Кіріспе

Маккензи Көк Өзені

Курс

Маккензи өзені Уиламет ұлттық орманындағы Линн округінің шығысындағы биік Каскад тауларындағы Клер көлінің ағысы ретінде басталады. (Клер көліне Икеник және Фиш-Лейк өзендері құяды, соңғысы Фиш-Лейк көлінен ағып шығады. Фиш-Лейк көлінің негізгі саласы – Хаклман сағасы, ол Томбстоун өткелінің шығысында Браудер қырқасының солтүстік беткейінен құяды. АҚШ 20-шы тас жолы өткелден өтіп, Хаклман сағасын бойлай жүреді.) Маккензи өзені Клер көлінен оңтүстікке қарай ағады, Орегонның 126-шы бағдарламалық жолымен қатар жүреді, және Сахали және Кооса сарқырамалары арқылы Кармен су қоймасына жетеді, ал одан өзен 3 шақырымдық туннель арқылы Смит су қоймасына бұрылады. Кармен су қоймасы мен Тамолич сарқырамасы арасында өзеннің 5 километрлік бөлігі құрғақ, себебі Белкнап кратерінен шыққан лава шамамен 1600 жыл бұрын өзеннің осы учаскесін көміп тастады. Өзен сол үш шақырым бойы лаваның астымен ағып, Тамолич сарқырамасының іргесіндегі Тамолич тоғанында қайтадан пайда болады.

Су бөлу

Маккензи өзені шамамен 1300 шаршы миль (3,367 км²) аумақты су жинағыш алапты кесіп өтеді және Уилламет өзенінің маңызды салаларының бірі болып табылады. Суайдынының биіктігі Оңтүстік Сеңлістің шыңында 10358 футтан (3157 м) Юджин қаласының солтүстігіндегі Уилламет өзеніне құятын Маккензидің аузындағы 375 футқа (114 м) дейін жетеді. Жоғары Каскадтағы жоғарғы алап ұсақ, су өткізгіш магмалық жыныстардан тұрады және геологиялық жағынан жас, ал Батыс Каскадтағы орта және төменгі Маккензи аңғарының көп бөлігі ескі, тозық жанартаулық жыныстардың қалдықтарынан құралған. Қоғамдық жерлердің көп бөлігі Уилламет ұлттық орман қорына жатады және орман шаруашылығы мен демалыс үшін маңызды. Өзен Юджин және Спрингфилд қалаларының жалғыз ішу суының көзі болып табылады және шамамен 200 000 адамның су қажеттілігін қамтамасыз етеді. Өзенде және оның салаларында табылган гербицидтердің шамалы мөлшері орман шаруашылығы үшін ағаш өндіруші компаниялардың әуеден шашыруынан болуы мүмкін. Аймақтың климаты қоңыржай, қысы ылғалды, ал жазы құрғақ. Суайдынындағы жауын-шашынның 90 пайызы қазан және мамыр айлары аралығында жауады. Алаптың жауын-шашыны биіктікке байланысты күрт өзгереді; Уилламет аңғарында жыл сайын белгілі бір мөлшерде жауын-шашын жауады, ал Жоғарғы Каскадтағы Үш Сеңліс бір жыл ішінде одан да көп жауын-шашын алады. 1219 метрден жоғарыда жауын-шашынның 35 пайызы қар түрінде жауады, ал 2134 метрден жоғарыда жауын-шашынның 75 пайызынан астамы қар болып жауады. Бұл биіктіктерде көктемде қардың еруі су өткізгіш жыныстардың астындағы бұлақтардан суық суды көптеп шығарып, Маккензидің ағысын арттырады және өзен мен оның салаларындағы судың салқын температурасын сақтайды. Дегенмен, төменгі Маккензи бойында қысқы жаңбырлар аз су өткізгіш жыныстардан жылдам сырғып, шөгінділерді өзенге әкеледі.

Инженерлік

Маккензи өзенінің су алабында алты ірі бөгет бар – үшеуі өзеннің өзінде, ал үшеуі Маккензидің әрқайсысының саласында орналасқан. Маккензидің негізгі арнасындағы үш бөгет тиісінше Кармен, Трейл Бридж және Либург су қоймаларын құрайды. Су алабындағы қалған бөгеттер – жоғарғы алаптағы Смит өзеніндегі Смит бөгеті, Маккензи өзенінің Оңтүстік саласындағы Кугар бөгеті және Блю өзеніндегі Блю өзенінің бөгеті. Кармен су қоймасынан су жер асты туннелі арқылы оңтүстік-батысқа қарай Смит өзеніндегі Смит су қоймасына бағытталады. Смит өзені және тағы бір туннель арқылы Смит су қоймасындағы су оңтүстікке қарай Кармен электр стансасына, содан кейін Маккензи өзені қосылатын Трейл Бридж су қоймасына, және энергия өндіретін Трейл Бридж бөгеті арқылы өтеді. Бұл инженерлік жүйе Кармен-Смит гидроэлектрлік жобасы деп аталады және 1963 жылдан бері Юджин су және электр басқармасы EWEB тұтынушылары үшін электр энергиясын өндіруге пайдаланылуда. Жүйенің қуаттылығы 114 мегаваттты (МВт) құрайды.

Қауымдастықтар

Орегонның 126-шы тас жолының шығыс бөлігі Маккензи өзенінің аңғары арқылы өтеді және көп бөлігінде өзен бойымен тығыз орналасқан. Спрингфилд қаласының шетінен шығысқа қарай Каскад тауларына дейінгі 97 шақырымдық өзен бөлігі Маккензи аңғары деп аталады. Аңғарда батыстан шығысқа қарай орналасқан келесі елді мекендер бар: Cedar Flat, Walterville, Deerhorn, Leaburg, Vida, Nimrod, Finn Rock, Blue River, Rainbow, McKenzie Bridge және Belknap Springs. Дегенмен, Маккензи өзенінің көп бөлігі 1853 жылдың қазанына дейін ақтардың қоныс аударушылары мен зерттеушілеріне көп таныс болған жоқ, сол кезде Орегон жолымен келген қоныс аударушылар тобы Эллиотт жолы арқылы Каскад тауларын аттап өтіп, Уилламет аңғарына жол тауып, адасып қалды. Қауіп төніп тұрған солтүстік дақылды бүркіт Линн округіндегі Жоғарғы Маккензи бассейнінің батыс жағындағы тығыз орманды мекендейді.

Демалыс

Маккензи өзені қайықпен жүзуге, әсіресе балық аулауға, каякингке және тау өзенінде рафтингке өте танымал. Маккензи су алабындағы жолдарда жаяу жүру және тау велосипедтерімен жүру де танымал. Жолдарға Маккензи өзенінің жоғарғы ағысын бойлай созылатын 26,5 мильдік (43 км) Маккензи өзені ұлттық ойын-сауық жолы кіреді. Көптеген тау өзеніндегі рафтинг Кварц-Крик пен Хелфрич қайық тұрағы арасында өтеді. Бұл бөлік шамамен тоғыз шақырымды құрайды және үш тасқын бар: Браунс-Хоул, Мамманың пирогы және Мартен тасқыны (III класс). Сонымен қатар, каякерлер әдетте тоқтайтын бірнеше кішкентай серфингтік тасқын да бар.