Лондондағы BBC 2LO бағдарламасына телефон арқылы қоңырау шалуға жасалған әрекет, «телефон желісіне тым көп жүктеме түсіргендіктен, пошта қызметі араласуға мәжбүр болды». 1995 жылы Ұлыбританияда сөйлеуге негізделген Talk Radio іске қосылды, оның көптеген бағдарламалары телефон арқылы қоңырау шалуды қамтыды. Бұл сонымен қатар Ұлыбританияға «шок-жокер» концепциясын енгізді, Цезарь Гизер және Томми Бойд сияқты жүргізушілер қызу пікірсайыстар ұйымдастырды. Иан Хатчби телефон арқылы қоңырау шалудағы билік қатынастарын зерттеді, пікір таластары мен жанжалдарды қарастырды. Әңгімелесуді талдау арқылы ол жүргізушінің «Екінші позиция» сияқты тәсілдер арқылы қалай билігін сақтайтынын сипаттайды. «Екінші позиция» – талқылауда екінші болып сөйлеу мүмкіндігі, бұл жүргізушіге жауапты жауапты дайындауға уақыт береді. Сонымен қатар, соңғы сөз әрқашан эфирде айтылған сөз болып табылады. Көрермендер әңгімелесуді тоқтатуға құқылы, бірақ олар оны әрекеттесу аренасынан шығу арқылы жасайды (Hutchby, 1996: 94 5; Talbot және басқалар). 2007 жылы BBC барлық телефондық бәйгелерді (бірақ дауыс беруді емес) тоқтатты, себебі қайырымдылық телемарафоны сияқты бағдарламалардағы ойындарды өндіруде сыбайлас жемқорлыққа қатысты ішкі тергеу жүргізілді. Бұл бүкіл процеске қатысты ұлттық тергеуге және ITV Play бағдарламасының тоқтатылуына әкелді. Ирландияда Liveline – Джо Даффи жүргізетін RTÉ Radio 1 арнасындағы кешкі уақыттағы танымал телефон арқылы қоңырау шалу бағдарламасы. Бағдарлама көбінесе тұтынушылардың мәселелеріне, өзекті оқиғаларға және жұртшылықтың түрлі мәселелер бойынша шағымдануына назар аударады. Бағдарлама мен оның жүргізушісін көптеген ирланд комедия актерлері жиі пародиалайды, олардың бірі Дэвид МакСавидж. Ол бағдарламаның сериялық шағымданушылар мен үй шаруасындағы әйелдердің уайым-қайғысын білдіру үшін ғана арналған, ал басқалар үшін үмітсіздік пен бақытсыздық туралы әңгімелерді тыңдаудан ләззат алу мүмкіндігін ұсынатындығы туралы кең таралған пікірді ойнайды. Бағдарламаның жиі пародиаланатын ерекшелігі – Даффидің қоңырау шалған адамның жағдайы туралы естігендегі көрінетін әбігерлігі мен үмітсіздік білдіруі.

Технология

Шақырушы телефондық гибрид арқылы қосылады, ол телефон желісін аудио консоліне кедергілерді сәйкестендіру арқылы немесе, қазіргі заманда, цифрлық сигналды өңдеу арқылы жалғайды, бұл шақырудың дыбыстық сапасын жақсарта алады. Телефон арқылы қосылыстар көбінесе хабар таратуды автоматтандыратын жүйе арқылы ұйымдастырылады, онда әкімшілік көмекші қосылысқа жауап береді және шақырушы туралы ақпаратты жеке компьютерге енгізеді, ол радио жүргізушісінің экранында да көрсетіледі. Эфирде дөрекі сөздер мен басқа да қолайсыз материалдарды болдырмау үшін, көбінесе дыбысты кешіктіру (жаңқау) қолданылады. Байқаулар кезінде әңгіме "тікелей эфирде" жазылып, эфирге шығару алдында бірнеше минут ішінде өңделеді.