Оливер П. Мортон: Американ саяхатшысы және саяси қайраткері

Кіріспе

Америка саясаткері (1823–1877)

Оливер Хазард Перри Трок Мортон (4 тамыз 1823 – 1 қараша 1877), көбінесе Оливер П. Мортон деп танылады, Индиана штатынан АҚШ Республикалық партиясының саясаткері болған. Ол Америка Азамат соғысы кезінде Индиананың 14-ші губернаторы қызметін атқарды және президент Авраам Линкольннің берік одақтасы болды. Мортон Индиананың соғысқа салған үлесін барынша арттыру және соғысқа қарсылардың ықпалын азайту үшін талмай еңбек етті. Ол үкіметтік билікті пайдалана білген, қағидалы және тиімді басшы болды, теңдік пен ұлттық біртүтастық үшін күресті. Азаматтық құқықтарды күшпен қорғауы және мыс бастылар мен нәсілшілдерді сотқа беруі оған соғысқа қарсы топтардың жауын тудырды. Мортон Демократтар бақылауындағы Индиана штатының Бас Ассамблеясының жұмысын тоқтатты және оны бейтараптандырды. Ол конституциялық өкілеттігін асыра пайдаланып, бекітусіз милицияны шақырды, ал заң шығару қызметі шектелген кезеңде мемлекеттік үкіметті федералдық және жеке қарыздар есебінен қаржыландырды. Ол саяси қарсыластарын және оңтүстікке көзқарасы күдікті адамдарды тұтқындағаны үшін сынға ірікті. Президент Линкольннің «соғыс губернаторларының» бірі ретінде Мортон штаттағы ешкімнен гөрі соғысқа үлкен үлес қосты және бұрынғы Одақ әскерлерінің өмір бойына алғысын алды. Губернаторлық екінші мерзімінде, инсульт салдарынан денсаулығы нашарлағаннан кейін, ол АҚШ Сенатына сайланды. Ол Қайта құру дәуіріндегі Радикалдық республикашылардың жетекшісі болды және бұрынғы Оңтүстік Конфедерациясын реформалауға бағытталған көптеген заңдарды қолдады. 1877 жылы Сенаттағы екінші мерзімінде Мортон екінші инсультты басынан өткерді, оның салдарынан денсаулығы күрт нашарлады және сол жылы қайтыс болды. Мортонның қазасына байланысты бүкіл елде қайғылы жағдай болды, оның қоштасу рәсіміне мыңдаған адам куә болды. Ол Индианаполистің Краун Хилл зиратына жерленген.

Отбасы және шыққан тегі

Мортон 4 тамыз 1823 жылы Индиана штатында, Уэйн округіне жақын, кішкентай Солсбери елді мекенінің жанында Джеймс Трок және Сара Миллер Мортон отбасында дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі отбасының тегін, Трокмортонды, Мортонға қысқартқан, бірақ отбасының ер адамдары Трок есімін орта аты ретінде сақтап келді. Ол Эри көлі шайқасында жеңіске жеткен коммодор Оливер Хазард Перридің құрметіне аталған. Мортон өзінің атын ерте жасынан ұнатпады, саяси карьерасын бастамас бұрын оны Оливер Перри Мортон деп қысқартты, Хазард және Трок орта аттарын жойды. Анасы үш жасында қайтыс болғандықтан, оны анасының ата-анасы тәрбиеледі. Ол өмірінің көп бөлігін Огайо штатында олармен бірге өткізді.

Алғашқы саяси мансап

1852 жылы Мортон сайлау науқанына қатысып, округтік сот судьясы болып сайланды, бірақ бір жыл өткен соң қызметтен бас тартты; ол заңгерлікпен айналысуды артық көретінін түсінді. 1854 жылға қарай ол Индиана саясатына белсенді қатысты. Алғашқыда Мортон құлдыққа қарсы демократ болды, бірақ Виг партиясы басымдық танытқан аймақта саяси мансабын жалғастыру үшін партиялық бағытын өзгертуге мүмкіндігі шамалы еді. 1856 жылдың ақпан айына қарай Мортон Питтсбургте өткен алдын ала ұлттық съездің қарарлар комитетінің мүшесі ретінде, жаңа құрылған Республикалық партияға ұлттық деңгейде қатысты. Сондай-ақ ол 1856 жылғы Филадельфияда өткен Республикалық Ұлттық съездің делегаты болды. Тридцать екі жастағы Мортон 1856 жылы Индиана губернаторы лауазымына Халықтық/Республикалық кандидат болып ұсынылды. Оның қарсыласы – танымал штат сенаторы Эшбел П. Уиллард, демократтар партиясынан шыққан. Қиын күреске қарамастан, бұл науқан Мортонды штаттағы сайлаушылардың назарына алғаш рет түсірді, бірақ Уиллард жалпы сайлауда 6000-нан аспайтын дауыспен жеңіске жетті, екі тараптан да алдап дауыс беру туралы айыптаулар таралды. Мортонды жек көретін радикалды республикашыл Джордж В. Джулиан Мортонның құлдыққа қарсы жеткілікті күшті ұстаным танытпағанын айтты, ал консервативті вигтердің пікірінше, ол оңтүстіктен келген тұрғындары қаралармен немесе құлдықты жоюмен байланыс жасағысы келмейтін штатта бұл мәселеде тым кешірімді болды. Бұл сынға қарамастан, Мортонның құлдыққа қарсы сөздері оны Индианадағы республикашылар арасында танымал етті. Замандастары Мортонды "айқын және көндіріспен" сөйлейтін адам ретінде еске алады, оны "шешен немесе өткір тілді" емес, "логикалық және ұғымды" деп сипаттады. Саналы республикашыл саясаткерлер Мортонның тым радикалды болып көрінетінін және штаттың оңтүстік жартысындағы бұрынғы «Білімі жоқтардың» дауысын ала алмайтынын, ал Лейн сияқты вигтердің мұрагері болатынын ойлады. Науқан негізінен елдегі басым мәселелерге, соның ішінде жер бөлу заңдарына, тарифтерге және азамат соғысының қаупіне бағытталды. Лейн мен Мортон штаттағы жалпы сайлауда жеңіске жетті және республикашылар штат заң шығарушы органына бақылау орнатты. Кандидаттармен алдын ала келісілгендей, Лейн губернатор болып тағайындалғаннан кейін Бас Ассамблея оны АҚШ Сенатына сайлады. Лейн дереу отставкаға кетті, ал Мортон 1861 жылдың 18 қаңтарында Индиананың он төртінші губернаторы болды және штаттың ішінде туған алғашқы губернаторы атанды.

In 1852 Morton campaigned and was elected to serve as a circuit court judge, but resigned after only a year; he found that he preferred to practice law. By 1854 he was active in Indiana politics. Initially, Morton was an anti slavery Democrat, but living in a region dominated by the Whig Party he had little hope of furthering a political career without changing his party affiliation. By February 1856 Morton had made his way to the newly formed Republican party at the national level as a member of the resolutions committee to the preliminary national convention that met in Pittsburgh. He also served as a delegate to the 1856 Republican National Convention in Philadelphia. Thirty two year old Morton became the People's/Republican candidate for governor of Indiana in 1856. His Democratic opponent was Ashbel P. Willard, a popular state senator. Despite a hard fought campaign that for the first time brought Morton to the attention of voters around the state, Willard defeated him in the general election by fewer than 6,000 votes, amid charges on both sides of fraudulent voting. Radical Republican George W. Julian, who detested Morton, contended that Morton did not take a strong enough position against slavery, and, as conservative former Whigs claimed, he had been too lenient on the issue in a state where southern born residents wanted nothing to do with blacks or abolitionism. Despite these criticisms, Morton's anti slavery speeches made him popular among the Republicans in Indiana. Noted for his "plain and convincing" manner of speaking, Morton's contemporaries said he was not "eloquent or witty", but rather "logical and reasonable". Savvy Republican politicians thought that Morton would be seen as too radical and could not carry the former Know Nothing vote in the southern half of the state, while a man of Whig antecedents like Lane would. The campaign focused primarily on the prevailing issues of the nation, including homesteading legislation, tariffs, and the looming possibility of civil war. Lane and Morton won in the state's general election and the Republicans gained control of the state legislature. As it had been pre arranged with the candidates, on the day after Lane's inauguration as governor, the General Assembly chose him to fill a U. S. Senate seat. Lane resigned immediately and Morton succeeded him to become the fourteenth governor of Indiana on January 18, 1861, and its first governor to be born in the state.

Соғыс күштері

Мортон алты жыл (1861-1867) Индиана штатының губернаторы болды және Азамат соғысы кезінде Одақтың ықпалды жақтасы болды. Басқалар келісімге келуге және мәміле жасауға шақырылса, Мортон оңтүстік штаттарымен келісімдерді тоқтатуды, ешқандай жаңа мәмілелер жасауды және қажет болған жағдайда Одақты сақтау үшін күш қолдануды талап етті. 1860 жылдың 22 қарашасында сөйлеген сөзінде Мортон: «Егер осы мемлекетті құру үшін қанды күрес қажет болса, оны сақтау үшін де күрес қажет» деді. Ол сондай-ақ президент Авраам Линкольннің соғыс жүргізу саясатын толық қолдады. Келісімге келмейтін Мортон Индиананың губернаторы ретіндегі өзінің міндетін «сатқындықты айыптау және Одақтың мүддесін қорғау» деп санады. Мортон соғыс болатынына сенді және губернаторлық қызметінің басында штатты соғысқа дайындауға кірісті. Ол оңтүстік штаттарымен келісімге келмейтін адамдарды штаттық басқару органдарына тағайындады. Сонымен қатар, ол заң шығарушы органдардың рұқсатынсыз штаттық қару-жарақ қоймасын құрды, онда 700-ге жуық адам оқ-дәрі өндірді және алдағы соғысқа көптеген дайындықтар жасады. 1861 жылдың 12 сәуірінде Оңтүстік Каролинадағы Форт-Самтер шайқасымен соғыс басталғаннан кейін үш күн өткен соң, губернатор Мортон президент Линкольнге 10 000 қарулы еріктілерді Индианадан көтерілісті басуға жөнелту туралы телеграмма жіберді. Сәуір айының соңына қарай 12 000-ға жуық Индианалық еріктілер Одақ үшін күресуге тіркелді, бұл штаттың алты полкке (4683 адам) бөлген бастапқы квотасынан асып түсті. 1861 жылдың 24 сәуірінде Индиана Бас Ассамблеясының арнайы сессиясында Мортон Индиана саясаткерлерін партиялық мәселелерді ұмытып, Одақты қорғау үшін бірігуге шақырды. Ол сондай-ақ штат заң шығарушы органынан Индиана әскерлеріне қару-жарақ пен жабдық сатып алу үшін қаражат қарыздауға және жұмсауға рұқсат алды. Линкольннің «соғыс губернаторларының» арасында, соғыстың алғашқы кезеңінде маңызды рөл атқарғандардың ішінде «Мортоннан батыл және тиімді қызмет атқарған губернатор болған жоқ». Республикашылдардың жетекшісі ретінде ол «Копперхедтер» деп аталған Бейбітшіл демократтармен күресті. Линкольн мен Мортон соғыс кезінде тығыз одақ құрды, бірақ Линкольн Мортонның қатыгездігіне кейде күмәнмен қарады. Линкольн Индиана губернаторының үлкен қорқыныштары бар екенін мойындады, бірде Мортонды «жақсы жігіт, бірақ мен білетін ең қорқақ адам» деп атады. Мортон әсіресе Индиананың оңтүстік шекарасынан Огайо өзені арқылы орналасқан Кентукки штатының Одақтан бөлініп, Индиананың қауіпсіздігіне қауіп төндіретінінен қорқып отырды. Мортон Индиананың соғысқа барынша үлес қосуын қамтамасыз ету үшін бар күшін жұмсады. Егер ол Индиананың мүдделері ескерілмей отыр деп ойласа, басқаларды сынға алудан тартынбады. Мортон жиі федералдық билік органдарымен және әскери жетекшілермен рекрут саясаты, полктерді тағайындау, әскери жетекшілерді тағайындау, жабдықтарды сатып алу және ауру және жарақат алған сарбаздарға көмек көрсету сияқты мәселелер бойынша қақтығыстарға түсті. Ол Индиананың басқа штаттар сияқты мойындалуын қаласа да, Мортонның саяси қарсыластары оның күш-жігеріне жиі қарсылық көрсетті. Губернатор Мортон Линкольнге бірде «басқа бірде-бір еркін штатта оңтүстік тұрғындары соншалықты көп емес» деп шағымданды, бұл оның қалағандай күшті болуына кедергі келтіреді деп санайды. 1862 жылы Мортон Пенсильвания губернаторы Эндрю Грегг Кертин ұйымдастырған Пенсильванияның Альтуна қаласындағы Лояльдік соғыс губернаторларының конференциясына қатысты, бұл Линкольнге оның Азат ету жариялануына қажетті қолдауды берді. Мортон губернаторлық қызметі кезінде республикашылдар мен демократтарды бөліп тұрған негізгі мәселелер Азат ету және ұзақ соғысқа шақырылған адамдардың әскери қызметке алынуы болды.

Morton served as governor of Indiana for six years (1861–1867) and strongly supported the Union during the Civil War. While others urged compromise and conciliation, Morton demanded an end to concession discussions, with no further compromise, and, if necessary, the use of force to preserve the Union. In a speech he delivered on November 22, 1860, Morton declared: "If it is worth a bloody struggle to establish this nation, it is worth one to preserve it." He was also a staunch supporter of President Abraham Lincoln's conduct of the war. Morton, who was not in favor of conciliation, believed his role as Indiana's governor was "to denounce treason and uphold the cause of the Union." Morton also believed that war was inevitable and began to prepare the state for its outbreak during his early tenure as governor. Morton appointed men to positions in state government who opposed any compromise with the southern states. He also established without legislative permission a state arsenal, where up to 700 men produced ammunition, and made many other preparations for the impending war. Three days after the war began on April 12, 1861, at the Battle of Fort Sumter in South Carolina, Governor Morton telegraphed President Lincoln offering 10,000 volunteers from Indiana under arms to help suppress the rebellion. By the end of April, about 12,000 Hoosier volunteers had signed up to fight for the Union, exceeding the state's initial quota of six regiments (4,683 men). In a special session of the Indiana General Assembly held on April 24, 1861, Morton called for Indiana's politicians to set aside party considerations and unite in defense of the Union. He also received the state legislature's authority to borrow and spend funds to purchase arms and supplies for Indiana's troops. Among Lincoln's "war governors", who were critically important in the early prosecution of the war, "no governor played his role more valiantly or effectively than did Morton." As the leader of the Republicans in the state, he confronted the Peace Democrats, especially the "Copperheads". Lincoln and Morton maintained a close alliance during the war, although Lincoln was wary at times of Morton's ruthlessness. Lincoln also recognized the Indiana governor had significant fears, once remarking that Morton was "a good fellow, but at times he is the skeeredest person I know." Morton was especially afraid that Kentucky, across the Ohio River from Indiana's southern border, would secede from the Union and pose a threat to Indiana's security. Morton went to great lengths to ensure that Indiana contributed as much as possible to the war effort. He was not afraid to criticize others if he felt Indiana's interests were being overlooked. Morton frequently clashed with federal authorities and military leaders over recruitment policies, regimental assignments, appointment of military leaders, purchases of supplies, and the care given to sick and wounded soldiers, among other issues. Although he wanted Indiana to receive as much recognition as other states, Morton's political opponents often challenged his efforts. Governor Morton once complained to Lincoln that "no other free state is so populated with southerners", which he believed kept him from being as forceful as he wanted to be. In 1862 Morton attended the Loyal War Governors' Conference in Altoona, Pennsylvania, organized by Pennsylvania Governor Andrew Gregg Curtin, that gave Lincoln the support needed for his Emancipation Proclamation. Emancipation and the conscription of men to fight a protracted war became major issues that divided Republicans and Democrats during Morton's tenure as governor.

Бас Ассамблеямен келіспеушілік

Мортон соғыстың алғашқы кезеңінде штатты біріктіре алғанмен, 1862 жылы азат ету мәселесі туындағаннан кейін республикашылар аралық сайлауда ауыр жеңіліске ұшырады, ал Мортон заң шығарушы органдағы демократтардың күшті көпшілігінің қолдауын жоғалтты. 1863 жылы жаңа заң шығарушы орган жиналғанға дейін Мортон демократтар штаттық үкіметті басып алуға, Одақтан шығуға және бүлік шығаруға ниеттенгендері туралы хабар таратуды бастады. Демократтар Мортонды, Линкольнді, соғыстың жүргізілуін, азат ету мәселесін және конституциялық құқықтардың жоғалуын қатаң сынады. Екі тараптың айыптаулары қарым-қатынасты шиеленістірді және жаңа қақтығыстарға жол ашты. Мортон заң шығарушы органның мақұлдауысыз өз билігімен әрекет ету арқылы бірнеше конституцияға қайшы қадамдар жасады, соның ішінде штаттық қару-жарақ қоймасын құру. Демократтар оның билігін шектеуге бағытталған заң жобасын әзірледі. Штаттық заң шығарушы органнан штаттық милицияны Мортонның басшылығынан алып, демократ комиссарлар кеңесіне беруге тырысқанда, губернатор бірден Индиана штатының Бас Ассамблеясын таратып жіберді. Ол милицияны бақылауға алғаннан кейін демократтар оны қызметтен шеттетуге және Одақтан шығуға мәжбүрлеуі мүмкін деп қорқыды. Мортон республикашыл заң шығарушыларға құпия нұсқаулар жіберіп, оларға штаттың астанасы Индианаполистен алыс болуды, Бас Ассамблеяның заң қабылдау үшін қажетті кворумға қол жеткізуіне кедергі келтіруді бұйырды. Төрт республикашылдан басқа барлығы Индиана штатының Мэдисон қаласына қашып кетті, егер демократтар оларды Индианаполиске қайтаруға мәжбүрлесе, Кентуккиге тез қашып кетуге болатын еді. Ассигнование туралы заң қабылданбаған жағдайда штаттық үкімет жұмыс істеу үшін қаражат таба алмасты, ал демократтар Мортонның арнайы сессия шақырып, республикашыларды қайтаруға мәжбүр болады деп күтті. Демократтар губернатордың билігін әлсірету шараларын қайтадан қолдануды үміттенеді, бірақ Мортон олардың жоспарларын білді. Өзінің конституциялық өкілеттіктерін асыра пайдаланып, Мортон миллиондаған долларлық федералдық және жеке несиелерді сұрады. Мортонның штаттық заң шығарушы органды бұзуға жасаған әрекеті сәтті аяқталды, ол штаттық үкіметті және Индианадағы соғыс күшін жеке қаржыландыра алды. Нью-Йорк банктік фирмасының бұрынғы Hoosier Джеймс Ланье Winslow, Lanier and Company Мортонға штаттық үкімет кіріс жинау жұмыстарын қайта бастағанға дейін штаттың қарызы бойынша пайыздарды төлеу үшін қаражат берді. Мортонның әрекеттері демократтардың арасында үлкен ашу-ыза тудырды, олар губернаторға қарсы шабуыл жасады. Ол қарсыластарын мемлекетке опасыздық жасаумен айыптады. 1862 жылы Бас Ассамблея таратылғаннан кейін Мортон генерал Генри Б. Каррингтоннан штаттық әскерлерді ұйымдастыруға көмек сұрады. Ол сондай-ақ Каррингтон басшылығымен Алтын шеңберге байланысты көтерілісшілермен күресу үшін барлау желісін құрды, ал 1863 жылдан бастап Американдық рыцарьдармен біріккен рыцарьдарды құрды. Осы құпия топтардың мүшелері демократтар және соғыс кезінде штаттардың құқықтарын қолдаған және Одаққа қарсы болған басқа да адамдарды қамтыды. Каррингтон штатты қорғауға қол жеткізді, бірақ оның оператившілері де еріксіз тұтқындаулар жасады, сөз бостандығы мен бірлесу бостандығын басып тастады және оңтүстікке симпатиясы бар азшылықты жалпы репрессивті бақылауда ұстады. Погюдің жорығы деп кейіннен аталған оқиғада Мортон сарбаздарды Демократиялық партияның штаттық конвенциясын бұзуға жіберді, онда Демократиялық партияның көптеген басшылары тұтқындалды, қамауға алынды немесе қорқытылды. Мортон соғысқа қарсы демократтарды соғыстың аяқталуына дейін бірлік атынан өз партияларынан бас тартуға шақырды және белгілі бір жетістікке жетті. Бұрынғы губернатор Джозеф А. Райт 1854 жылы партиядан шығарылған демократтардың бірі болды, ал Мортон өзінің екі партиялық екенін көрсету үшін оны АҚШ Сенатына тағайындады. Мортонның наразылық білдірушілерге қарсы әрекеттеріне жауап ретінде Индиана Демократиялық партиясы Мортонды "Диктатор" және "Жұмбақсыз мафиози" деп атады. Республикашылар демократтардың "соғысты жүргізуде опасыздық және кедергі келтіруші тактиканы" қолданатынын айтты. Мортон 1863 жылдың шілдесінде Морганның шабуылына қарсы тұру үшін штаттық милицияны заңсыз түрде шақырды, бұл Конфедерация армиясының генералы Джон Хант Морган басқарған конфедерат шабуылшылары Огайо өзенін кешіп Индиана штатының оңтүстігіне енген оқиға. Алтын шеңбер мүшелері мен Индиана штатының оңтүстігіндегі халықтың арасында Конфедерацияға қолдау көрсету Морганның шабуылшылары Алтын шеңбердің туларын таңған көптеген үйлерді тонағаннан кейін азайды, олар Конфедерацияның ісін қолдайтындарын мәлімдеді. Индианалықтар Морган әскерлеріне маңызды көмек көрсетпегеннен кейін Мортон штат ішіндегі конфедерат симпатизанттарына қарсы қиындықтарды жеңілдетті, себебі Copperheads Морганға көмектесуге жеткілікті көмек көрсетпегендіктен, олар одан да үлкен шабуылға көмектеспейді деп болжады. Мортонның даулы әрекеттеріне қарамастан, Мортонның губернаторлық қызметінің алғашқы кезеңінде тарихшылар тіркеген маңызды нәрсе - үкіметтің адалдығы болды. Қарызға алынған барлық ақша саяси жемқорлықсыз есепке алынып, соғыстан кейін жылдары қайтарылды. Мортон осы адалдығы арқасында Мортон қайта сайланғаннан кейін штаттық заң шығарушы орган қайта жиналғанда салдарынан құтыла алды, бұл жолы жаңа республикашыл көпшілікпен. Мортон демократ және ұзақ жылдар бойы дос болған Джозеф Макдональдты 20 000-нан астам дауыспен жеңіп, қайтадан кеңсеге сайланды. Көптеген демократтар Мортон сайлауды бұрмалағандықтан республикашылар Ассамблеяның екі палатасында да көпшілікті қайта алды деп мәлімдеді.

Although Morton was able to keep the state united during the first phase of the war, once emancipation became an issue in 1862, the Republicans suffered a major defeat in the mid term elections, and Morton lost the support of the strong Democratic majority in the legislature. Before the new legislature convened in 1863, Morton began circulating reports that the Democrats intended to seize control of the state government, secede from the Union, and instigate riots. The Democrats responded with harsh criticisms of Morton and Lincoln, the conduct of the war, and the issues of emancipation and the loss of constitutional rights, among others. Accusations on both sides created a tense atmosphere that only worsened relation between the two parties and guaranteed further confrontations. Morton had already made several unconstitutional moves by acting on his own authority without legislative approval, including the establishment of the state arsenal, and the Democrats drafted legislation that attempted to reduce his authority. When Democrats in the state legislature sought to remove the state militia from Morton's command and transfer it to a state board of Democratic commissioners, the governor immediately disbanded the Indiana General Assembly. He feared that once in control of militia, the Democrats might attempt to force him from office and secede from the Union. Morton issued secret instructions to Republican legislators, asking them to stay away from Indianapolis, the state capital, to prevent the General Assembly from attaining the quorum needed to pass any legislation. All but four Republicans fled to Madison, Indiana, where they could quickly flee into Kentucky if the Democrats attempted to force their return to Indianapolis. Without the enactment of an appropriations bill, the state government would not have funds to operate, and the Democrats assumed that Morton would be forced to call a special session and recall the Republicans. The Democrats hoped to once again press their measures to weaken the governor, but Morton was aware of their plans. Going beyond his constitutional powers, Morton solicited millions of dollars in federal and private loans. Morton's move to subvert the state legislature was successful; he was able to privately fund the state government and the war effort in Indiana. Former Hoosier James Lanier of the New York banking firm of Winslow, Lanier and Company loaned Morton funds to pay interest on the state's debt until the state government could resume its revenue collecting efforts. Morton's moves caused considerable rage among the Democrats, who launched a vicious attack on the governor. He responded by accusing his Democratic opponents of treason. Following the suppression of the General Assembly in 1862, Morton asked General Henry B. Carrington for assistance in organizing the state's levies for service. He also established an intelligence network under Carrington's leadership to deal with rebel sympathizers affiliated with the Knights of the Golden Circle, and, beginning in 1863, the American Knights, which merged with the Sons of Liberty. Members of these secret groups included Democrats and others who supported states rights and opposed the Union cause during the war. Carrington succeeded in keeping the state secure, but his operatives also carried out arbitrary arrests, suppressed freedom of speech and freedom of association, and generally maintained repressive control over the southern sympathetic minority. In an incident that would later be referred to as the Battle of Pogue's Run, Morton had soldiers disrupt a Democratic state convention, where many leaders of the Democratic Party were arrested, detained, or threatened. Morton also urged pro war Democrats to abandon their party in the name of unity for the duration of the war, and met with some success. Former governor Joseph A. Wright was among the Democrats who had been expelled from the party in 1854, and in an attempt to show his bipartisanship, Morton appointed him to the U. S. Senate. In reaction to Morton's actions against dissenters, the Indiana Democratic Party called Morton a "Dictator" and an "Underhanded Mobster." Republicans countered that the Democrats were using "treasonable and obstructionist tactics in the conduct of the war". Morton illegally—without approval from the state legislature—called out the state militia in July 1863 to counter Morgan's Raid, an incident where Confederate raiders under Confederate General John Hunt Morgan crossed the Ohio River into southern Indiana. Large scale support for the Confederacy among Golden Circle members and southern Hoosiers in general declined after Morgan's raiders ransacked many homes bearing the banners of the Golden Circle, despite their proclaimed support for the Confederate cause. After Hoosiers failed to support Morgan's troops in significant numbers, Morton slowed his crackdown on Confederate sympathizers within the state, theorizing that because the Copperheads had failed to come to Morgan's aid in large numbers, they would similarly fail to aid a larger invasion. Despite his controversial actions, one notable thing historians record from this period during Morton's first term as governor was the honesty with which the government was run. All of the borrowed money was accounted for with no political corruption and repaid in the years after the war. It was by these honest actions that Morton was able to avoid repercussions when the state legislature reconvened after Morton's reelection, this time with a new Republican majority. Morton was reelected to office, defeating Democrat and longtime friend Joseph McDonald by more than 20,000 votes. Many Democrats claimed that Morton had rigged the election because Republicans retook the majority in both houses of the Assembly.

Бірінші кезең

1867 жылы Мортон Индиана штатының Бас ассамблеясы тарапынан АҚШ Сенатына сайланды. Сол жылы ол губернаторлық қызметтен қалып, штат басқаруын вице-губернатор Бейкерге жүктеді. АҚШ Сенатында Мортон сыртқы істер комитетінің мүшесі болды және республикашылдардың жетекшісіне айналды. Ол сондай-ақ Артықшылықтар және сайлау комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Мортонның қажырлы еңбегін, "өзгермейтін нық қадамдарын, жылдамдығын және болашақты көре білуін" көргендер, оны тынышсыз және күшті адам деп сипаттады. Бір газеттің мәлімдемесінше, "Ол өзінің кемістіктерге толы денесіне, жөндеуді қажет ететін үйге қарағандай бейжай қарады және оны бауырсақтың қабығын сүйрегендей алып жүрді". АҚШ Сенаторы ретінде "ол ешқандай міндеттен жалтарған жоқ, бірнеше комитеттердің төрағасы және мүшесі болды, әрқашан өз орнында отырды және кез келген уақытта пікірталасқа дайын болды". Оның қарсыластары Мортонды өте жағымсыз сипаттады. "Күш деп аталатын қасиетінің артықтығынан сенатор Мортон қоғамдық өмірдегі ең қатыгез адамдардың біріне ие", - деді жаңалықтар тілшісі Джордж Альфред Таунсенд: "Оның қараңғы, қатаң, ойлы және бейшара мінезі оның күңгірт терісінде және терең ойлы көздерінде көрінеді. Оның күшті денесі ертерек қираған, бірақ жауыздық еркі тірі, таяққа сүйеніп тұр, ал оның әр қимылында тиранның биігі бар. Ол бостандық үшін қатыгез болғысы келеді. Оның ар-ожданы мен қайраттылығы фанатизмінен күш алады. Барлық фанаттар сияқты ол да Құдайдың мейірімін өзінде сезінеді". Қайта құру кезеңінде АҚШ Сенатында қызмет еткен Мортон бұрынғы Конфедерация штаттарын қайта құру жөніндегі радикалды республикашылдардың бағдарламасын қолдады. Өзінің алғашқы мерзімінде Мортон оңтүстік штаттардағы барлық азаматтық билікті жою және әскери үкімет орнату туралы заңдарды қолдады. Ол сондай-ақ оңтүстік штаттардың конституцияларын жою туралы заңдарды қолдады – олардың көпшілігі 1865 жылы сайлаушылармен талқыланбастан қабылданған, – және жаңаларын жазу үшін штаттық конституциялық конвенцияларға өкілдер сайлауды талап етті. Бұған қоса, ол жаңа штаттардың конституциялары тіркелген сайлаушылардың көпшілігі қолдаған жағдайда ғана күшіне енеді деп жариялаған ережелерді қолдады, тек конституцияны қабылдау үшін шақырылған арнайы сайлауда дауыс бергендер емес. Сонымен қатар, ол дауыс беруге рұқсат етілген бұрынғы конфедерация мүшелеріне, әсіресе Америка Құрама Штаттарының Конституциясын қолдауға ант бергендерге және Америка Конфедеративтік Штаттарында саяси немесе әскери қызмет атқарғандарға қатаң шектеулер қойды. Президент Эндрю Джонсонды соттау кезінде Мортон, көптеген орташа және барлық радикалды республикашылдар сияқты, оны кінәлі деп табуға дауыс берді және Джонсонның ақталуына наразылығын білдірді. Мортон 1865 жылдың күзінде жақында азат етілген құлдардың дауыс беруге дайын емес екенін айтқанмен, сонымен қатар Индиана штатының қаралардың негізгі азаматтық құқықтарын шектеген "Қара заңдарын" және олардың штатқа кіруіне тыйым салған конституциялық ережені жоюға тырысты, бірақ соғыстан кейін ол өз ұстанымын өзгертті. 1866 жылға қарай Мортон қара нәсілді азаматтардың құқықтарын қорғайтын үкіметтерге адалдықты қамтамасыз етудің жалғыз жолы – барлық нәсілді ересек ерлерге сайлау құқығын беру екенін қабылдады. Ол: "Мен мойындаймын, мен мұны ұятсыз айтамын, мен соғыстың үлкен оқиғаларынан білім алдым", - деді. Ол он бесінші түзетуді қолдады, ал демократтар кворумды болдырмау үшін Сенаттан жаппай кетуді бастағанда, Мортон заң жобасын күн тәртібінде ұстап, оны қабылдауға мүмкіндік беретін маневр жасады. АҚШ Сенаторы Джордж Фрисби Хоар Мортонды "Конституциялық ұждансыздыққа көңіл бөлмейтін" адам деп бағалады. Мортон АҚШ Конституциясын сақтауға берген антты қасақана бұзбаса да, Хоар: "Ол Конституцияны Тәуелсіздік декларациясының жарығында түсіндіруге сенді, осылайша ол ұлы, күшті және еркін халық үшін өмір заңы болуы керек. Осы түсіндіру қағидатына оның нақты мағынасына негізделген барлық қатаң немесе тар сын мойынсұнуы керек", - деді. Егер осылай болса, Хоардың бағалауынша Мортон АҚШ Сенаторы Чарльз Самнермен бірдей санатқа жатқан, ол Декларацияның барлық адамдар тең жаратылған деген жарлығын барлық конституциялық міндеттерді бағалайтын сөздер деп ашық жариялаған. 1869 жылы сайланған президент Улисс С. Гранттың инаугурациясынан кейін Мортон Грант әкімшілігінің ең қабілетті және сенімді парламенттік жетекшілерінің біріне айналды. Мортон Вирджинияны Конгреске қайта қабылдау туралы заңды қабылдауға көмектесті және Санто-Домингоны АҚШ-қа қосатын келісімшартқа дауыс берді. Кейін ол Кариб теңізі елдеріне және олардың халқына президенттің ниеттері мен мақсаттары туралы ашулы пікірталас кезінде Массачусетс штатының Сенаттағы сыртқы істер комитетінің төрағасы Чарльз Самнерге қарсы шықты. Сенатта Мортон 1871 жылғы "Күшпен орындау туралы" заңды, сондай-ақ "Ку-Клукс Клан туралы" заң деп белгілі заңды қолдады, ол президентке Оңтүстіктегі терроризмге қарсы күресу үшін кеңейтілген өкілеттіктер берді. "Қанды жейде" шеберлігімен танылған Мортон демократтарды соғыс кезіндегі опасыздықпен және бейбіт уақыттағы зорлық-зомбылықпен байланыстыруға тырысты және қара американдықтардың азаматтық құқықтарын қорғау үшін федералды үкіметтің араласу құқығын қорғауға әрқашан дайын болды. Мортон Луизиана штатының қара басшысы Пинки Б.С. Пинчбэк Сенаттағы орнына қолдау көрсетті, бірақ бұл әрекет сәтті болмады. Мортон 1875 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға дауыс берді және 1876 жылы "бірлікке" айналған Оңтүстіктегі қара республикашылдардың ең көп қолдауын алды.

In 1867, Morton was elected by the Indiana General Assembly to serve as a U. S. Senator. He resigned from his post as governor that same year and turned over the leadership of the state government to Lieutenant Governor Baker. In the U. S. Senate, Morton became a member of the foreign affairs committee and quickly grew to become a Republican leader. He was also made chairman of the Committee of Privileges and Elections. Morton's close observers saw a man of untiring activity, "of unfaltering determination, quick as well as far seeing " Restless and full of energy, one newspaper commentated, "He accommodated himself with a kind of cynical indifference to his crippled body, as to a house badly out of repair, and dragged it about with him as a snail does a shell." As a U. S. Senator, "he excused himself from no duties; acted as chairman and member of several committees; was never absent from his seat, and was ready for debate at all times." Unfriendly sources described Morton in exceedingly negative terms. "With a superabundance of the quality called 'force,' Senator Morton possesses one of the most terrible natures in public life," and as news correspondent George Alfred Townsend described him: "A dark, determined, brooding and desperate mind is reflected in his warthy complexion and introspective eyes. His powerful frame, prematurely wrecked, yet carrying alive the savage will, towers on his crutch, and in his very hobble is the tyrant's pace He wants to be terrible for the sake of freedom. His conscience and fortitude are thus fed from his fanaticism. Like all bloody bigots, he thinks he feels God's mercy moving in him." Morton, who served in the U. S. Senate during Reconstruction, supported much of the Radical Republican program for re making the former Confederate states. Early in his first term, Morton supported legislation to eliminate all civil government in the southern states and impose a military government. He also supported legislation to void the southern states' constitutions—in nearly every case imposed in 1865 without being submitted to the voters—and to require elections for representatives to state constitutional conventions that would be charged with writing new ones. In addition, he voted in favor of provisions declaring that the new state constitutions would go into effect only if adopted by a majority of registered voters, not just those voting in the special elections that called for the constitutions' adoption. At the same time, he favored stringent restrictions on former Confederates who were permitted to vote, in particular those who had taken an oath to support the United States Constitution, and had served the Confederate States of America in a political office or in its military. During the impeachment trial of President Andrew Johnson, Morton voted in favor of conviction, as did most moderate and all Radical Republicans, and openly voiced his disappointment at Johnson's acquittal. Although Morton delivered a speech in the fall of 1865 arguing that the recently freed slaves were unready for the vote, and once worked to end Indiana's so called "Black Laws" that restricted blacks' basic civil rights, and the state constitutional provision forbidding their entry into the state, he reversed his position after the war. By 1866 Morton had come to share the general Republican belief that the only means of guaranteeing loyalty to governments protective of black civil rights must be through giving adult males of every race the franchise. As he explained, "I confess, and I do it without shame, that I have been educated by the great events of War." He championed the passage of the Fifteenth Amendment, and when the Democrats began to resign en masse from the Senate during its debate to prevent a quorum, Morton engineered a maneuver that kept the bill in the docket and allowed it to be passed. U. S. Senator George Frisbie Hoar once judged Morton as a man with "little regard for Constitutional scruples." Not that Morton would have willfully flouted his oath to uphold the U. S. Constitution, but Hoar added, "he believed that the Constitution should be interpreted in the light of the Declaration of Independence, so as to be the law of life to a great, powerful, and free people. To this principle of interpretation, all strict or narrow criticism, founded on its literal meaning, must yield." If so, Hoar's assessment put Morton in the same category as U. S. Senator Charles Sumner, who openly declared the Declaration's decree that all men were created equal the defining words by which all constitutional duty should be judged. After President elect Ulysses S. Grant's inauguration in 1869, Morton became one of the Grant administration's most able and reliable floor leaders. Morton helped shepherd through the bill readmitting Virginia to representation in Congress and voted in favor of the treaty annexing Santo Domingo to the United States. Later, he countered Senate Foreign Relations Committee chairman Charles Sumner of Massachusetts in a bitter debate over the president's motives and intentions towards the Caribbean nation and its people. In the Senate Morton argued in favor of the Enforcement Act (1871), also known as the so called Ku Klux Act, that gave the president expanded power to oppose terrorism in the Deep South. Morton, known as a masterful waver of the "bloody shirt", was unstinting in his efforts to connect the Democrats to wartime treason and peacetime violence, and generally could be relied on to provide a ready and strong defense of the federal government's right to intervene and enforce the protection of the civil rights of black Americans. Morton championed the right of Louisiana's black leader, Pinckney B. S. Pinchback, to a seat in the U. S. Senate, although the effort was unsuccessful. Morton voted for the Civil Rights Act of 1875, and had his strongest support in 1876 among black Republicans in an increasingly "solid South".

Екінші мерзім

Мортон 1873 жылы АҚШ Сенатына қайта сайланды және 1874 жылы екінші мерзімін бастады. Оның қағаз ақшаға қатысты ұстанымы оның даулы беделін арттырды. Экономикалық қиындықтар мен инфляция кезінде Мортон ақша айналымына көбірек қағаз ақша қосатын заң жобасын қолдады. Ол екінші мерзімін президент Грант вето қойған инфляциялық заңды Сенаттың қолдауымен бастады. Мортонның бұл әрекеті саяси жағынан ойлы болды. Индиана штатында қолжетімді ақшаға деген талап демократтардың басымдық мәселелерінің бірі болды, және 1874 жылдың күзінде олар штаттық сайлауды көбінесе осы негізде жеңіп алды. Бірақ бір жыл өткен соң Мортон басқа республикашылдармен бірге Specie Payment Resumption Act-ті қолдады, бұл жаңа валюта шығаруды тоқтатты және АҚШ Қаржы министріне айналымнан валютаны алу құқығын берді. 1876 жылы Мортон Огайо штатының Цинциннати қаласында өткен партияның ұлттық конвентінде президенттікке үміткер болды. Ричард В. Томпсон Мортонды үміткер ретінде делегацияға ұсынды, бірақ Мортонның валютаны инфляциялау үшін қағаз ақша шығару туралы ұстанымы және нашарлаған денсаулығы конвент делегаттары арасында оның үміткерлігіне кедергі келтірді. Дегенмен, бұл мәселелер Грант әкімшілігімен байланысынан туындаған жағдайға қарағанда аз әсер етті. Мортонның кандидатурасы республикашылдарды қайта құру және жемқорлық мәселелерінде әлсіз қылар еді. Сонымен қатар, Гранттың жақтаушыларында Нью-Йорк штатынан АҚШ сенаторы Роско Конклинг тағы бір таңдау болды. Екі үміткердің арасында "талғампаз" республикалық топ бөлінді, себебі Конклинг пен Мортон бір-бірін жек көретін. Дауыс беру басталғанда Мортонның дауыс саны оны Джеймс Г. Блейннен кейін екінші орынға қойды, бірақ алтыншы дауыс беру кезінде Мортон төртінші орынға түсіп қалды. Блейннің қарсыластары оның үміткерлігін реформашыл делегаттар мен "талғампаз" топқа ұнайтын үміткердің артында бірігіп тоқтатуға ғана қол жеткізе алды. Жетінші дауыс беру кезінде Блейнге қарсы барлық делегаттар, Мортонды қоса, Рутерфорд Б. Хейзге Республикалық партияның үміткерлігін беру үшін бірікті. Мортон Республикалық партияның "талғампаз" фракциясының ең күшті мүшелерінің бірі саналды: Оңтүстіктегі республикалық үкіметтерді қорғауға және сақтауға ең берілген мүшелер. Көп ұзамай, 1876-77 жылдардың қысында Мортон Хейздің тартысты сайлауда президенттікке құқығын ең белсенді қолдағандардың бірі болды. Мортон сайлау комиссиясына кіргенде, сайлаудың нәтижесін анықтайтын топта, оның дауысы Хейзге беріледі деп ешқандай күмән болған жоқ. Хейзтің жақтастары оңтүстік демократтарына ұсыныс жасап, президент сайланғаннан кейін Луизиана мен Оңтүстік Каролинадағы республикалық губернаторларды қолдауға белсенді қатыспайтынына кепілдік бергеннен кейін Мортон қиындықтар тудыруы мүмкін деген қорқыныш пайда болды. Бір сөйлеуінде Мортон демократтардың Хейз бағдарламасын қолдамас бұрын Оңтүстіктегі қара нәсілділерге әділ ойын мен тең құқықтарды қамтамасыз ету керектігін айтты. Кепілдіктер берілді, немесе кем дегенде уәделер берілді. Көптеген адамдардың таңғалуына орай, Хейз саясаты сол екі штаттағы республикалық үкіметтерге әскери қолдауды тоқтатты, ал Мортон президенттің ең мықты қорғаушыларының бірі болды, ол өз әріптестерін республикашылдарды шыдамдылық танытуға және "Жаңа бағыт" деп аталатын саясаттың өзін дәлелдеуіне уақыт беруге шақырды.

Morton was reelected to the U. S. Senate in 1873, and began his second term in 1874. His stand on paper money added to his controversial reputation. During a time of serious economic hardship and deflation, Morton favored a bill that would have added more paper currency to the money supply. He began his second term by leading the Senate's support for an inflation bill that President Grant vetoed. Morton's action was politically astute. In Indiana the demands for easy money topped the Democrats' list of priority issues, and in the fall of 1874, they carried the state's elections largely on that basis. However, within a year, Morton joined other Republicans in supporting the Specie Payment Resumption Act, which effectively suspended new currency issues and gave the U. S. Secretary of the Treasury the authority to withdraw currency from circulation. In 1876 Morton was a contender for the Republican nomination for president at the party's National Convention in Cincinnati, Ohio. Richard W. Thompson offered Morton's name to the delegation at a nominee, but Morton's position on issuing paper money to inflate the currency, combined with his failing health, hurt his bid for the nomination among the convention delegates. However, neither of these issues made as much difference as Morton's association with the deeply discredited and scandal ridden Grant administration. Morton's nomination would have made the Republicans vulnerable on both the Reconstruction and corruption issues. In addition, Grant's supporters had an alternative choice in U. S. Senator Roscoe Conkling of New York. Between the two nominees, the "stalwart" Republican bloc was divided, with no prospect of coming together because Conkling and Morton detested one another. When the balloting began, Morton's vote total placed him second to James G. Blaine, but Morton had slipped to fourth place by the sixth ballot. Blaine's opponents could only stop Blaine's nomination by uniting behind a candidate acceptable to reform minded delegates and the stalwart bloc. On the seventh ballot nearly all the anti Blaine delegates, including Morton's, united to give Rutherford B. Hayes the Republican nomination. Morton ranked as one of the strongest members of the so called "stalwart" faction of the Republican party: those members most deeply committed to protecting and preserving Republican governments in the South. Not surprisingly, during the winter of 1876–77, Morton was among the most aggressive supporters of Hayes's right to the presidency in a close election. When Morton was placed on the Electoral Commission, the group that determined the outcome of the election, there was never any doubt that his vote would be cast for Hayes. After Hayes's supporters made overtures to southern Democrats, offering assurances that the president elect would take no active role in propping up Republican governors in Louisiana and South Carolina, there were fears that Morton might cause difficulties. In one speech Morton made it clear that the Democrats must make guarantees of fair play and equal rights for southern blacks, before he would support Hayes's program. The guarantees were given, or at least promises were made. To the general surprise of many, Hayes's policy withdrew military support from the Republican governments in those two states, and Morton proved to be one of the president's strongest defenders, urging that his fellow Republicans show patience and give the so called "New Departure" time to prove itself.

Өлім

1877 жылы Мортон Орегоннан жаңадан сайланған АҚШ сенаторы Ла Файетт Гроверге қатысты пара алу айыптауларын тергейтін комиссияны басқаруға тағайындалды. Комиссия Орегонда он сегіз күн бойы тыңдаулар мен тергеулер жүргізді. Қайту жолында Мортон демалу және араласу үшін Сан-Францискоға тоқталды. 6 тамыздағы кешкі астан кейін Мортон ауыр инсульт алды, оның салдарынан денесінің сол жағы паралич болды. Ертесі күні оны пойызбен Вайоминг аймағындағы Шайенне қаласына жеткізді, онда ол қарындасының күйеуі, бұрынғы Дакота аймағының губернаторы Джон А. Бербанкпен кездесті. Мортон онымен бірге Ричмонд, Индианадағы анасының үйіне барды, онда 15 қазанға дейін болды, содан кейін жазылу үшін Индианаполистегі өз үйіне көшірілді. Ол 1877 жылдың 1 қарашасында қайтыс болғанға дейін отбасымен бірге Индианаполисте тұрды. Қызметке АҚШ-тың түкпір-түкпірінен келген көптеген мәртебелі қонақтар қатысты, ал президент Хейс барлық туларды жартылай түсіруге бұйрық берді. Шіркеу көпшілікке сыйымды болмағандықтан, мыңдаған аза тұрғандар сыртында күтіп, Индианаполистің Краун Хилл зиратында жерлеу рәсімін көру үшін ұзын процессиямен ілесіп жүрді. Оның жақтастары мен қолдаушылары үшін Мортон Азамат соғысы кезінде Индиананың губернаторы ретінде шешімді, тиімді, амбициялық және сергекті көшбасшы болды; ал қарсыластары оны өзінің саяси пайдасы үшін басым көзқарастарға сәйкес ұстанымын өзгертетін, айлакер және билікке құмар саясаткер деп сипаттады. Оның тактикасы даулы болғанымен, кейде конституцияға қайшы келгеніне қарамастан, ол 1861 жылдан 1877 жылға дейін саяси аренадағы маңызды тұлға болып қала берді. Линкольннің «соғыс губернаторларының» бірі ретінде Мортон Азамат соғысы кезінде одақтас әскерлерді жинау және жарақтандыруда үлкен жетістіктерге жетті және одақтас сарбаздарын жабдықтау мен қолдаудағы еңбегі үшін «әскердің досы» деп танылды. Мортон сондай-ақ саяси қарсыластарына қарсы тұруымен де белгілі болды, ол оларды жиі қатыгездігімен ашуландыратын, ал олар оның әрекеттерін жиі қатты сынға алды.

In 1877 Morton was named to lead a committee to investigate charges of bribery made against La Fayette Grover, a newly elected U. S. Senator from Oregon. The committee spent eighteen days in Oregon holding hearings and investigations. On the return trip, Morton detoured to San Francisco for a rest and visit. After dinner on the night of August 6, Morton suffered a severe stroke that paralyzed the left side of his body. The next day he was taken by train to Cheyenne, Wyoming Territory, where he was met by his brother in law, John A. Burbank, the former governor of the Dakota Territory. Morton was accompanied by him to the home of his mother in law in Richmond, Indiana, where he stayed until October 15, then he was moved to his own home in Indianapolis to recover. He remained at Indianapolis, surrounded by his family, until his death on November 1, 1877. The service was attended by many dignitaries from across the United States, and President Hayes ordered all flags to half staff. Because the church could not hold the large crowd, thousands of mourners waited outside and followed in a long procession to witness the burial at Indianapolis's Crown Hill Cemetery. To his admirers and supporters, Morton was a decisive, effective, ambitious, and energetic leader as governor of Indiana during the Civil War; his detractors would describe him as a wily and power hungry politician, who shifted his stance on issues to suit prevailing views for his own political gain. Although his tactics were controversial, and on occasion unconstitutional, he remained a dominant political figure from 1861 to 1877. As one of Lincoln's "war governors", Morton was most successful in recruiting and equipping Union troops during the Civil War, and became known as "the soldier's friend", in tribute to his crucial efforts in supplying and supporting the Union soldiers in the field. Morton was also known for standing firm against his political opponents, whom he often antagonized by his ruthlessness, and they frequently responded with severe criticism of his actions.

Саясат және сын

Мортонның мемлекеттік қызметте ұзақ жылдар бойы қызмет еткен кезінде көптеген сыншылары болды. Олар оның Азаматтық соғыс кезінде Индиана штатының басқаруын, сөз бостандығын ашық түрде басуын, саяси қарсыластарын тұтқындауын және ұстауын, сондай-ақ мемлекеттік және федералды конституцияларды бірнеше рет бұзуын сынады. Мортон өзінің қатаң әрекеттерін Индиананы қорғау және Одақты сақтау үшін «соғыс уақытындағы қажетті шара» деп ақтады. АҚШ Сенатында ол Оңтүстік штаттарындағы республикалық үкіметтердің басты қорғаушыларының бірі болды. Қайта құру тарихының соңғы зерттеулері Мортонды заң алдындағы теңдік принципін қолдаушылардың ең тұрақтыларының бірі деп тапты. Мортон – өзінің жаулары жек көретін және оппозициялық газеттерде жамандалған күшті тұлға болды. Бір дереккөз бойынша, Мортонның саяси пікірлеріне келіспейтіндерді өзіне тартатын ақыл-ойы, юморы, зиялы деңгейі, әңгімелесудегі тартымдылығы болған жоқ. Тағы бір республикашыл: «Оның қатысуы – өлімге әкелетін у» және «Ол – сфинкс; осы адаммен сөйлесуге тырысқанда тілімді байлап аламын» деген. Оның әрекеттеріне қарсы шыққан Оңтүстік газеті Мортонды «адамгершілік пен денесі шіріген, жаралы және жарақатты бандаждармен жабылған, оның жек көрінетін шіріген денесінен соққан желдің қанаттарын аурулармен және ластанумен толықтырған Хузиер шоғыры» деп сипаттады. Басқа сыншылар мен саяси қарсыластар оны тиран және зорба деп атады, оның жауларын айыптаудағы, тіпті жамандаудағы қатыгездігін, губернатордың резиденциясындағы әрбір әйелдің қамқорлық тілегіне мәжбүрлеген деген қаңқуды таратуын атап өтті. Бір демократ журналисі: «Бұл елде Мортоннан ар-ождансыз, жемқор және мүлдем ысырапшыл адам жоқ» және «Ол денесі, рухани және саяси жағынан шіріген» деп жазды. Оның сал болуына себеп болған белгілі бір әлеуметтік сырқаттың салдары болды деген де болжамдар айтылды. Сенатор әйелдерге сайлау құқығын беруді қолдағанда, Сент-Пол пионері таңқалмады. «Неге Мортон әйелдердің мүддесін қорғамауы керек?» деп сұрады ол. «Оны осылай жасаған – әйел, – деп әңгімелейді». Оның сыншыларының ешқайсысы жемқорлық туралы айыптауды дәлелдей алмады. Сенатор Мортон 1873 жылы Конгресс мүшелеріне берген «ескі жалақы» деп аталатын ақшадан бас тартқандардың бірі болды және оны АҚШ қазынасына дереу қайтарды. Мортонға «Кредит Мобилиер» дауы да тимеді. Демократтардың жауыздар тобы Азаматтық соғыс келісімшарттарын беру кезінде пара алу немесе қысым көрсетудің кез келген дәлелін табу үшін ресми құжаттарды мұқият қарады, бірақ ештеңе таппады. Басқалар үшін, қарсыластарын ашуландыратын көптеген лауазымдарды атқарғанына қарамастан, Мортон соғыс кезеңінде пара алудың кең таралған кезінде адалдығы үшін жоғары бағаланды. Оның адал мінез-құлқы үшін Индиана штатының Бас Ассамблеясы және басқалар оған көптеген мәрте алғыс білдірді. Мортон президент Гранттың өзінің ұлын Джон М. Мортонды Дакота аймағындағы жер кеңсесінің тіркеушісі қызметіне ұсынғанын білгеннен кейін, сенатор бірден тағайындауды кері қайтаруды сұрап, туыстарын саяси лауазымға тағайындауға ешқандай мүмкіндік бермейтінін мәлімдеді. Сенаторлар Джесси Д. Брайт пен Грэм Н. Фичтің нашар шешімдерінен кейін Мортон өмірінде Индиананы ұлттық деңгейге көтеруге жетті. Штат пен оның азаматтары бұрынғыда шығыс штаттарында әзіл-қалжыңның нысаны болған, бірақ Азаматтық соғыстан кейін мұның көп бөлігі тоқтады.

Morton had many critics during his long tenure in government service. They derided the manner in which he ran Indiana's state government during the Civil War and criticized his open suppression of the freedom of speech, arrests and detentions of his political opponents, and violations of the state and federal constitutions on more than one occasion. Morton justified his forceful actions as "a necessary wartime measure" to protect Indiana and defend the Union. In the U. S. Senate he became one of the foremost defenders of Republican governments in the southern states. Recent historiography of Reconstruction has found Morton among the most consistent supporters of the cause of equal justice under the law. Morton was a formidable personality, detested by his enemies, and vilified in opposition newspapers. According to one account, Morton had no leavening wit, no humor, no breadth of intellect, no sparkle of conversation, to attract those who disagreed with him politically. Another Republican was said to have declared, "His presence is a deadly poison" and "He is a sphinx; and I am repressed into dumbness when trying to hold a conversation with that man." According to a southern newspaper that opposed his actions, Morton was "a vice reeking Hoosier bundle of moral and physical rottenness, leprous ulcers and caustic bandages, who loads down with plagues and pollutions the wings of every breeze that sweeps across his loathsome putrefying carcass." Other critics and political opponents called him a tyrant and a bully, highlighting his ruthlessness in denouncing, even defaming his enemies, and spreading rumors that he had been a shameless womanizer, forcing himself on every female applicant for favor at the governor's mansion. One Democratic journalist wrote, "There is not, probably, in this country, a more conscienceless, corrupt, and utterly profligate man in public life than Morton" and "He is rotten physically, morally and politically." It was even alleged that his paralysis came from some unspeakable social disease, brought on by his habits. When the Senator declared himself in favor of woman suffrage, the Saint Paul Pioneer was not surprised. "Why shouldn't Morton espouse the woman's cause?" it asked. "It is woman that has made him what he is so the gossips say." None of his critics could make charges of corruption stick. Senator Morton was among the earliest to refuse any share in the so called "back pay" that Congress awarded its members in 1873, and returned his money to the U. S. Treasury as soon as it was given to him. Morton was untouched by the Crédit Mobilier scandal. A hostile Democratic House scoured the official files for some evidence of bribe taking or shakedowns in awarding Civil War contracts, and came up empty handed. For others, despite holding many positions that angered his opponents, Morton was highly regarded for remaining clean of graft during the war period when corruption was commonplace. For his honest conduct he was offered the thanks of the Indiana General Assembly and others on numerous occasions. After Morton learned that President Grant had nominated his son, John M. Morton, for Registrar of the Land Office in Dakota Territory, the Senator immediately wrote to ask that the selection be withdrawn, protest that he could not afford to have any relative appointed to any political office. After the poor decision making of Senators Jesse D. Bright and Graham N. Fitch, Morton succeeded in raising Indiana to national prominence during his lifetime. The state and its citizens were once the common subject of jokes to the eastern states, but much of that ceased after the Civil War.

Ескерткіштер

Оливер П. Мортон АҚШ Капитолийіндегі Ұлттық мүсін залы жинағында Индиана штатының екі мүсінінің бірі ретінде еске алынған (Оливер П. Мортон). 1926 жылы Джордж Брюстер жасаған губернатор Мортонның мүсіні Миссисипи штатының Виксбург қаласындағы Виксбург Ұлттық әскери паркінде Индиана штатының ескерткіші ретінде орналасқан, ол соғыс жылдарындағы белсенді әрекеттері үшін құрмет көрсету мақсатында қойылған. Индианаполис қаласының орталық бөлігінде Мортонның екі мүсіні орналасқан. Индиана штатының әкімшілік ғимаратының шығыс жағында, Капитолий даңғылына қарап тұрған мүсінші Рудольф Шварцтің мүсіні 1907 жылы ашылған. Екінші мүсінді мүсінші Фрэнк Симмонс жасаған, ол 1864 жылы Монумент айналымында орнатылған, ол сол кезде қалалық саябақ қызметін атқарған, кейіннен 1899 жылға қарай жаңа орнына көшіріліп, айналымдағы Индиана штатының солдаттары мен теңізшілерінің ескерткішінің бір бөлігі болды. Мортонның мүсіні Индиана штатының Ричмонд қаласындағы Уэйн округі сотының екінші қабатында тұр, бұл жерде бұрынғы орта мектеп оның құрметіне аталған; қазіргі орта мектептің орталық бөлігі оның құрметіне Мортон залы деп аталды. Мортон губернаторларының мекені болған Индиана штатының Хаммонд қаласындағы Мортон атындағы жоғары мектеп оның есімімен аталады. Индиана штатының Центервилл қаласындағы Центервилл атындағы жоғары мектептің жылдық баяндамасы губернатор Мортонның құрметіне «Мортониан» деп аталады. Мортон округі, Канзас штаты және Мортон округі, Солтүстік Дакота штаты оның құрметіне аталған. 1975 жылы Центервиллдегі Оливер П. Мортон үйі Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.