Кіріспе

Роберт У. Сервис жазған "Сэм МакГидің кремациясы" поэмасы Роберт У. Сервис (1874–1958) поэмаларының ең танымалдарының бірі. Ол 1907 жылы "Қышқыл қамыр жырлары" жинағында жарық көрді. (Бұл мағынада "қышқыл қамыр" – Юкон аймағының тұрғыны.) Поэма Юкон, Канададағы Лаберж көлінің жанында мұздап қаза тапқан алтын іздеушінің кремациясы туралы, оны кремациялаған адамның баяндауында айтылады.

Өлең

Сэм МакГи Теннесси штатының Пламтри қаласынан Юкон аймағына алтын іздеуге кетті. Даусон жолымен Каппен бірге саяхаттап, Сэм суықтан қарулы қалуы мүмкін екеніне көз жеткізеді және Каптан денесін өртеуін сұрайды. Кап тілегін қабылдайды; Сэм ертесі күні қайтыс болады, ал Кап денесін іздеу жолымен сүйреп, оны өртеуге мүмкіндік табу үшін іздейді. Лебарж көлінің жағасына жеткенде, мұзда қатып қалған ескі кемені табады және оны пайдалануға шешім қабылдайды. Кап қазандықтың пешін жағып, отын салғаннан кейін, Сэмнің денесін ішіне тығып, өртеу кезінде қашып кетеді. Біраз уақыттан соң ол қайта оралып, пеш есігін ашқанда Сэмті күлімсіреп, жылу шығармауы үшін есікті жабуын сұрайды. Роберт Сервис өлеңін өз бөлмедегі достасы доктор Леонард С.Э. Сугденнің оқиғасына негіздеген. Өлең ойдан туғанмен, Роберт Сервистің Юконды шарлағанда көрген нәрселеріне құрылған. Лаберж көлі Уайтхорстың солтүстігіндегі Юкон өзенінің кеңеюінен пайда болған және бүгінгі күнге дейін каякшылар пайдаланады. "Alice May" кемесі Bennett Lake & Klondike Navigation Co. компаниясына тиесілі болған және бастапқыда Альберт Сперри Керри ағасының әйелі мен қызының құрметіне аталған "Olive May" кемесінің негізінде салынған. Ол Лаберж көлінен оңтүстікке қарай 50 шақырымдай жердегі Тагиш маңындағы тасқа соғылып, тасталып кеткен. Доктор Сугден оның оттық камерасын Корнелиус Кертиннің денесін өртеу үшін қолданған (ол пневмониядан қайтыс болған). Содан кейін оның күлі отбасына жерлеу үшін жіберілген. (Дегенмен, "Alice May" деп аталған кеме Лаберж көліне батқан, бұл өлең жарық көргеннен кейін он жылдан соң болған.) Уильям Сэмюэл МакГи (1868 жылы Линдсей, Онтариода туған, 1940 жылы Бейсекер, Альбертада қайтыс болған) көбінесе жол салушы болған, бірақ кейде іздеу жұмыстарымен де айналысқан. Басқалар сияқты, МакГи Клондайк алтын асыру кезінде Сан-Францискода болды және 1898 жылы Клондайкқа аттанды. 1904 жылы Уайтхорстағы Канада коммерциялық банкінің (Канада императорлық коммерциялық банкінің алдағысы) бөлімшесінде жұмыс істеген Сервис МакГидің атын бір құжатта көріп, оны "Теннесси" өлеңінде қолданды. 1909 жылы МакГи Юконның оңтүстігіне жол салуға барды, соның ішінде Йеллоустоун ұлттық паркінде де жолдар салды. Ақырында МакГи әйелімен Бейсекердің сыртындағы қызының үйіне көшіп өтті. Бірақ 1930 жылы МакГи Юконға Лиард өзенінің бойында іздеу жұмыстарын жүргізу үшін оралды, бірақ сәттілікке жете алмады. Дегенмен ол Уайтхорста сатып алған құмырамен қайтып келді. Сэм МакГидің күлін сақтаған құмыралар саяхатшыларға сатылып жатқан. МакГи өмірінің соңына дейін қызының шаруашылығында тұрды және 1940 жылы жүрек талмасынан қайтыс болды.

Мұра

1976 жылы 17 тамызда Канада Посты Дэвид Чарльз Бьерк салған 8 центтік марка ретінде «Роберт У. Сервис, Сэм МакГи» шығарды. 1995 жылы канадалық Weeping Tile тобы (Сара Хармер) «Eepee» альбомын шығарды, онда «Westray» әні «The Cremation of Sam McGee» өлеңінен алынған сөздермен жазылған, бірақ мәтіні Westray кенішіндегі апатқа сілтеу үшін сәл өзгертілген. Бұл нұсқада алтынның орнына көмір қолданылған. Джонни Кэштің өлеңді оқуы 2006 жылдың 9 мамырында Ұлттық радионың күніне арналған ән ретінде таңдалды. Кэштің «Сэм МакГидің кремациясы» Джонни Кэштің жеке архивтік жазбаларының үлкен жинағымен бірге екі дискілік «Personal File» альбомында жарық көрді. Канадалық фольклорлық әнші-күйші Том Коннорс 1970 жылдардың басында «Стомпин Том Биг Джо Мюффероумен танысады» альбомында оқиғаны қысқаша баяндайтын жылдам ән шығарды. Өлең 1983 жылы «Оксфордтың тасқырлық өлеңдер кітабына» енгізілді. 1990 жылы NFB (Канаданың Ұлттық кино басқармасы) Макс Фергюсон оқыған және Тед Харрисонның суреттерін пайдаланған өлеңнің анимациялық фильмін шығарды. 2022 жылы музыкант Сет Бойер өлеңді Джейкоб Геллердің «Қырық қорқынышы» видео эссесінде пайдалану үшін блюграсс әніне бейімдеді.