Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының теңіз жауынгерлері корпусының генералы Оливер Принс Смит (26 қазан 1893 – 25 желтоқсан 1977) – АҚШ теңіз жауынгерлерінің төрт жұлдызды генералы және Екінші дүниежүзілік соғыс пен Корея соғысының қаһарман ардагері. Ол Корея соғысының бірінші жылы 1-ші теңіз жаяу әскері дивизиясына қолбасшылық еткенімен, әсіресе Чосин су қоймасы шайқасында "Шегінуге болмайды! Біз жай ғана басқа бағытта шабуылдап жатырмыз" деген сөзін айтқандығымен танымал. Бұл сөз көбінесе "Шегіну, тозақ! Біз шегінбейміз, тек басқа бағытта ілгерілеп барамыз" деп қате түсіндіріледі. Ол төрт жұлдызды генерал шенімен зейнетке шықты, өйткені жауынгерлік ерлігі үшін арнайы мақтау алған.

Алғашқы жылдар

Смит Техас штатының Менард қаласында дүниеге келген. Оның әкесі жеті жасында қайтыс болды, ал анасы Солтүстік Калифорнияға көшіп кетті. 1911 жылы Санта-Крус орта мектебін бітірді. Калифорния университетінде, Берклиде оқыды, оқуын жұмыспен қоса жүргізді (көбінесе бағбандарлықпен айналысты). Бітіргеннен кейін 1917 жылы теңіз жаяу әскерінің екінші лейтенанты болып активтік қызметке кірді. Смит тыныш, ұялшақ христиан ғылымының жақтасы еді. Келесі айда Гуамға (Мариана аралдары) алғашқы шетелдік тағайындамасын алды. Гуамда лейтенант Смит Калифорния штатының Хейвард қаласының тұрғыны Эстер Лорилла Кингке үйленді. Олар 58 жыл бірге өмір сүрді. 1919 жылдың мамырында Калифорниядағы Маре аралындағы теңіз жаяу әскерінің казармасында қызмет ету үшін АҚШ-қа оралды. 1921 жылдың қазан айында теңізге жіберілген лейтенант Смит 1924 жылдың мамырына дейін «Техас» кемесіндегі теңізшілер жасағының командирі болып қызмет етті. Одан кейін Вашингтон қаласындағы теңіз жаяу әскері штаб-пәтеріне жұмысқа жіберілді. 1928 жылдың маусымында шетелден оралғаннан кейін Гаитидің жандармериясына, Порт-о-Пренске штаб бастығының орынбасары болып қосылды. 1931 жылдың маусымында шетелдегі қызметтен оралғаннан кейін Форт-Беннингтегі АҚШ армиясының жаяу әскер мектебіндегі Далалық офицерлер курсына студент болып қабылданды. 1932 жылдың маусымында бітіргеннен кейін Вирджиния штатының Квантико қаласындағы теңіз жаяу әскері мектебінде Компания офицерлері курсының оқытушысы болып тағайындалды. 1933 жылдың қыркүйегінде Квантикодағы 7-ші теңіз жаяу әскері полкінің операциялар офицерінің орынбасары болды. Смит 1934 жылдың қаңтарында Францияға сапарлады, онда Париждегі АҚШ әскери-теңіз атташесі кеңсесінде жұмыс істеу үшін американдық елшілікке қосылды. 1934 жылдың қарашасынан 1936 жылдың шілдесіне дейін Парижде жүргенде ол Эколь-супериер де-Герде оқуға түскен алғашқы теңіз жаяу әскері офицері болды. 1936 жылдың тамызында АҚШ-қа оралды және Квантикодағы теңізшілер корпусы мектебінің құрамына S3 бөлімінде (операциялар және оқу) оқытушы болып қосылды. Осы жылдары ол «профессор» деген лақап атын алды, интеллектуалды адам ретінде танылды және десанттық соғыс бойынша сарапшы ретінде еңбек етті. 1939 жылдың шілдесінде Смит Батыс жағалауға ауыстырылды, онда ол Флоталық теңіз күштеріне Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы теңізшілер корпусы базасында операция офицері болып қосылды. Келесі жылдың маусым айында ол 6-шы теңіз жаяу әскерінің 1-ші батальонының командирі болды, ал 1941 жылдың мамырында 6-шы теңіз жаяу әскері полкімен Исландияға аттанды, онда 1942 жылдың наурыз айында АҚШ-қа қайтып келгенге дейін қалды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылдың мамыр айында Смит Вашингтон қаласындағы Әскери-теңіз күштері бас штабына жіберілді, онда ол жоспарлар және саясат бөлімінің атқарушы офицері болды. Ол 1944 жылдың қаңтарына дейін осы лауазымда қалды, содан кейін Жаңа Британиядағы 1-ші теңіз дивизиясына қосылды. Ол онда 5-ші теңізшілер полкіне қолбасшылық етті және кейіннен оны Кеп Глостер операциясының Таласиа кезеңінде жетектеді. 1944 жылдың сәуір айында 1-ші теңіз дивизиясының орынбасар командирі болып тағайындалды және 1944 жылдың қыркүйек және қазан айларында Пелелиу операциясында жапондықтарға қарсы операцияларға қатысты. Смит 1944 жылдың қарашасында 10-шы армияның теңізшілер корпусы штабының бастығы болды және 1945 жылдың сәуірінен маусымға дейін Окинава шайқасына қатысты. 1945 жылдың шілдесінде ол АҚШ-қа оралып, Квантикодағы Теңізшілер корпусы мектептерінің коменданты болды, ал 1948 жылдың қаңтарында мектептегі қызметіне қоса, Квантикодағы Теңізшілер казармасының бас қолбасшысы болып тағайындалды. Үш айдан кейін ол Теңіз жаяу әскерінің орынбасар қолбасшысы және штаб бастығы, Теңіз жаяу әскері бас штабы, Вашингтон, округ. Ол онда АҚШ Теңіз жаяу әскерінің кәсіби журналы – «Теңізшілер корпусы жаршысы» журналының бас редакторы болып қызмет етті.

Корей соғысы

1950 жылғы маусымда 1-ші теңіз жаяу әскері дивизиясының қолбасшысы болып тағайындалған генерал-майор Смит өзінің дивизиясын Корея соғысының қатал шайқастары арқылы жетектеді — Инчондағы жазғы шабуылдан бастап, қысқы жорықпен Чосин су қоймасына дейін. 1950 жылғы қазан айында 1-ші теңіз жаяу әскері дивизиясы Эдвард Алмонд басқаратын армияның X корпусының қолбасшылығымен Кореяның шығыс жағындағы Вонсанға қонды. Алмонд пен Смит Инчонға түсуге дейін Жапонияда өткен кездесуде туған өзара жек көрушілікке ие болды. Кездесуде Алмонд ешқашан жоспарламаған және қатыспаған десанттардың қаншалықты оңай екенін айтты, содан кейін Смиттен 10 ай ғана үлкен болса да, оны «ұлым» деп атады. Смит және теңіз жаяу әскерінің басшылығы Алмондтың тым агрессивті екенін сезінді және Токиодағы жоғары бас штаб мұны жоққа шығарса да, Солтүстік Кореядағы қытай әскерінің көп болуына сенімді болды. Смитке Ялу өзеніне мүмкіндігінше жылдам жетуге бұйрық берілгенімен, ол дивизияның жылдамдығын инсубординацияға жақындағанша үнемі баяулатты. Сонымен қатар, ол жол бойында жабдықтау пункттерін және әуежайды құрды. 1950 жылғы қарашада 1-ші теңіз жаяу әскері дивизиясы Чосин су қоймасында қоршалып қалғанда, ол Хуннам теңіз портына қашқындап, содан кейін жорыққа шығарды. Ақырында, оның солтүстікке сақтықпен жорығы және дивизияны бірге ұстау қабілеті оны — және мүмкін, бүкіл X корпусын — толық құрылыстан сақтап қалды. Генерал Смит 1951 жылғы мамырда АҚШ-қа оралды және Калифорниядағы Пейндлтон теңіз жаяу әскері базасының қолбасшысы болып тағайындалды. 1953 жылғы шілдеде ол генерал-лейтенант шеніне көтеріліп, Атлантика флотының теңіз жаяу әскерінің қолбасшысы қызметін атқарды және 1955 жылғы 1 қыркүйекте генерал шенімен зейнетке шыққанға дейін осы лауазымда қалды. Смит 1977 жылғы 25 желтоқсанда Калифорниядағы Лос-Альтоста қайтыс болды.