Кіріспе

Мишна, Тосефта және Талмудтың алты бөлімінің бесіншісі немесе негізгі үлесі – Кодашим (קׇדָשִׁים). Ол негізінен Иерусалим ғибадатханасындағы қызметтер, оның күтімі мен құрылысы, сондай-ақ онда берілетін құрбандықтар (корбанот) және осы тақырыптармен байланысты мәселелерді қамтиды. Ерекше назар кошерлік союға (қазақша мағынасында халал сою) бөлінеді.

Тақырыптар

Бұл Седер (немесе бөлім) Мишнаның Кодашим (“қасиетті заттар немесе қасиеттіліктер”) деп аталады, себебі ол ғибадатхана қызметі және жануарларды (шехита) рәсімдік союмен байланысты мәселелерді қарастырады. Кодашим термині, Киелі кітаптарда, құрбандықтарға, ғибадатханаға және оның жиһаздарына, сондай-ақ оның қызметін атқаратын дін қызметкерлеріне қолданылады; және Кодашим негізінен осы қасиетті заттармен, орындармен және адамдармен айналысады. Кодашим атауы, көрінетіндей, “қасиетті жануарларды сою” деген мағына беретін Шехитат Кодашим (“Shehitat Kodashim”) сөзінің қысқартылған түрі, өйткені бұл бөлімнің басты, бірақ жалғыз емес тақырыбы – құрбандықтар. Бұл Седердің тақырыптары негізінен жануарлардың, құстардың және астық шаруаларының құрбандықтары, құрбандық әкелудің заңдары, мысалы, күнә құрбандығы мен өтелмеу құрбандығы, сондай-ақ қасиетті мүліктің дұрыс пайдаланылмауына қатысты заңдар. Сонымен қатар, бұл бөлімде Екінші ғибадатхананың сипаттамасы (Middot трактаты) және ғибадатханадағы күнделікті құрбандық қызметінің сипаттамасы мен ережелері (Tamid трактаты) бар. Бұйрыққа сондай-ақ құрбандыққа арналмаған жануарларды союға қатысты Hullin трактаты, сондай-ақ ет және жануар өнімдеріне қатысты басқа да диеталық заңдар кіреді. Hullin құрбандыққа арналмаған және демек қасиетті емес мақсаттар үшін жануарларды сою туралы болғанымен, жануарлар мен құстарды дұрыс сою ережелері және олардың ырымдық жарамдылығы иудаизмдегі қасиеттілік ұғымының ажырамас бөлігі саналғандықтан, олар “қасиетті заттарға” қатысты бөлімге де енгізілген. Zevachim (“Құрбандықтар”), он төрт тараудан тұрады және бастапқыда Shehitat Kodashim (“қасиетті жануарларды сою”) деп аталды, ғибадатхана кезеңіндегі құрбандық жүйесімен, атап айтқанда жануарлар мен құстардың құрбандықтарына қатысты заңдармен және оларды қабылдайтын немесе қабылдамайтын жағдайлармен байланысты, бұл Торада, негізінен Леуіліктер кітабында (Лев 1:2 (HE) және одан әрі) көрсетілген. Temurah (“Алмастыру”), жеті тараудан тұрады, онда Тораның нұсқауларына сәйкес құрбандыққа шалынатын бір жануарды екіншісімен алмастыру туралы ережелер келтірілген (Лев 27:10 (HE)). Me'ilah (“Құрметсіздік немесе Зардап”), алты тараудан тұрады, ғибадатханаға тиесілі мүліктің құрметсіздікпен қарауы немесе киелі заттарды тыйым салынған түрде пайдалану туралы заңдармен және Lev 5:15-16 (HE) сәйкес ғибадатхана мүлкін заңсыз иемдену үшін өтемақы төлеумен айналысады. Tamid (“Күнделікті құрбандық”, әдеби мағынасында “Үздіксіз құрбандық”), көбінесе басылымдарда жеті тараудан тұрады, Тораға сәйкес күнделікті таңертеңгі және кешкі құрбандыққа арналған ғибадатханалық қызметті сипаттайды, ол Корбан Тамид деп аталады (Ex 29:38-42 (HE) және Сандар 28:2-8 (HE)). Middot (“Өлшемдер немесе Көлемдер”) бес тараудан тұрады, онда екінші ғибадатхананың сәулетінің сипаттамалары, оның ішінде аулалар, қақпалар және залдар; оның құрбандық тақтасы сияқты жиһаздары; және ғибадатханадағы дін қызметкерлерінің жұмыс кестесі туралы мәліметтер келтірілген. Zevahim, Hullin, Bekhorot, Arakhin, Temurah, Me'ilah және Keritot трактаттарына Tosefta бар. Tamid, Middot және Kinnim трактаттарында Tosefta жоқ.