Кіріспе

BankBoston – Массачусетс штатындағы, Бостон қаласында орналасқан банк. Ол 1996 жылы Bank of Boston және BayBank банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылған. Оның ізашарларының бірі 1784 жылы құрылған, бірақ біріктірілген BankBoston ұзаққа соқпады, 1999 жылы FleetBoston Financial оны сатып алды. 2005 жылы FleetBoston Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласындағы Bank of America банкіне қосылды. 2006 жылы Латын Америкасындағы бөлімшелерін сатқаннан кейін BankBoston қазірде Bank of America-ға тиесілі жеке банк болып табылады.

Тарих

BankBoston тарихы – екі ғасырдан астам уақыт бойы Жаңа Англия аймағында сатып алынған ондаған банктердің бірігуінің нәтижесі. Оның танымал алдыңғыларының қатарында Массачусетс банкі, Бостонның Бірінші Ұлттық банкі, Олд Колони Траст компаниясы және БейБанк болды.

Массачусетс банкі

Бостон банкінің тамыры 1784 жылы құрылған Массачусетс банкіне дейін жетеді. Массачусетс банкі – АҚШ-тағы алғашқы федералдық жарғымен құрылған акционерлік банк және Солтүстік Америка банкінен кейін АҚШ-та жарғы алған екінші банк болды. Банктің жарғысына Джон Хэнкок қол қойды, ал оның алғашқы шот иелерінің арасында Пол Ревир, Сэмюэл Адамс, Джон Хэнкок және Генри Нокс сияқты белгілі тұлғалар бар еді. Банктің негізін қалаушылардың көп бөлігі – шетелге ақша жіберу үшін британдық емес, АҚШ банкін пайдалануды қалаған саудагерлерден тұрды. Алғашқыда банк Бостон орталығына жақын орналасқан Ескі Мануфактура үйінде орналасты. 1792 жылы Юнион банкі (кейін Жаңа Англия банкі) құрылғанға дейін Бостон қаласындағы жалғыз банк осы банк болды. 1786 жылы Массачусетс банкі Қытайға алғашқы АҚШ саудалық миссиясын қаржылады, ал 1791 жылы американдық кеменің Аргентинаға алғашқы сапарына қаржы жұмсады, бұл Латын Америкасындағы ұзақ мерзімді қатысудың бастауы болды. Бостон банкі кейіннен бірнеше ірі Латын Америка қалаларындағы ең ірі шетелдік банкке айналды. 1864 жылы Массачусетс банкі Массачусетс Ұлттық банкі деп өзгертілді.

Бостонның бірінші ұлттық банкі

1903 жылы Массачусетс банкі Бостонның Бірінші Ұлттық банкімен бірікті, бұл 20 ғасырдың басында банк индустриясындағы консолидация толқынының кезінде болды. Бірінші Ұлттық банк 1859 жылы «Саффит Фонд Банкі» ретінде құрылған, ал 1864 жылы ұлттық банк жүйесіне қосылғанда атауын өзгертті. Бір жыл бойы «The Massachusetts First National Bank of Boston» ретінде жұмыс істегеннен кейін, біріктірілген компания атауынан «Массачусетс» деген сөзді алып тастады. 1927 жылдың 24 желтоқсанында Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы Бостон банкінің бас кеңсесі итальяндық анархист Северино Ди Джованнимен жарылтылды, бұл Сакко мен Ванцеттиді қолдау жөніндегі халықаралық науқанның бір бөлігі болды. 1929 жылғы Уолл-стрит құлауына қарамастан, Бостонның Бірінші Ұлттық банкі 1929 жылы өсіп, «Олд Колони Траст Компани» компаниясын сатып алды. Алайда, 1933 жылы қабылданған Glass-Steagall заңнамасы коммерциялық банктерге инвестициялық банк қызметі мен бағалы қағаздармен айналысуға тыйым салғандықтан, Бостонның Бірінші Ұлттық банкі өзінің инвестициялық банк бөлімшесі – First Boston Corporation-нан бас тартуға мәжбүр болды. 1970 жылы Бостон банкі First National Boston Corporation жаңа холдинг компаниясы аясында қайта ұйымдастырылды және 1970-ші және 1980-ші жылдарда аймақтық банктерді сатып алу сериясын бастады. 1978 жылы банк Массачусетс штатының банк жарналарын саяси мәселелерге шектеу туралы заңына қарсы шықты. АҚШ Жоғарғы Соты Бостонның Бірінші Ұлттық Банкі Bellotti ісінде банк тарапын қолдады, олардың Бірінші поправкаға сәйкес келетін құқықтары шектеліп отыр деген шешім шығарды. 1982 жылы банк өзін Бостон банкі деп атады. 1985 жылы Бостон банкі Коннектикут штатындағы Colonial Bancorp компаниясын, ал 1987 жылы BankVermont Corporation компаниясын сатып алды.

BankBoston құру үшін BayBank сатып алу

1990 жылдары Бостон банкі тағы да ірі сатып алу жасауды жоспарлап, өзін басқа, әлдеқайда ірі ойыншының сатып алуына мүмкін емес етуді көздеді. Алайда, 1991 жылы банк банкротқа ұшыраған Bank of New England үшін өткен тендерде Fleet Bank-қа ұтылып қалды, ал 1992 жылдың басында Shawmut Bank-пен бірігу әрекеті сәтсіз аяқталды. 1994 жылы Bank of Boston Fleet-пен мүмкін бірігу туралы келісімдер жүргізді, бірақ ақырында Fleet 1995 жылы Shawmut-пен бірігуді таңдады. Бұл бірігу Fleet-ті Бостон мен Жаңа Англиядағы ең ірі банкке айналдырды. 1995 жылы Bank of Boston тағы бір жергілікті қаржы мекемесі – BayBank-пен бірігу туралы хабарлады. Онжылдықтың басындағы сәтсіз сатып алу нысандарынан кішірек болғанымен, BayBank-тің 205 бөлімшесі мен мыңнан астам банкоматы бар күшті бөлшек банктік жүйесі болды. BayBanks 1928 жылы құрылды, ол кезде Массачусетс штатындағы активтерді басқарушы, тоғыз банкте бақылау үлесіне ие болған компания өзін Old Colony Trust деп қайта ұйымдастырды. Ұлы депрессияны сәтті еңсергеннен кейін Old Colony Trust өз атын Baystate Corporation деп өзгертті. Бұл фирманың Массачусетс штабындағы қызметтері мен ұсыныстарының кеңейгенін көрсетті. 1950-1960 жылдары Baystate белсенді сатып алу стратегиясын жүзеге асырып, 40-тан астам банктерді сатып алды. 1976 жылы банк атауы Baystate-тан BayBanks, Inc. болып өзгертілді. BayBanks кірісінің 80 пайызын бөлшек саудадан алды, соның ішінде Массачусетс штатының шығысындағы үй шаруашылықтарының 31%-ы және штабтың барлық аймағында 25%-ы кем дегенде бір BayBanks шотына ие болды. Бірігуден кейін біріктірілген Бостон банкі өзінің бәсекелесі Fleet Bank-тен Бостон қаласындағы ең ірі банк атағын қайтарып алды, бірақ Fleet жалпы алғанда ірірек банк болып қала берді. BayBank-тің 11 миллиард долларлық активтерін қосып есептегенде, 1996 жылдың соңында біріктірілген банктің жалпы активтері 62 миллиард доллардан асты. 1996 жылы BankBoston деп қайта аталған біріктірілген банк, ішкі және халықаралық деңгейде маңызды қаржы институты болды, бұл Bank of Boston-ның Латын Америкасындағы активтерінің есебінен мүмкін болды, онда бұрынғы атау әлі де қолданылып келді. Дегенмен, ол көп ұзамай 1990 жылдары кең таралған АҚШ банктерінің бірігулерінің біріне енді. 1998 жылдың тамызында BankBoston BankAmerica Corporation-нан Robertson Stephens & Co. компаниясын шамамен 800 миллион долларға сатып алды. Бұл мәміле компания тарихында BayBank-ті сатып алғаннан кейін екінші ірі сатып алу болып табылды.

Нью-Йорк банкі

1999 жылдың 26 қазанында Bank of New York БанкБостон Панаманы Панамадағы өзінің субкастодиандық банкі ретінде иеленді. 1996 жылдан бастап, 1973 жылы құрылған BankBoston Panama Панамадағы резидент емес инвесторларға сақтау қызметтерін ұсынды.

Флотпен бірігу

Бостондық Fleet Bank (алғашқыда 1791 жылы Род-Айленд штатында құрылған Провиденс Банкі) 1999 жылы BankBoston банкін сатып алды, бұл бірнеше жыл бұрын Shawmut Bank банкін сатып алғаннан кейін болды. Fleet енді Жаңа Англия нарығында үстемдік танытты, бірақ Латын Америкасындағы ескі Бостон банкінің танымал атауын сақтаудың маңыздылығын түсінді. Fleet және BankBoston банктерінің бірігуі нәтижесінде сол кездегі АҚШ-тың сегізінші ірі банкі құрылды, оның активтері 190 миллиард доллардан асты. Fleet пен BankBoston жүзеге асырған сатып алулардың нәтижесінде, біріктірілген банк 1990 жылдардың басында Жаңа Англиядағы ең ірі он банктың сегізін өзіне қабылдады. Біріктірілген FleetBoston Financial банкі BankBoston банкінің бұрынғы Бостон штаб-пәтерін өз штаб-пәтері ретінде қабылдады. Банктің Жаңа Англия және Атлантиканың орталық бөлігінде көптеген филиалдары болды. 2000 жылы FleetBoston Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы Summit Bancorp банкін сатып алды. Summit банкін сатып алу, сол кездегі Нью-Джерси штатының ең ірі банкі FleetBoston-ды Нью-Джерси штатындағы нарық үлесі бойынша бірінші орынға шығарды және Филадельфия аймағындағы маңызды үлесін арттырды.

Bank of America компаниясының сатып алуы

2004 жылы FleetBoston өз кезегінде Шығыс жағалаудағы өкілдігін кеңейтуді көздеген Bank of America банкісіне сатылды. Bank of America АҚШ-тың ірі отандық банктерінің бірі болуға баса назар аудару үшін Bank of Boston-ның тарихи Латын Америкасы активтерін (әлі де BankBoston деп танылатын) сатуды жөн көрді. 2004 жылдың 17 желтоқсанында Bank of America өзінің Перу, Колумбия және Панамадағы BankBoston (BKB) операцияларын 1955 жылы құрылған панамалық жеке капитал банкі Banco General-ға сатты. 2006 жылы Bank of America BankBoston-ның барлық бразилиялық активтерін бразилиялық Banco Itaú банкіне, Itaú акцияларымен айырбастау шартымен сатты. BankBoston атауы мен тауарлық белгілері осы мәмілеге кірмеді және сату шартының талабына сәйкес, Bank of America оларды пайдалана алмайды. 2006 жылдың тамызында Itaú Чили мен Уругвайдағы BankBoston активтерін сатып алды. Бұл елдердегі операциялар BankBoston бренді астында Banco Itaú компаниясы Чилиде 2007 жылдың 27 ақпанында, ал Уругвайда 2007 жылдың 23 наурызында толық сатып алуын аяқтағанға дейін жалғасты. 2006 жылдың желтоқсанында Аргентинаның орталық банкі Bank of America-ның BankBoston Argentina-ны Оңтүстік Африканың Standard Bank-қа сатуын мақұлдады. Сату 2007 жылдың 3 сәуірінде аяқталды, соның нәтижесінде BankBoston брендінің барлық филиалдарында қолданылуы тоқтатылды (2012 жылы Standard Bank акцияларының 80 пайызын Қытайдың Өнеркәсіп және Коммерциялық банкіне сатты). Қазіргі уақытта BankBoston тек халықаралық жеке банк ретінде, Bank of America-ға тиесілі еншілес компания ретінде ғана жұмыс істейді.