Кіріспе

1919 жылы канадалық театр магнаты Амброз Джозеф Смоллдың (11 қаңтар 1866 – 2 желтоқсан 1919 күні жоғалып кеткен) із-жайы суырды. Смолл – бірнеше Онтариодағы театрлардың иесі, оның ішінде Торонтодағы Гранд Опера үйі, Кингстондағы Гранд Опера үйі, Лондондағы Гранд Театры және Садберидегі Гранд Театры. Смоллдың соңғы рет 2 желтоқсан 1919 жылы кешке көрінгені белгілі. Ол ешкімге хабарсыз саяхаттауға бейім болғандықтан, оның жоғалуы туралы 1920 жылдың басында ғана хабарланды. Оның денесі табылған жоқ. 1871 жылғы Канадалық халық санағында оның мекенжайы 6 жасында Альбион, Кардуэлл, Онтариода екені көрсетілген. 1881 жылғы Канадалық халық санағында оның мекенжайы 15 жасында Торонтодағы Сент-Эндрюс ауданында екені көрсетілген. 1891 жылғы Канадалық халық санағында оның мекенжайы 25 жасында Торонтодағы Сент-Томас-Уордта екені көрсетілген. Смолл 6 қараша 1902 жылы Торонтода Тереза Корманға үйленді.

Жоғалу

1919 жылы 1 желтоқсанда Амброуз Смолл театрдағы барлық мүлкін сатты және пайда тапты. Ақшалай сыйлық талап етілген жоқ.

Бастапқы жетекші

Полиция кең ауқымды тергеу жүргізді. Смолл 1923 жылы ресми түрде қайтыс болды деп жарияланды. Іс 1960 жылы жабылды, бірақ шешілмей қалды. Ол жоғалып кеткен аптада Смоллдың опера театрында "Жасырын әйел" атты пьеса қойылды, және залдар толы болды. Полиция пьесаның сюжетін және тақырыптарын талдады, бірақ ешқандай қоршауға алып келетін дерек таппады. Смолл бұл пьесаны құпия хабар беру үшін пайдаланбаған. Оның әйелі Тереза Смолл "еңбекқор әйелдің" құрбаны болды деді, бірақ полиция кандидаттар таппады. Оның кеңсесімен қатар, "Амби", жергілікті жерде осылай аталған, жеке және құпия бөлмесі де болды, оның жеке кіреберісі бар еді. Бөлме екі мақсатқа қызмет еткен: біріншіден, құмар ойындары бойынша қарыздарды төлеу үшін, екіншіден, Амброз Смоллдың актрисалар мен хор қыздарымен, оның Онтарио театрларындағы қызметкерлерімен көптеген жеке қарым-қатынастары үшін. Бөлмеде із іздестірілді, бірақ ешқандай нәтиже болмады. Амброз Смолл 1919 жылдың желтоқсан айында жоғалып кеткен жалғыз адам емес еді. Оның бұрынғы хатшысы Джон (Джек) Доути 1919 жылдың 2 желтоқсанынан бері көрінбеді. Доути Канадада соңғы рет 100 000 долларлық облигацияны қолма-қол ақшаға айналдырып жатқан банкте байқалды. Ол АҚШ-та табылғаннан кейін сотқа тартылу үшін Канадаға қайтарылып келді. Ол облигацияларды ұрлағаны үшін ғана сотталды. Оның босс Амброз Смоллтың жоғалуына қатысы бар екеніне немесе осы туралы білгеніне ешқандай дәлел табылған жоқ.

1921 жылы Де-Мойндегі құпия адам

1921 жылы бірнеше газеттерде Айова штатында жоғалған адамға ұқсайтын адамның табылғаны хабарланды. Жеке детектив Джон Бротти, өзінің Смолл екенін айтқан адамның "жартылай ақылдан адасқан мүгедек" екенін мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл адам Айова штатының Де-Мойн қаласында белгісіз жүргізуші көлікпен соғып, ауыр жарақат алған Смолл екенін айтып, тастап кеткен. Жүргізуші оған ең жақсы медициналық көмек көрсетілсін деп үміттенеді. Броттидің сөзіне қарағанда, адамның мойнында оқ жарасы болған, қанағаттандырылмаған шайқасудан соң миына күшті соққы тиген, екі аяғы да тізеден төмен кесілген. Ол үш апта бойы сөйлемеген, содан кейін үндемеуін бұзып: "Мен Джон Доутимін. Мен Омахадан келдім. Мен осыны ғана есімде сақтаймын", - деген. Бірақ сол кезде Джон "Джек" Доути бірнеше айдан бері Канадада түрмеде отырған, демек мүгедек адам ол бола алмайды. Бротти сондай-ақ, ол адамға Амброз Смоллдың суретін көрсеткенін, ол суретке қарап: "Иә, бұл мен", - деп жауап бергенін айтты. Бротти адамның сыртқы келбеті жоғалған магнатқа ұқсас екенін, бірақ құпия адамның салмағы Смолл жоғалған кездегіден әлдеқайда көп болғанын, ол шамамен 100 фунт салмақта болғанын мәлімдеді. Кейіннен хабарланғандай, бұл адамды П. И. (с) ұстаған, бірақ Де-Мойн полициясы бұл әрекеттер туралы ештеңе білмейтінін және тергеушілермен байланысқа түспегенін мәлімдеді. Бұл іздің соңына жетпегендігін болжауға болады, өйткені осы оқиғадан кейін де іс жалғасты.

1936 Онтарио провинциялық полициясының қайта тергеуі

1936 жылы іс бас прокурордың тапсырысымен Онтарио провинциялық полициясымен қайта тергелді. О.П.П. инспекторы Эдвард Л.Хэммонд Торонто полициясының алғашқы тергеушілерімен кеңесті, олардың есебінің және басқа да түрлі дереккөздердің терілген көшірмелерін алды, сондай-ақ кейбір куәгерлермен қайта сұхбаттасты. Хаммондтың Смолл әйелінің "басты ұйымдастырушысы" болған қастандық нәтижесінде өлтірілген деген қорытындысы, Онтарио үкіметінің Смолл ханымның (соның салдарынан оның католик шіркеуіне жасаған ірі ақшалай сыйлығының) айыпсыздығы туралы жария түрде білдірген позициясына қатысты үлкен қайшылық тудырады. Хаммонд сондай-ақ Торонто полициясының бас тергеушісі Остин Митчеллдің Миссис Смоллты күдікті деп көрсеткен дәлелдерді назарға алмағанын немесе жасырғанын қатты айтады.

Рейтердің мойындау хаты

Тереза Смолл 1935 жылы 14 қазанда қайтыс болды, оның мүлкінің басым бөлігі 500 000 фунттан астам құнмен Рим-католик шіркеуіне өсиет етілді. 1936 жылдың маусым айында оның қалған мүліктері аукционға қойылатын болды. Амброуз Смоллдың әпкесі Флоренс Смолл, тек "Рейтер" деген атпен белгілі бір адамнан келген, өлімін мойындаған хатты ұсынды. "Кешіріңіздер, Амброуз 1919 жылдың 2 желтоқсанында өлтірілді, және оның денесінің бір бөлігі, кеудесі, Розедейл шатқалындағы қоқысқа көмілді, ал денесінің басқа бөліктері Ұлы Опера үйінің пешінде өртелді. Сіздер, қымбатты Флоренс және Гертруда, мен ағайыңның өліміне көбірек жауапты екенімді білгенде таң қаласыздар. Құдай мені кешірсін. – Рейтер." Бірақ сату жалғасты, және хат әлемнің көптеген жаңалықтар басылымдарында, соның ішінде Нью-Йорк Daily News және Portsmouth [Ұлыбритания] Evening News газеттерінде жарияланды.

Сэр Артур Конан Дойл

Торонтолық журналистер Сэр Артур Конан Дойлге, автор Нью-Йоркке сапармен келген кезде осы іс бойынша хабарласты. Дойл іске әдептілікпен назар бөлмеді, бірақ бұл "Шерлок Холмс шағын істі өз қанатына бітістіреді" деген мақаланың жарық көруіне себеп болды.

Танымал мәдениетте

Смолл Майкл Ондаатженің "Арыстанның терісі" романында маңызды кейіпкер ретінде бейнеленеді. Оның жоғалып кеткенінен кейін романдағы оқиғалар шындыққа жатпайды, ойдан құрастырылған. Смолл канадалық автор Мерилин Симондстың "Қылмыскер ғашық" кітабында нақты жоғалып кеткен адам ретінде таныстырылады. 2019 жылы "Торонто Стар" газетінің тілшісі Кэти Добс Смоллдың жоғалуының 100 жылдығына орай жарық көрген кітабына көп күтім артылды. "Grand Ghosts" – театрлық, водевиль үлгісіндегі қойылым, 2022 жылдың қазан айында тұңғыш рет көрсетілді.