Кіріспе
Америка саясаткері (1895–1990)
Франк Джон Лауш (/l//aʊ//ʃ//i/; 14 қараша 1895 – 21 сәуір 1990) – Огайо штатының американдық демократ саясаткері. Ол Кливленд қаласының 47-ші мэрі және Огайо штатының 55-ші және 57-ші губернаторы қызметтерін атқарды, сондай-ақ екі мерзімге (1957–1969) Огайодан АҚШ сенаторы болды.
Жастық шағы мен бейсбол мансабы
Лауш 1895 жылғы 14 қарашада Огайо штатының Кливленд қаласында Франсис (құрметті әкесі Милавек) мен Луи Лауштың ұлы болып дүниеге келді. Оның отбасының тегі – словен. Лауш 1-ден 4-сыныпқа дейін St. Vitus бастауыш мектебінде, 5-сыныпта St. Francis бастауыш мектебінде, ал 6-дан 8-сыныпқа дейін Madison гимназиясында оқыды. Содан кейін ол Орталық дайындық институтына түсті. 1911 жылы үлкен ағасы қайтыс болған соң, ол отбасын қаржылық жағынан қолдау үшін мектепті тастады. Бос уақытында жергілікті бейсбол командаларында ойнады және ұлттық чемпионатты жеңген әуесқой White Motor командасына үшінші базаға қабылданып, көзге түсті. Оны скауттар байқап, 1916 жылдың көктемінде D класты Солтүстік лигасының Миннесота штатындағы Дулут қаласындағы Дулут Уайт Сокс командасына шақырды. Маусымды .422-лік соққы көрсеткішімен бастады, бірақ қисық доптарды ұруда қиындыққа тап болды және 31 ойыннан кейін босатылды. Ол Вирджиния, Миннесота штатындағы жартылай кәсіби командамен келісімшарт жасады. Екі апта нашар ойнағаннан кейін Кливлендке қайтып келді. 1917 жылдың көктемінде Лауш Шығыс лигасының B класты Лоренс, Массачусетс штатындағы Лоренс адвокаттары командасына қосылды. Жақсы бастағанмен, 27 ойыннан кейін босатылды. Сол жазда АҚШ армиясына қатарына шақырылып, Атланта, Джорджия қаласының жанындағы Гордон лагеріне бағытталды. Бейсбол ойнағанын байқап, лагерь командасына қосылуға шақырды. Сегіз айдан кейін екінші лейтенант шеніне көтеріліп, офицерлерді даярлау мектебіне жіберілді. Оның жоғары соққы көрсеткіші "оның майданға баруын болдырмады". Лагерь командасының басқарушысы Чарльз Франк болды, ол бейбіт уақытта Класс АА Оңтүстік лигасының Атланта Крекерлері клубының иесі және басқарушысы еді. 1918 жылғы қарашада Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, бірақ 1919 жылғы қаңтарда Лауш армиядан босатылғанға дейін, Франк Лаушке көктемгі жаттығуларға қатысса, айына 225 доллар төленетін алты айлық келісімшарт ұсынды. Лауш армияда қызмет еткен кезінде орта мектепті де бітірген.
Заң мансабы
Лауш 1919 жылдың басында Кливленд Маршалл заң мектебіне түсті және сол көктемде жаттығу лагеріне барудың орнына заң мектебінде оқуын жалғастыруға шешім қабылдады. 1921 жылы ол заң мектебін бітірді. Джон Маршалл заң мектебіндегі курстастарының арасында екінші орынды алды және тез арада Кливлендтің ең жақсы сот төрешілерінің бірі ретінде танылды. Лауш 1932 жылдан 1937 жылға дейін қалалық сот судьясы, ал 1937 жылдан 1941 жылға дейін жалпы сот судьясы қызметін атқарды, содан кейін 1941 жылы Кливленд қаласының мэрі болып сайланды.
Қала әкімі және губернаторы
Ол 1944 жылға дейін қызмет етті, содан кейін Огайо штатының губернаторы болып сайланды, бұл лауазымға тағайындалған алғашқы рим католик. Лауш 1945 жылдан 1947 жылға дейін губернаторлық қызметін атқарды, бірақ Томас Дж. Гербертке шамалы айырмамен жеңіліп қалды. Алайда, Лауш 1948 жылы Гербертті жеңіп, 1949 жылдан 1957 жылға дейін қатарынан екі жылдық мерзіммен төрт рет губернатор болып сайланды. Ол 1950 жылы штаттың қазынашысы Дон Х. Эбрайтты жеңіп, губернаторлыққа қайта сайланды; 1952 жылы Цинциннати қаласының мэрі Чарльз Фелпс Тафт II-ді жеңді; ал 1954 жылы кейіннен өзі губернатор болған штат аудиторы Джим Родсты жеңді. Лауш 1957 жылдың басында отставкаға кетті, өйткені 1956 жылдың қараша айында АҚШ Сенатына сайланды, соның нәтижесінде уақытша тағайындалған республикашыл Джордж Бендерді орнынан ығыстырды.
АҚШ сенаторы
Оның бірінші мерзімінде, Сенат шамалы айырмамен бөлінген кезде, Лауш Сенаттағы демократтардың көшбасшысы Линдон Б. Джонсонды Сенаттың көпшілік көшбасшысы лауазымына республикашыл Уильям Ф. Ноулендке дауыс беретінін айтып, алаңдатып жіберді, бірақ соңында ол мұны істемеді. Лауш өмірі бойы екі партиялық және тәуелсіз саяси ұстанымдарды ұстанды, кейбіреулер оны "кішкентай "d" әрпімен демократ" деп атады. Бірақ оның этникалық демократиялық саясатына бағытталған көзқарасы Ральф С. Лочерге, ол Кливленд қаласының мэрі болды, кейін Огайо штатының Жоғарғы сотының төрешісіне айналды, және Бронис Клементовичке, Кливленд қалалық кеңесінің жетекшісі және Лочердің заң директоры болған адамға жол ашты. Лауштің тәуелсіздігі оған кейбір адамдар арасында "Фрэнк қоршау" деген есімді әжуалай лақап ат берді. Ол 1962 жылы Сенатқа қайта сайланды, бірақ 1968 жылы қайта сайлануға үміткерлігінде жеңіліске ұшырады, себебі ол кәсіби одақтардың қолдауын жоғалтты. Ол бұрынғы конгрессмен Джон Дж. Гиллиганға қарсы демократиялық сайлауда 55 пайызға 45 пайызбен жеңілді, ал жалпы сайлауда Лауш Гиллиганды қолдаудан бас тартты, ол сол кездегі штаттың бас прокуроры Уильям Б. Саксбеге жеңілді. Лауш өте танымал, ашық сөйлейтін, ескі мектептің үлкен қала саясаткері болды. Ол Кливлендте "космополиттік демократтар" деп белгілі этникалық сайлаушылардың коалициясын құрғандығымен ерекшеленді. 1952 жылы республикалық президенттік үміткер Дуайт Д. Эйзенхауэр Лаушті өзінің вице-президенттікке кандидат ретінде қарастырғаны және 1956 жылғы республикалық науқанында Леонард У. Холл президенттік отырыста оны қарастырғаны туралы мәліметтер бар.
Зейнеткерлік және өлім
Лауш зейнетке шыққаннан кейін әйелі Джейнмен бірге Мэриленд штатының Бетезда қаласында тұрды. Джейн Лауш 1981 жылғы 24 қарашада қайтыс болды, және Рим-католик дініне өткен соң, Кливлендтің оңтүстік-шығысындағы Кальварий зиратында жерленді. Лауш 1990 жылдың қаңтарында пневмонияға шалдыққанға дейін Бетездада өмір сүруін жалғастырды. Ол Кливлендке қайтарылды және 20 ақпанда Словениялық қарттар үйіне жатты, онда 1990 жылғы 21 сәуірде 94 жасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Лауштің қоштасу рәсімі Сент-Витус шіркеуінде өтті, ал епископ Энтони Эдвард Певек сөз сөйледі. Ол Кальварий зиратында жерленді. Оның қабір тасына 1898 жылы туған деп дұрыс емес жазылған.
Құрметтер мен мұра
Лаушті Рим папасы Иоанн Павел II "Католик шіркеуінің табыстай алатын ең жоғары азаматтық наградасы" деп атады. Огайо штатының Кливлендтегі кеңсе ғимараты Лауштің есімімен аталады, сондай-ақ Огайо Экспо орталығында (Огайо штатының жәрмеңкесі өтетін орын) Лауш ғимараты бар. 2005 жылы Джеймс Э. Оденкирк «Фрэнк Дж. Лауш: Огайоның ұлы саяси қайраткері» атты кітабын жариялады, ол Лауштің саяси мансабын терең зерттейді. 1990 жылдардың басында «Огайоның Линкольны» жарық көрді. Лауш проспекты (бұрынғы Шыны проспекты), Кливлендтің шығыс жағындағы Сент-Клэр-Спериор ауданындағы Сент-Витус шіркеуіне жақын орналасқан, Шығыс 60-шы және Шығыс 64-ші көшелер аралығында созылған көше Лауштің құрметіне аталған, өйткені оның отбасы бұл қауымның мүшелері және аудан тұрғындары болған. Лауштің бюсті Кливлендтің Коллинвуд ауданындағы Ассампион шіркеуінде қойылған, ал Лаушқа қатысты заттардың көрмесі Кливлендтің словен мұражайы мен архивінде көрсетілуде.