Кіріспе

Шалбарды ұстап тұратын иық белдіктері – шымдарды немесе юбкаларды ұстап тұратын киім аксессуары. Суспендерлер (американдық ағылшын, канадалық ағылшын) немесе брекеттер (британдық ағылшын, Жаңа Зеландия ағылшын, Австралия ағылшын) – иыққа тағылатын, юбкаларды немесе шымдарды ұстап тұратын мата немесе былғары баулар. Баулар толық немесе тек бекіткіш ұштарында ғана серіппелі болуы мүмкін, ал көптеген баулардың артқы жағында Х немесе Ү пішінін құрайтын тоқыма матадан жасалған. Суспендерлер әдетте юбкалар мен шалбарларға ұштарындағы былғары тіліктер арқылы қысқыштармен немесе түймелермен бекітіледі. Британдық ағылшын тілінде "suspend belt" немесе қысқаша "suspenders" – шұлықтарды ұстап тұратын киім. Американдық ағылшын тілінде бұл "жартерлік белбеу" деп аталады.

Тарих

Соңғы 300 жыл ішінде ілгектердің бірнеше алдындағы түрлері болды, бірақ қазіргі заманғы ілгектерді алғаш рет 1822 жылы лондондық тігін-тоқыма дүкенінің иесі Альберт Турстон "бракеттер" деп танымал етті. Олар бір кезде дерлік барлық ер адамдар киген, себебі 19-шы ғасырдың ортасы мен 20-шы ғасырдың басындағы юбкалар мен шалбарлардың жоғары белдік бөлігі белбеуді тиімсіз етіп жасады. 19-шы ғасырда ілгектер кейде "галлус" деп аталды. Марк Твен ретінде танымал Сэмюэл Клеменс 1871 жылы "Киімге арналған реттелетін және ажыратылатын тіректерді" (ADSG) патенттеді, ол АҚШ-та ілгектерге патент алған алғашқылардың бірі болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде танымалдылығын жоғалтқаннан кейін, ер адамдар біркелкі белбеулерге үйренгенмен, 1920 жылдарға дейін ілгектер әлі де кең таралған киім болды. "Іш киім" ретіндегі бейнесінің арқасында,

Мода

Өткен ғасырда салғалар сәнге кіріп, сәннен шығып тұрса да (көбінесе белбеулерге басымдық беріліп), қызығушылықтың қысқа мерзімге қайта жандануы мүмкін, бұл Уолл-стрит сияқты фильмдердегі стильдерге байланысты болуы ықтимал. Көптеген бизнесмендер, жаңалықтар оқып берушілер (мысалы, АҚШ-тағы Ларри Кинг) және адвокаттар әлі де салғалар киеді. Тар, қысқыш стиліндегі салғалар да скинхедтер мен, аздаған дәрежеде, панк модасының қалыпты бөлігі болып табылады. Скинхедтер мен панк модасында салғалардың ені әдетте шамалы болады. Салғалар жасауға қолданылатын материалдар да уақыт өте келе өзгерді, қазір реон сияқты жаңа материалдар ұсынылуда – бұл берік синтетикалық талшық. Жалпы, жоғары сапалы реон және эластикалық тоқыма салғалар жасау үшін қолданылады, сондай-ақ Англияның Dugdale Bros сияқты фабрикалардан жібек тоқыма немесе түтікшелі костюмдік маталар да қолданылады.

Қолданылуы

Жоғары сапалы, әдемі салғалар дәстүрлі түрде ақ жағалы, жоғарғы немесе жоғарғы орта таптың киімі саналған. Олар көйлектер мен шалбардың белдігіне тігілген түймелер арқылы бекітілген. Ұлыбританияда қазіргі уақытта өндірушілердің саны салыстырмалы түрде аз, бірақ классикалық, "реформа" ұшы бар түймелі салғалар АҚШ-та да кеңінен қол жетімді. Дәстүрлі немесе ресми жағдайларда белбеу мен салғаны бір уақытта кию – әдепсіздік саналады, бірақ бұрын олай болмаған. Сонымен қатар, салғалар дәстүрлі түрде ішкі киім ретінде қарастырылып, оларды көрсету орынсыз деп есептелген. Олардың ойлап табуынан бастап Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, салғаларды жазғы ыстықта жеңілдік үшін киетін жилет, кардиган немесе күртешемен жасырылған, ар-ұяты сақталған. Сол сияқты, күртешелер мен жакеттер көйлектің жеңін жасырып тұрды. Бірақ, соғыс аралық кезеңде ерлерлер жакеттерін қоғамда шешіп ала бастады, соның салдарынан бұл көзқарас уақыт өте келе әлсіреп қалды. Бұл әдет әлі де тек Ұлыбританияда ғана сақталған, онда кейбір консерваторлар жарқын түсті салғаны жакетсіз киюді "дәстүрден тыс" деп санайды. Жалпы, Атлант мұхитының екі жағында да ерлер салғасын көрсету қазіргі таңдағы қалыпты сән саналады. Салғалы шалбарларда былғары тіліктерді бекіту үшін түймелер болады, олар дәстүрлі түрде сыртқы жағында немесе белбеу ілмектері жоқ шалбарлардың ішкі жағында орналасады. Егер шалбарда белбеу ілмектері болса, түймелер белдіктің ішкі жағына тігіледі. Мұндай шалбарлардың жоғары арқасы балық құйрығы пішіндес болуы мүмкін, бірақ қазір бұл жиі кездеспейді. Бұл стильде артқы жағында қосымша реттегіш таспа, сондай-ақ көптеген белбеусіз шалбарлардағы екі жақты реттегіштер де болуы мүмкін. Түймелер артқы тігістен шамамен бірдей қашықтықта, бірінен-бірі шамалы аралықта орналасуы керек. Алдыңғы жағында бірінші түйме басты жиырылған жердің үстіне, екінші түйме де шамалы аралықта орналасады. Түймелерді дұрыс орналастыру маңызды, себебі салғалы шалбарлар дұрыс ілінуі үшін сәл кең болуы керек. 2000-шы жылдарда кейбір жас әйелдердің салға киюі сәнге айналды, бұл стиль 1960-шы жылдардың соңындағы мод стилінен басталып, 1970-шы жылдардың соңындағы панк-рок пен скинхед стиліне дейін, содан кейін 1980-шы жылдарға дейін дамыды. Бұл сәннің көрнекті өкілдерінің бірі – Eurythmics тобының вокалисі Энни Леннокс, оның киім стилі қара костюмі мен қызыл салғасымен ер адам кейіпінде киінуге ұқсас болды.