Кіріспе

Америкалық рухани жазушы Эрнест Шуртлефф Холмс (21 қаңтар 1887 - 7 сәуір 1960) – американдық «Жаңа Ой» ағымының жазушысы, мұғалімі және көшбасшысы. Ол «Дін ғылымы» деп белгілі рухани қозғалыстың негізін қалаушы, ол үлкен «Жаңа Ой» қозғалысының бір бөлігі. Оның рухани философиясы «Ақыл ғылымы» деп аталады. Ол «Ақыл ғылымы» және көптеген басқа метафизикалық кітаптардың авторы, сондай-ақ 1927 жылдан бері үздіксіз жарияланып келе жатқан «Ақыл ғылымы» журналының негізін қалаушы. Оның кітаптары бүгінгі күнге дейін басылып келеді, ал «Ақыл ғылымы» ретінде үйреткен қағидалары метафизикамен айналысатын көптеген буын студенттер мен мұғалімдерге ықпал етті және шабыттандырды. Холмс бұрын «Құдай ғылымы» деп белгілі басқа бір «Жаңа Ой» ілімін зерттеген және «Құдай ғылымы» дін қызметкеріне тоғыстырылған. Оның «Жаңа Ойдан» тыс әсерін өзін-өзі жетілдіру қозғалысында байқауға болады.

Өмірбаян

Холмс 1887 жылғы 21 қаңтарда Мэн штатының Линкольн қаласында кедей отбасында дүниеге келді. Ол Анна Колумбия (Хит) және Уильям Нельсон Холмстің ұлы болды. 15 жасында мектепті және отбасын Мэн штатынан Бостонға тастап кетті. 1908 жылдан 1910 жылға дейін ол Бостондағы Лиланд Пауэрс экспрессивтік мектебінде оқу ақысын төлеу үшін дүкенде жұмыс істеді. Сол жерде ол Мэри Бейкер Эддидің «Ғылым және денсаулық» және «Христиан ғылымы» еңбектерімен танысты. 1912 жылы Холмс ағасы Фенвиккемен Калифорнияның Венеция қаласына қосылды. Ол қала әкімшілігінде жұмыс істегеннен басқа, ағасы – конгрегационалист пасторы Холмс екеуі Томас Тровард, Ральф Уолдо Эмерсон, Уильям Уокер Аткинсон және Кристиан Д. Ларсонның жазбаларын зерттеді. 1927 жылы Холмс Хейзел Дюрки Фостерге үйленді. Ол 1957 жылы қайтыс болды. Холмс 1960 жылғы 7 сәуірде дүние салды. Сол жылы ол әр жексенбі күні таңертең 625 орындық «Амбассадор» қонақ үйінің театрында лекция оқуын бастады. 1927 жылдың қарашасында олар 1295 орындық Эбелл театрына көшіп барды. Кейіннен Холмстың лекциялары одан әрі кеңейтіліп, Билтмор қонақ үйі және 2800-ден астам орынға арналған Уилтерн театрына дейін жалғасты. 1927 жылдың ақпанында Холмс Діни ғылым институтын және философия мектебін құрды, содан кейін сол жылы «Ақыл ғылымы» журналын шығара бастады. 1935 жылы ол ұйымын Діни ғылым және философия институты ретінде қайта құрды, ал 1954 жылы ол Діни ғылым шіркеуі деп аталатын діни ұйым ретінде қайтадан құрылды. Бүгінде оның Ақыл ғылымы/Діни ғылым туралы ілімдерін Рухани өмір сүру орталықтары, Біріккен Жаңа Ой желісі, Жаһандық Діни ғылым министрліктері, Тәуелсіз Діни ғылым министрліктері және басқа да ұйымдар жалғастыруда. 2015 жылы оның «Creative Mind» және «Creative Mind and Success» кітаптары Хиллари Хокинс оқыған және аудиокітап түрінде жарық көрді.

Философия

Холмс өзінің шіркеуінде христиандық контексте Жаңа Ойды үйретті. Жаңа Ойдың негізгі қағидасы – физикалық форманы әмбебап Ақыл немесе Құдай жасайды, ол барлық тірі адамдардың басым сенім жүйесін көрсетеді немесе нақты бейнелейді. Ол өзінің «Ақыл ғылымы» атты кітабында осы Құдай күшін былай сипаттады:
Барлық нәрсенің бастауы – әмбебап Ақыл, Рух, Зекілік, ол – Бірінші Себеп. Ол – Құдай. Бұл әмбебап өмір мен энергия барлық энергияға толы нәрселер арқылы және барлық тірі нәрселер арқылы өтеді. Холмс адамдардың осы әмбебап Ақылдың күшіне өз ойларын, әсіресе қазіргі немесе болашақ туралы сенімдерін бағыттап қол жеткізе алатынын айтты. Ол кітабында мұны былай сипаттады:
Тәжірибе бізге осы жаратылыс күшінің зияткерлік заңының субъективті бейімділігін саналы түрде бағыттап, анық пайдалануға болатынын үйретті. Бұл – барлық уақыттың ең үлкен жаңалығы. «Ақыл ғылымы» кітабында Холмс ой-сананы басқару арқылы осы күшті қалай басқаруға болатынын түсіндіреді. Нақты бір нәтижеге берік сенім оны сөзсіз жасайды. Басқаша айтқанда, жақсы оқиғалар жақсылыққа сенімнен туындайды. Жаман оқиғалар жамандыққа сенімнен туындайды. «Ақыл ғылымы» кітабында Холмс тек жақсы нәрселерге назар аударудың маңыздылығын баса көрсетті:
Егер сіз бастан өткігіңіз келмейтін нәрсеге ешқашан қарамаңыз. Қандай жалған жағдай болмасын, оны жоққа шығару керек. Дұрыс жоққа шығару – шын мәнінде, шектеулер жоқ екенін мойындауға негізделген, өйткені Ақыл планетаны да, еменді де оңай жасай алады. Шеңберлік білмейді, миллион доллар мен тиынның арасында ешқандай айырмашылық жоқ. Ол тек «БАР» екенін біледі. Нәтиже алу үшін Холмс бір нақты ойды толық сеніммен ойлау қажеттігін атап өтті. Егер адам үнемі әртүрлі ойлар ойласа, әмбебап Ақыл физикалық әлемде көрініс таба алатын немесе жасай алатын басым сенімге ие болмайды. Холмс бұл идеяны өзінің «Жаратылыс Ақылы» атты кітабында былай түсіндірді:

Ақыл соншалықты икемді және қабылдағыш, тіпті ең кішкентай ой да оған әсер етеді. Көп түрлі ойлар ойлайтын адамдар өмірінде шатасқан көріністерді күтуі керек. Егер бағбан мың түрлі тұқым сеусе, ол мың түрлі өсімдіктерді жинайды; ақылмен де осылай.

Тану

Холмс өзінің еңбегі үшін түрлі марапаттар алды. 1945 жылы Үндістанның Андра университеті оған философия докторының құрметті атағын берді. Калифорния медицина колледжі және Италияның Венеция қаласындағы Рухани түсініктік академиялық университеті оған әдебиет докторы атағын берді. 1942 жылы оған Бельгияның Ұлы гуманитарлық сыйлығының командирі ордені табысталды, ал 1944 жылы ол Евгений Филд қоғамының құрметті мүшесі болып сайланды.

Өмірбаяндары

Армор, Р. С., Р. Лласт және А. Вергара (2000), Міне, Эрнест: Эрнест Холмс және Діни ғылым қозғалысының тарихы. DeVorss Publications. Холмс, Ф. Л. (1970), Эрнест Холмс: Оның өмірі мен заманы. Dodd and Mead Publishers.