Кіріспе

Monster's Ball) – 2001 жылы түсірілген американдық романтикалық драмалық фильм. Режиссері Марк Форстер, продюсері Ли Дэниелс, сценарийін Мило Аддика мен Уилл Рокос жазған. Басты рөлдерде Билли Боб Торнтон, Хит Леджер, Хэлл Берри және Питер Бойл, ал қосалқы рөлдерде Шон Комбс, Мос Деф және Коронджи Калхун ойнаған. Торнтон сот қызметкерінің әйелмен (Берри) қарым-қатынас бастағанын көрсетеді, ол оның өлім жазасын орындауға көмектескен адамның жесірі екенін білмейді. Негізгі түсірілім 2001 жылдың мамыр айында Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында басталды және бес аптаға созылды. Monster's Ball 2001 жылдың 11 қарашасында AFI Fest фестивалінде көрсетілді, ал 2002 жылдың 8 ақпанында Lionsgate Films компаниясы арқылы АҚШ кинотеатрларында шықты. Фильм жағымды пікірлер алды, Берри, Леджер және Торнтонның актерлік шеберлігі, Форстердің режиссерлік жұмысы және Аддика мен Рокостың сценарийі жоғары бағаланды. Сонымен қатар, фильм коммерциялық сәттілікке де қол жеткізіп, өндіріс бюджеті 4 миллион доллар болса, бүкіл әлем бойынша 44,9 миллион доллар жинады. Фильм көптеген марапаттар мен номинацияларға ие болды және 74-ші «Оскар» сыйлықтарында «Ең үздік әйел актриса» (Берри) және «Түпнұсқа сценарий» (Аддика және Рокос) номинацияларында екі рет ұсынылды. Берри өзінің рөлі үшін жеңіске жетіп, бұл сыйлықты алған алғашқы афроамерикандық әйел атанды.

Сюжет

Ханк Гротовски, жесір, және оның ұлы, Сонни, Джорджия түрмесінде жазалаушы болып қызмет етеді. Олар Ханктың әкесі Бакпен бірге тұрады, ол - әйелінің өз-өзіне қол жұмсауынан қайтыс болған зейнеткер, ауырып қалған, фанатикалық офицер. Сонидің қара түсті достары Уилли мен Даррил Купер үйге келгенде, Хэнк Бактың тапсырысы бойынша оларды мылтықпен қорқытады. Ханк, түрме бастығы, сотталған өлтіруші Лоренс Масгроувты өлім жазасына кесіп отыр. Масгроувты оның әйелі Летисия және ұлы Тайрелл жазалау алдында кездестіреді. Күйеуінің өлімінің алдында тұрып, көптеген жеке және қаржылық қиындықтарға тап болған Летисия үйде баласының семіздігіне қатты наразыланып, оны дене-дүниесімен және эмоциялық жағынан қорлайды. Ажыратудан бір түн бұрын Хэнк Сонниге жазалаушыларға "құрттар биін" өткізетінін айтады. Масгроув тұтқындалуды күтіп тұрғанда, Сонни мен Хэнктің суреті түседі. Сот процессі Сонни үшін тым көп болып шықты, ол Лоренсті электрлік орындыққа алып бара жатқанда, құсып, құлап қалды. Ажыратудан кейін Хэнк Сонниге түрме ваннасында қарсы шығып, Масгроувтың соңғы серуенін бұзғаны үшін оған шабуыл жасайды. Келесі күні таңертең Хэнк Сонниге төсекте шабуыл жасап, үйден шығуын бұйырады. Сонни жастық астынан револьверді алып, әкесін тапаншамен ұстап тұр. Соғыс олардың қонақ бөлмесінде аяқталады, Сонни әкесіне одан жек көретінін сұрайды. Ханк өзінің бар екенін растағаннан кейін, және әрқашан солай болғаннан кейін, Сонни көкірегіне оқ атып, өз өмірін өзі алады. Ханк қатты ұялып, күйреп, Сониді арткы бақшаға көміп қояды. Кейіннен ол түрме бастығы лауазымынан кетіп, үйдің артындағы киімін өртеп, Соннидің бөлмесінің есігін құлыптайды. Кейіннен ол зейнеткерлікке шыққанда көңіл бөлетін жерді табу үшін жергілікті май құю стансасын сатып алады. Куперлер Ханкка көңіл айтады, ол да соны қабылдайды. Бір жаңбырлы түнде Хэнк көлік айдап бара жатып, жолдың бойында жатқан Тайрелді және Летисияның көмекке шақырып жатқанын көреді. Кейін Ханк тоқтап қалады. Тиреллдің машинамен соққыға ұшырағанын естігенде, ол оларды ауруханаға апарады, онда Тирелл жарақаттарынан қайтыс болады. Ханк аурухана басшыларының ұсынысы бойынша Летисияны үйіне апарады. Бірнеше күннен кейін Хэнк Летисияны жұмыс істейтін мейрамханадан үйіне апарады. Олар көлікте ортақ жоғалтулары туралы сөйлесе бастайды, ал ол оны кіргізеді. Ханк Летисияның Лоренстің жесірі екенін біледі, бірақ ол күйеуін өлтіруге қатысқанын айтпайды. Олар қайғысын ішімдікке батырып, жыныстық қатынасқа түседі. Ханк ақырында Летисияға Соннидің көлігін беруге ұсыныс жасайды, оны Куперлер мен олардың әкесі Райрус жөндеп қойған. Бастапқыда қатты қиналған соң, ақыры келіседі. Летисия Хэнктің үйіне оның сыйлығымен келіп, Бакпен кездеседі, ол оны қорлайды және Хэнк тек қара әйелдермен жыныстық қатынаста болғаны үшін онымен айналысатынын айтады. Летисия Ханкпен араласудан бас тартады. Ханк Бактың әрекеттерін білгеннен кейін, ақыры әкесіне қарсы шығып, оны қарттар үйіне жібереді. Содан кейін ол бензин стансасын "Летисияның" деп атайды, ал сұрағанда ол бұл оның қыз досының аты деп жауап береді. Летисия үйінен шығарылады, ал Хэнк оны өзімен бірге тұруға шақырады. Ол сыртта болған кезде, ол Лоренстің Сонни мен Хэнктің суреттерін тауып, Хэнктің күйеуінің өліміне қатысы бар екенін біледі. Алғашында ол бұл аянға алаңдайды, бірақ өзінің азаптарынан қорқып, ол қалады. Фильм екеуінің бірге артқы верандада балмұздақ жеуімен аяқталады, Ханк олардың жақсы болатынын айтады.

Даму

Бұл фильмнің негізі актерлерден жазушыларға айналған Адика мен Рокостың Харви Кейтелді де қамтитын, үлкен жұлдызды қызықтыратын сценарий жасау ниетінен туындады, себебі ол бұрын олардың бір сценарийін ұсынғанда оған риза болған. Олар 1995 жылдың барысында сегіз ай бойы сценарий жазды, соның нәтижесінде Рокостың ойнаған фильмінің продюсері қызығушылық танытты. Роберт Де Ниродан Оливер Стоунға дейінгі фильмдерді түсірушілер мен оқиғаның жеңіл аяқталуын қалаған студиялардың қызығушылығынан туындап, көп жылдық даму кезеңі болды, бірақ Ли Дэниелс пен Lionsgate-ке өту бастапқы аяқталуға деген қызығушылықты қайта жаққызды. Уэс Бентли Сонни рөлінен бас тартты, нәтижесінде бұл рөл Хиф Леджерге бұйырды.

Түсірілім

Негізгі түсірілім 2001 жылдың мамыр айында Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында басталды және бес аптаға созылды. Metacritic-те фильм 100 балдық шкала бойынша 69 балл алды. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыз берді және оны 2001 жылдың ең жақсы фильмі деп бағалады, оның "үлкен көркем әдебиетке тән күрделілігі бар" екенін айтты. Эберт сондай-ақ Берри мен Торнтонның актерлік шеберлігін жоғары бағалап, былай деді: "[Торнтон] және [Берри] Хэнк пен Летисия рөлінде ойнайды, екі кейіпкердің де ерекше мінезін көрсете біліп, нәсілдік стереотиптерден қашады. Саяси дұрыстық шеңберінен шығып, олардың әлсіздіктерін, кемшіліктерін, мұқтаждықтарын және өмір бойы сыналаған жақсылықтарын көрсету қандай керемет!". Сценарий туралы Эберт: "[Адика] мен [Рокос] жазған сценарий нәзік және байқампаз, Андре Дубус, Уильям Тревор, Эудора Велти, Реймонд Карвердің әңгімелерін еске түсіреді. Ол "олардың" тарихын айтпай, екі жеке өмірге назар аударады. Кейіпкерлердің маңызы тең, әрқайсысының жеке сюжеттік желісі бар, олар қиылыспайды, бірақ сөзсіз кездеседі."