Кіріспе

Орегон штатының шығысындағы өзен. Колумбия өзенінің саласы, АҚШ, Орегон штаты. Өзенге 1810 жылы Миссуриден Колумбия өзенінің сағасына аттанған Тынық мұхитының тері компаниясының құрлықтағы экспедициясының мүшесі Джон Дэйдің есімі берілген. 1811–1812 жылдардың қысында Дэй шығыс Орегонды қиын жағдайларда басып өтті. 1812 жылдың сәуір айында Колумбия өзенімен төмен түскен кезде ол және Рамзи Крукстың үстінен қарулы шабуыл жасалып, киімдері шешіліп алынды, нәтижесінде олар 80 миль (129 км) қашықтықты Уматилла тайпасының достық қауымына дейін өте қиын жағдайда жүріп өтуге мәжбүр болды. Төменгі Джон-Дей өзеніндегі өлшеу құрылғысында тіркелген ең жоғары су деңгейі 1997 жылдың 2 қаңтарында болды. Ең төменгі деңгей 1966 жылдың 2 қыркүйегінде, 1973 жылдың 15 тамызынан 16 қыркүйегіне дейін және 1977 жылдың тамыз айындағы тоғыз күнде тіркелді – су ағыны мүлдем тоқтады. Су деңгейінің орташа көрсеткіші су айдынындағы биіктіктер өзен сағасында 268 футтан (82 м) басталып, Строуберри тауларында 9000 футтан (2743 м) асады. Солтүстік саласы Грант округінің солтүстік-шығысындағы Елкхорн тауларының батыс беткейінде басталады. Орталық саласы Грант округінің шығыс жиегіндегі Көк таулардың жотасынан бастау алады. Оңтүстік саласының бастауы Харни округінің солтүстігінде, Грант округінің шекарасынан оңтүстікке қарай 16 шақырым (10 миль) жерде орналасқан. Басты, оңтүстік және орталық салалары Малхер ұлттық орманның әртүрлі бөліктерінде басталады, ал Солтүстік саласының бастауы Уоллова-Уитман ұлттық орманында. Басты сала бастапқыда солтүстікке, содан кейін Джон-Дей аңғары арқылы батысқа қарай ағып, Прери-Сити, Джон-Дей және Маунт-Вернон қалаларынан өтеді. Грант округінің батысындағы Дейвилл қаласында оған оңтүстіктен Оңтүстік Джон-Дей өзені қосылады, содан кейін өзен Суреттік шатқалы мен Джон-Дей қазбалы жартастар ұлттық ескерткішінің Қой тасты бөлігі арқылы солтүстікке қарай ағады. Грант округінің солтүстік-батысындағы Кимберлиде оған шығыстан Солтүстік Джон-Дей өзені қосылады (ол бұрыннан Монумент, Грант округінің үстінде Орталық Джон-Дей өзенімен біріккен еді). Содан кейін өзен Уилер округі арқылы батысқа қарай ағып өтеді. Джефферсон округімен шекарасында ол Джон-Дей қазбалы жартастар ұлттық ескерткішінің Кларно бөлімінен өтіп, солтүстікке қарай ағады. Орегонның солтүстік-орталық бөлігінде Колумбия өзеніне жақындағанда, өзен көбірек ирекленіп ағады, батыста Шерман округі мен шығыста Гиллиам округі арасындағы шекараны құрайды. Джон-Дей өзені Колумбияға оңтүстік-шығыстан, Биггстен шамамен 26 шақырым (16 миль) солтүстік-шығысқа қарай құяды. Өзеннің сағасы Колумбияда Джон-Дей бөгетімен құрылған тар Уматилла көлінің су қоймасында орналасқан, Джон-Дей сағасынан шамамен 3 шақырым (2 миль) төменде.

Көңіл көтеру және экожүйе

Джон Дей өзенін Жағажайлық басқару басқармасы берген рұқсат алған қайықшылар салдармен және басқа да шағын өзен кемелерімен жүзе алады. Оның төменгі ағысы егістік жерлерді суару және мал шаруашылығы үшін пайдаланылады. Көктемгі жабайы жылқы балығы мен басқалардан өзге, бұл өзен Колумбия өзенінің қызыл тамшы алабұғасы, бұқа алабұғасы және батыс беткейлік кезекті алабұға үшін қоректену ортасын ұсынады. Джон Дей өзеніне ешқандай шаруашылық ласось немесе стальбас балық жіберілмейді.