Дэвид Грегори: Шотланд математигі мен астрономы

Кіріспе

Шотланд математигі және астрономы Дэвид Грегори (бастапқыда Грегори деп жазылған) FRS (3 маусым 1659 – 10 қазан 1708) – шотланд математигі және астрономы. Ол Эдинбург университетінде математика профессоры, ал кейін Оксфорд университетінде астрономия профессоры болды және Исаак Ньютонның «Principia» еңбегін қолдаушысы болған.

Өмірбаян

Дэвид Грегори, Банфширдің Киннерди қаласынан келген дәрігер және Орхистонның Жан Уокерінің он бес баласының төртіншісі, Дэвид Абердиннің Үстіңгі Киркгейт қаласында дүниеге келді. Астроном және математик Джеймс Грегоридің сіңілі баласы Дэвид, өзінен бұрын ықпалды ағасы сияқты, 1671 жылдан 1675 жылға дейін Абердин грамматикалық мектебінде және Маришал колледжінде (Абердин университеті) оқыды. Грегорилер діни қуғын-сүргіннен қашу үшін Шотландиядан кеткен якобиттер еді. Жас Дэвид континенттегі бірнеше елдерге, соның ішінде Нидерландыға (ол жерде ол Лейден университетінде медицинаны оқуды бастады) және Францияға барып, 1683 жылға дейін Шотландияға қайтып келмеді. 1683 жылы 28 қарашада Грегори Эдинбург университетінің магистрі дәрежесін алып, 1683 жылы қазанда Эдинбург университетінің математика кафедрасының профессоры болды. Ол "сол кезде бұл қоғамдық семинарияда батыл жаңалық болған, «Principia» еңбектерінің ілімдерін ашық түрде оқыған алғашқы адам болды". Грегори Англияға кетуге шешім қабылдады, онда 1691 жылы ол Оксфорд университетінің астрономия профессоры болып сайланды, бұл үлкен дәрежеде Исаак Ньютонның ықпалының нәтижесі болды. Сол жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1692 жылы Оксфордтың Баллиол колледжінің мүшесі болып сайланды. 1694 жылы Грегори Исаак Ньютонмен бірнеше күн бірге Ньютонның «Principia» еңбегінің екінші басылымына түзетулер енгізуді талқылады. Грегори осы талқылаулардың жазбаларын жасады, бірақ 1713 жылғы екінші басылым Грегоридің қатысуымен жарық көрмеді. 1695 жылы ол «Catoptricae et dioptricae sphaericae elementa» атты еңбегін жариялады, онда хроматикалық аберрация және оны ахроматикалық линзалармен түзету мүмкіндігі қарастырылды. 1705 жылы Грегори Эдинбургтегі Корольдік дәрігерлер колледжінің құрметті мүшесі болды. 1707 жылғы Одақта оған Шотландия монета айналымын қайта ұйымдастыру міндеті жүктелді. Ол философ Томас Ридтің ағасы болды. Грегори мен оның әйелі Элизабет Олифанттың тоғыз баласы болды, бірақ жеті баласы кішкентай кезінде қайтыс болды. Ол Беркширдің Мейденхед қаласында қайтыс болғаннан кейін Мейденхед шіркеуінің маңына жерленді.

The fourth of the fifteen children of David Gregorie, a doctor from Kinnairdy, Banffshire, and Jean Walker of Orchiston, David was born in Upper Kirkgate, Aberdeen. The nephew of astronomer and mathematician James Gregory, David, like his influential uncle before him, studied at Aberdeen Grammar School and Marischal College (University of Aberdeen), from 1671 to 1675. The Gregorys were Jacobites and left Scotland to escape religious discrimination. Young David visited several countries on the continent, including the Netherlands (where he began studying medicine at Leiden University) and France, and did not return to Scotland until 1683. On 28 November 1683, Gregory graduated M. A. at University of Edinburgh, and in October 1683 he became Chair of Mathematics at University of Edinburgh. He was "the first to openly teach the doctrines of the Principia, in a public seminary in those days this was a daring innovation." Gregory decided to leave for England where, in 1691, he was elected Savilian Professor of Astronomy at the University of Oxford, due in large part to the influence of Isaac Newton. The same year he was elected to be a Fellow of the Royal Society. In 1692, he was elected a Fellow of Balliol College, Oxford. Gregory spent several days with Isaac Newton in 1694, discussing revisions for a second edition of Newton's Principia. Gregory made notes of these discussions, but the second edition of 1713 was not due to Gregory. In 1695 he published Catoptricae et dioptricae sphaericae elementa which addressed chromatic aberration and the possibility of its correction with achromatic lens. In 1705 Gregory became an Honorary Fellow of the Royal College of Physicians of Edinburgh. At the Union of 1707, he was given the responsibility of re organising the Scottish Mint. He was an uncle of philosopher Thomas Reid. Gregory and his wife, Elizabeth Oliphant, had nine children, but seven died while still children. On his death in Maidenhead, Berkshire he was buried in Maidenhead churchyard.