Кіріспе

Австралияның 25-ші генерал-губернаторы

Дэме Квентин Элис Луиза Брайс (туған 23 желтоқсан 1942 жылы) – 2008 жылдан 2014 жылға дейін Австралияның 25-ші генерал-губернаторы қызметін атқарған австралиялық ғалым. Ол бұл лауазымға тағайындалған бірінші және бүгінгі күнге дейін жалғыз әйел, ал бұрын 2003 жылдан 2008 жылға дейін Квинсленд штатының 24-ші губернаторы болды. Квинсленд штатының Брисбен қаласында туған Брайс Ильфракомбеде өсті, кейін отбасысы Австралияның бірнеше ауылдық қалаларында тұрды. Ол Квинсленд университетінде білім алып, бакалавр және заң бакалаврын бітірді, соның салдарынан Квинсленд адвокатурасына қабылданған алғашқы әйелдердің бірі болды. 1968 жылы Брайс өзі оқыған заң мектебінің штаттық қызметкері болып тағайындалған алғашқы әйел болды, ал 1978 жылы ол жаңа Ұлттық әйелдер жөніндегі кеңесші кеңесіне (кейін Ұлттық әйелдер консультативтік кеңесі, содан кейін Әйелдер жөніндегі Австралия кеңесі) қосылды. Одан кейін ол бірнеше лауазымдарға тағайындалды, соның ішінде Квинсленд әйелдер ақпараттық қызметінің директоры, Квинслендтегі Адам құқықтары және тең мүмкіндіктер комиссиясының директоры және 1988 жылы Федералдық жыныстық дискриминация комиссары. Оның қоғамға қосқан үлесі үшін 1988 жылы Австралия орденінің офицері, 2003 жылы Австралия орденінің серігі және Иерусалимнің Святого Иоанна орденінің ханымы болып тағайындалды. 2011 жылы Елизавета II Брайсты Корольдік Виктория орденінің командирі етіп тағайындады. 2003 жылы Брайс Квинсленд штатының губернаторы болып тағайындалды. Оның қызметіне қатысты кейбір алаңдаушылықтар болғанымен, оның бес жылдық мерзімі 2009 жылға дейін ұзартылуы тиіс еді. Алайда, 2008 жылдың 13 сәуірінде премьер-министр Кевин Радд Брайстың Австралияның келесі генерал-губернаторы болатынын жариялады. Бұл шешім жақсы қабылданды және 2008 жылдың 5 қыркүйегінде Брайс генерал-майор Майкл Джеффриден қызметін қабылдап, бұл лауазымға тағайындалған бірінші әйел атанды. Брайстың қызметі сынсыз өтті. 2013 жылдың қараша айында Брайс Австралия республикасын және бір жынысты некелерді қолдайтын сияқты пікірлер білдірді, бұл оның лауазымындағы әріптестері үшін ерекше жағдай болды. 2014 жылдың 28 наурызында генерал сэр Питер Косгроув оның орнына генерал-губернатор болып тағайындалды.

Ерте өмір және білім

Квентин Элис Луиза Страхан 1942 жылы Брисбенде төрт қыздың екіншісі болып дүниеге келді. Оның ата-анасы Норман Уолтер Страхан және Эдвина Найда Ветцель 1940 жылы Ильфракомбқа қоныстанды. Брайс – отбасының барлық балалары сияқты – жергілікті мемлекеттік мектепке барудың орнына үйде оқыды. Оның отбасы 1949 жылы аймақтан көшіп, алдымен Тасманияның Лансестон қаласына көшті, онда шамамен бір жыл тұрды. Квинслендке оралғаннан кейін отбасы Белмонтқа көшті. Белмонтта тұрғанда ол Камп-Хилл мемлекеттік мектебіне қатысты және болашақ күйеуі Майкл Брайспен сол жерде танысты. Ол Австралияның Girl Guides ұйымының Brownie мүшесі болды. Олар Белмонтта тұрған кезеңде әкесі Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Тентерфилдке көшіп кетті. 1956 жылы Квентин Страхан Брисбендегі Уиннумдағы Мортон Бей колледжінде интернатқа түсті. Орта мектепті бітіргеннен кейін Квентин Страхан Квинсленд университетінде оқыды, бастапқыда әлеуметтік жұмыс және гуманитарлық пәндер бакалаврына түсті, бірақ үшінші курста заңға ауысты. Сол жылы ол Квинсленд адвокатурасына қабылданған алғашқы әйелдердің бірі болды, бірақ кәсіби тәжірибеден өте алмады. Майкл Брайс 2021 жылдың 15 қаңтарында 82 жасында дүние салды.

Австралияның генерал-губернаторы

2008 жылдың 13 сәуірінде Еңбек партиясының премьер-министрі Кевин Раддтың ұсынысымен Королева Елизавета II Брайстің Австралияның келесі генерал-губернаторы болып тағайындалуын бекіткені жарияланды. Бұл шешім көбінесе жақсы қабылданды: қазіргі және бұрынғы Еңбек партиясы штаттарының премьер-министрлері оның таңдауын қолдады, ал сол кездегі Оппозиция жетекшісі Брендан Нельсон және Австралиялық Жасылдар партиясының жетекшісі Боб Браун да шешімді қолдады. Патриция Эдгар Брайстің таңдауын «шабыттандырған таңдау» деп сипаттады, ал Джилл Сингер Herald Sun газетінде бұл шешім «Австралия үшін маңызды өзгеріс» екенін айтты. Тағайындауға қарсылық та болды, әсіресе журналист Дес Хоутон, ол оның бұл лауазымға «көптеген мәселелермен» келетінін (Квинсленд штатының губернаторы қызметін атқару кезіндегі дау-дамағдарлықтарға сілтеме жасап) және ол Үкімет үйінде болған кезінде ашық сөйлейтіні туралы берген уәдесін орындамағанын мәлімдеді. 2008 жылдың тамызында Брайс генерал-майор Майкл Джеффри мен Питер Холлингворттың ресми хатшысы болған Малкольм Хейзелді Стивен Брейдимен алмастыру ниеті бар екені белгілі болғанда алаңдаушылықтар туды. Радд Брайстің шешімін қорғап, оның жаңа ресми хатшыны тағайындауға құқығы бар екенін айтты. Брайс 2008 жылдың 5 қыркүйегінде қызметке кірісті. 2012 жылдың 24 қазанында оның өкілеттігі 2014 жылдың наурызында аяқталатын мерзімге ұзартылды. Осы кезеңде ол Австралиялық қыз гидтерінің бас меценаты болды. Оның жомарттығын мойындаған Эбботт оның отставкасын қабылдаудан бас тартып, мерзімі бітіміне дейін қызмет етуін сұрады. Оның сөзіне сүйенсек, Брайс саяси жағдайдың тұрақсыз болған кезінде үнсіздікті сақтап, қоғамдық қызметке деген адалдығы үшін мақтауға лайық.

Дау

Грег Шеридан ұлттық газет «The Australian»-да генерал-губернатордың «саяси ықпал ету және лауазымды теріс пайдалану» қаупі бар екенін айтты. Шеридан Брайстің премьер-министрдің тапсырмасымен Африкаға жасаған жоспарланған сапарына қатысты пікір білдірді, сапардың мақсаты – Австралияның Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіндегі орын үшін лоббилеу болды. 2013 жылдың қараша айында Брайс жылдық ABC Boyer лекциясын оқыды. Брайс «адамдардың өздері қалаған адамды сүйіп, үйленуге құқығы бар» Австралияны көргісі келетінін мәлімдеді. «Мүмкін, бір күні біздің ұлттың алғашқы мемлекет басшысы болу үшін бір жас қыз немесе ұл өседі», деді ол. Оның бұл сөздері, республиканы қолдауының өзіндік мәні болғанымен, патшайымның өкілі ретінде бейтарап болу қажеттігіне қайшы келгендіктен, қатты сынға ұшырады. Сенатор Дин Смит бұл пікірді «көптеген австралиялықтарға жасалған құрметсіздік және сенімге қиын соққы» деп бағалады. Аманда Ванстоун оны өркөкіректікке бейім деп айыптап, былай деп жазды: «Ол бұл көзқарастарын жариялап, осы жоғары лауазымды саяси аренаға әкелді, ол оған тиесілі емес. Біреу оған бұл жұмыстың оның емес, біздің туралы екенін түсіндіргені жөн». Сол кездегі премьер-министр Тони Эбботт Брайстің пікір білдіру құқығын қолдап, «Губернатор-генералдың өкілеттік мерзімі аяқталуға жақын тұрғанда, бірқатар мәселе бойынша жеке пікірін білдіруі әбден орынды, және ол соны жасап отыр» деді.

Қайырымдылық

Брайс – Австралияның сахналық өнер мектебінің (ASPA) қайырымдастық серіктесі, «Оздан келген қыздар» қайырымдылық қорының бас демеушісі. «Оздан келген қыздар» Австралияның шалқары аудандарында тұратын, сахналық өнер біліміне қол жеткізе алмайтын қыздарға осы білімді ұсынады. Брайс 2007 жылы қоры құрылғаннан бері «Оздан келген қыздар» қорының демеушісі болып келеді. Осы жылдар ішінде Брайс «Оздан келген қыздар» қорына тек қаржылай көмек көрсетумен шектелмей, сонымен қатар қорының жұмыс істейтін Halls Creek және Bidyadanga елді мекендеріне барып, көптеген «Оздан келген қыздар» және ASPA шараларына қатысып, екі рет Halls Creek-тен келген қыздарды Адмиралтейство үйінде түнге қалдырды. Брайс сонымен қатар бұрын Квинсленд және Австралия қыздар скауттарының демеушісі болған.

Құрметтер

Австралия орденінің Дамы (AD) 19 наурыз 2014 жыл Австралия орденінің серігі (AC) 30 сәуір 2003 жыл Австралия орденінің офицері (AO) 26 қаңтар 1988 жыл "Қоғамға, әсіресе әйелдер мен балаларға көрсеткен қызметі үшін". Корольдік Виктория орденінің (CVO) командирі 26 қазан 2011 жыл, Елизавета II Ұлыбритания Королевасының Корольдік сапары барысында табыс етілді. Иерусалимдегі Сент-Джон госпиталінің Ең Инабатты орденінің Грация Дамы 2003 жылғы қарашада. 100 жылдық медаль 1 қаңтар 2001 жыл "Австралия қоғамына бизнес саласындағы көшбасшылық қызметі үшін". Вануатудың 30 жылдығына арналған естелік медаль 30 шілде 2010 жыл Корольдік Таж орденінің Ұлы кресті 2010 жылғы қазан, Тонга Королі V Джордж Тупу патшасымен табыс етілді.