Кіріспе

Оңтүстік Африка драматургы және актері (1941–2018)

Уинстон Нтшона (6 қазан 1941 – 2 тамыз 2018) – Оңтүстік Африка драматургы және актері. 1975 жылы «Тони» сыйлығын «спекльдегі үздік актер» номинациясы бойынша жеңіп алды.

Өмірбаян

Порт-Элизабет қаласында туған Зола Уинстон Нтшона оңтүстік африкалық Атол Фугардпен бірнеше рет бірге жұмыс істеді, ең әйгілісі 1980 жылғы Фугардтың "Тамыздағы маригольдтар" пьесасының кино нұсқасында. Ол Ричард Аттенбороның танымал "Ганди" (1982) фильмінде шағын рөл, ал "Құрғақ ақ маусым" (1989) фильмінде маңызды рөл ойнады.

Мансап

Нтшона Порт-Елизаветадағы Ньюэлл орта мектебінде оқыды, онда ол ұзақ жылдар серіктесі және Оңтүстік Африка актерлік өнерінің аңызы Джон Канимен танысты. 1963-1972 жылдары Нтшона ағаш фабрикасында зертхана көмекшісі болып жұмыс істеді. 1967 жылы Джон Кани және Атол Фугардпен бірге «Serpent Players» драмалық тобына қосылды. Драмалық топтың қара нәсілді мүшелерінің барлығы күндіз жұмыс істеді. Репетициялар мен семинарлар кешкі уақытта немесе демалыс күндері өтті. Бұл сол кезде қара нәсілді актерлер үшін жаңалық болды. «Сизве Банзи өлі» пьесасы апартеид үкіметінің сол кездегі төлқұжат заңдарын сынады. Пьеса Нью-Йоркте бір реттік көрсетілімге шақырылды, бірақ жақсы жаңалықтар тез Еуропаға тарады. Англия бойынша гастрольдік сапардан кейін оларды Лондонның Корольдік театрында алты апталық қойылымға шақырды. Олар Бродвейдегі пьесаның ұзаққа созылған көрсетілімі үшін Америка Құрама Штаттарына оралды. 1967 және 1972 жылдар аралығында Нтшона «Serpent Players» үшін 20-дан астам сахналық қойылымдарда ойнады. Фугард пен Джон Канимен бірге Нтшона 1973 жылы «Арал» пьесасын жазды, онда ол және Кани келесі 30 жыл ішінде көптеген ірі халықаралық қойылымдарда ойнады. Ол және Кани «Арал» және «Сизве Банзи өлі» пьесаларындағы рөлдері үшін «Тони» сыйлығының «Үздік актер» номинациясын бөлісіп жеңіп алды, сонымен қатар ол бұл пьесаның авторы болды.

Тұтқындалу

1976 жылдың қазан айында Нтшона мен Кани тұтқындалып, сол кездегі Транскей үкіметі тарапынан 15 күнге жекелеген камераға қамалды. Бұл бұйрықты Транскейдің премьер-министрі Кайзер Матанзиманың інісі, Әділет министрі Джордж Матанзима берді. Олар Транскейдің R.400 жарлығына сәйкес ұсталды, себебі Матанзима "Сизве Банзи өлді" пьесасының мазмұны "жанғыш, ұятсыз және әдепсіз" деп санайтын.