Кіріспе
Американдық антрополог (1931–2020)
Спенсер Хит Маккалум (21 желтоқсан 1931 – 17 желтоқсан 2020), көбінесе Спенсер Маккалум деп аталатын, американдық антрополог, бизнес-консультант және жазушы. Ол ең әйгілісі Мексиканың Чиуауа штатындағы Мата-Ортис қаласының қыш ыдыстарын жасайтынын ашқандығымен танымал.
Жеке өмір
МакКаллум Принстон университетін өнер тарихы бакалавры мамандығы бойынша бітіріп, Вашингтон университетінен әлеуметтік антропология магистрі дәрежесін алды. Ол Солтүстік-Батыс жағалауы үндістерінің өмірі, мәдениеті және мемлекеттік құрылымы жоқ қоғамын зерттеумен айналысты. МакКаллум – негізгі георгизмнің ойшылы және қарсыласы Спенсер Хиттің немересі.
Мансап
1956 жылы МакКаллум мен оның атасы «Қоғам ғылымы» қорын құрды, ол бірқатар еңбектерді жариялады, соның ішінде Хиттің «Цитадель, нарық және алтарь» кітабы. МакКаллум көп жыл бойы академиялық және бизнес тапсырыс берушілер үшін белсенді зерттеуші және лекторы болды. Ол Тәуелсіз институттың ғылыми қызметкері болды. МакКаллум атасының көп тұрғын үйлерге деген қызығушылығын бөлісті, онда дамытушылар мүлікті жалға алып, қауымдық қызметтерді ұсынуға жауапты болады, осылайша мемлекет дәстүрлі түрде қамтамасыз ететін функцияларды алмастырады. Ол бұл идеяларды 1970 жылғы «Қоғамдық өнер» атты кітабында, сондай-ақ 2003 жылғы «Қоғамдық кәсіпорын: нарықтық бәсекелестік, жер және қоршаған орта» және «Артқа және алға қарау» (оның атасының ықпалын сипаттайды) мақалаларында, ал 2005 жылғы «Жоғарғы Нью-Йорк штатынан Африка мүйізіне дейін» атты мақаласында жазды. 1971 жылы Stiefel Laboratories компаниясының Вернер Стифель МакКаллумға «Атлантида операциясы» үшін бас жалға алу шартын жазуды тапсырды, бұл халықаралық суларда жаңа ерікті ұлт құруға бағытталған жоба болды. Стифельдің көзқарасы Спенсер Хит ұсынған идеялармен үйлесетін болғандықтан, МакКаллум оған жаңа басқару түрі үшін «конституцияны» әзірлеуге көмектесуге ең лайықты адам болды. «Атлантида операциясы» табиғи және адамның жасаған апаттарынан жеңіліске ұшыраса да, жалға алу шарты «Орбис» үшін, яғни ғарыш кеңістігіндегі ойдан туған елді мекеннің бас жалға алу шарты ретінде өмірге енді. Бұл қиял Стифельдің мұхиттағы басқарудың жаңа түрі туралы жоспарына назар аудару қаупінен туындады. 1970 жылдары МакКаллум Ригельдің «Тәуелсіздікке жаңа көзқарас» және «Жеке кәсіпкерлік ақшасы» кітаптарын қайта жариялады және оның еңбектерін «Инфляциядан қашу: ақшалай балама» атты жаңа кітапқа біріктірді. 1976 жылы МакКаллум Хуан Кесада шеберін тапты, ол көп ұзамай Мексиканың Чиуауа штатындағы ежелгі Пакиме (немесе Касас Грандес) қираған жерлеріне жақын Мата Ортисте орналасқан, қазіргі кезде гүлденген қыш ыдыс жасау қозғалысының жетекшісіне айналды. МакКаллум Мата Ортис туралы көптеген мақалалардың және «Клай портреттері: Мата Ортистің қыш құмырашылары» кітабына кіріспе жазды. Оның күш-жігері қыш ыдыстардың заманауи өнер түрі ретінде мойындалуына және заңды халықтық өнер ретінде танылуына көмектесті. МакКаллум жақын маңдағы Касас Грандесте тұрды және Мата Ортис ісінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар, МакКаллум аймақтағы археологиялық зерттеулерге көмектесті, зерттеушілерге пәтерлер мен зертханалар ретінде қызмет ететін кешенді ұсынды. Ол сондай-ақ Касас Грандестегі үйлерінде жазушылар мен суретшілерді қабылдады.
Меншікті бірлестіктер
Маккалум меншік қоғамдастықтары туралы идеяны дамытты. «Қоғамдық өнерде» Маккалум қоғамдастықты былай анықтайды:
«Қоғамдастық – екі немесе одан көп адамның жеке және ортақ аумақтарға бөлінген, оның тұрақтылығы үшін қажет болуы мүмкін барлық іс-әрекеттерді орындау жауапкершілігін анықтайтын және бөлетін қарым-қатынастар жүйесіне сәйкес қоныстануы» (3-бет).
«Меншік қоғамдастық – меншік кәсіпорны ретінде басқарылатын қоғамдастық, онда қоғамдастықтың әрбір мүшесінің қарым-қатынастары меншік иесімен тікелей қалыптасады» (5-бет).
"A proprietary community is a community administered as a proprietary enterprise in which the relations of every member of the community are formed directly with the proprietary authority." (p. 5)
Осылайша, меншік қоғамдастықтары жеке қоғамдастықтар, ерікті қоғамдастықтар және қасақана қоғамдастықтар сияқты басқа қоғамдастықтардан ерекшеленеді, себебі олардың ешқайсысы міндетті түрде меншік негізінде ұйымдастырылмайды. Мысалы, тұрғын үй коммундары, амиш қауымдастықтары және Израильдік кибуцтар ерікті, бірақ меншік емес. Маңыздысы, меншік қоғамдастықтары үй иелерінің кооперативтері сияқты жеке қоғамдастықтардан да ерекшеленеді, олар меншік қағидаттары бойынша емес, саяси қағидаттар бойынша жұмыс істейді (көптеген меншік иелерінің демократиялық дауыс беруі), ал меншік қоғамдастықтарында бір меншік иесі бірнеше жалдама алушыға пәтерлерді жалға береді. Меншік қоғамдастықтарының мысалдары: қонақүйлер, мариналар, кеңсе ғимараттары, өнеркәсіптік парктер, ойын-сауық кешендері және олардың үлкен әрі күрделі комбинациялары. «Қоғамдық өнерде» Маккалум қоғамдастықтағы меншік қатынастары қоғамның физикалық құрылымын және динамикасын анықтайды деп мәлімдейді. Ол меншік иеліктері жамағаттарының сыртқы факторларды ішкілендіру арқылы және қазіргі қоғамдарды мазалайтын көптеген үйлестіру және ынтымақтастық мәселелерін шешу арқылы қоғамдар үшін оңтайлы ынталандыру жүйесін қамтамасыз ететінін жазады.
Таңдалған библиография
Спенсер Х. МакКаллум: "E. C. Ригель ақша туралы", 2008 жылғы қаңтар. Спенсер Х. МакКаллум: "Қала маңы демократиясы мен тұрғын үй қауымдастығы". "Сыншылдық шолу", 17-том, 3–4-нөмірлер, 2006 жыл. Спенсер Х. МакКаллум: "Нью-Йорк штатының солтүстігінен Африка мүйізіне дейін", "Либерти" журналы, 2005 жылғы мамыр, 19-том, 5-сан. Спенсер Х. МакКаллум: "Артқа қарап және алға қарап", Lewrockwell.com, 2003 жылғы 19 желтоқсан. (Автор редакциялаған нұсқасы, 2004). Спенсер Х. МакКаллум; Ян Белл; Скотт Х. Райерсон; және Майкл А. Уильямс: "Мата Ортистің қыш құмыралары мен қыш құмырашылары, Чихуахуа, Кива", 60-том, 1-нөмір, Аризона археологиялық және тарихи қоғамы, 1994. Спенсер Х. МакКаллум: Қоғамдық өнер, Гуманистік зерттеулер институты, 1970; Қоғамдық өнер, Интернет мұрағаты арқылы. Спенсер Х. МакКаллум: "Меншіктің әлеуметтік табиғаты", "Қазіргі заман" (9:1, Қысқы 1964–65).
Spencer H. MacCallum: "The Social Nature of Ownership," Modern Age (9:1, Winter 1964–65).