Кіріспе

Wipeout (wipe'out" немесе WipEout) – Studio Liverpool (бұрын Psygnosis) әзірлеген футуристикалық антигравитациялық жарыс ойындарының сериясы. Бұл серия жылдам ойын стилімен, консольдің толық ажыратымдылығында жұмыс істейтін 3D визуалды дизайнымен, сондай-ақ электрондық би музыкасымен (негізінен техно және транс) байланысымен, электрондық музыканттармен (The Chemical Brothers, Leftfield, CoLD SToRAGE, Kraftwerk, Orbital, DJ Fresh, Noisia және т.б.) үздіксіз ынтымақтастығымен ерекшеленеді. Серияның ерекше графикалық дизайнын алғашқы үш ойын үшін The Designers Republic компаниясы жасады. Wipeout идеясы алғаш рет пабтағы әңгіме кезінде талқыланды, онда Psygnosis қызметкері Джим Бауэрс антигравитациялық кемелерді қолданатын футуристикалық жарыс ойынын жасауды жоспарлады. Ойынның кейбір элементтері 1990 жылы Ливерпуль студиясы шығарған Amiga ойыны Matrix Marauders-тен шабыт алды. Wipeout-тың бета-нұсқасы культты фильм «Хакерлерде» пайда болды, онда басты кейіпкерлер түнгі клубта осы ойынды ойнайды. Ойынның фильмде көрсетілуі Sony компаниясының студияны оның шығарылғаннан кейінгі айларда сатып алуына себеп болды. Wipeout франшизасы сыншылар тарапынан жақсы қабылданды, Wipeout 2097 PlayStation-ның ең жақсы ойындарының бірі деп есептеледі. Wipeout 2048 – Studio Liverpool 2012 жылдың тамызында жабылуға дейін әзірлеген соңғы ойын. Кейіннен Wipeout Omega Collection 2017 жылы жарық көрді және серия қайта жаңғыртылды.

Ойын процесі

Wipeout ойындары – әр түрлі жарыстар арқылы гравитацияға қарсы кемелерді басқаруды қамтитын футуристикалық жарыстар сериясы. Бұл серия өте жоғары жылдамдығымен, электронды би музыкасының саундтректерімен және одан туындайтын қиындықтарымен танымал. Жарыс жолдарында V-тәрізді жылдамдық панельдері жиі кездеседі: олардың үстінен ұшқанда кемеге уақытша жылдамдық беріледі. Ойындағы әрбір кеме әртүрлі жарыс командасына тиесілі, бірақ командалар мен кемелердің саны ойын барысында өзгеріп отырады. Әрбір кеменің өзгеше сипаттамалары бар; мысалы, кемелердің басқарылуы, итерме күші, максималды жылдамдығы, қалқанның беріктігі және кейде қару-жарағының қуаты әртүрлі болады. Әрбір кеме міндетті түрде жарыс кезінде алған зақымды сіңіре алатын қалқанмен жабдықталған; кеме соқтығысса немесе қарудан зақымданса, энергиясы төмендейді. Егер қалқан толыққан соң зақым келсе, кеме жарылады және ұшқыш жарыстан шығарылады. Ойындардың кампаниялық режимдері әдетте жеке жарыстардан, уақытқа қарсы жарыстардан және турнирлерден тұрады. Стандартты жеке жарыстарда ойыншы қарсыластарымен бірінші болып финиш сызығын кесіп, алтын медальді жеңуге тырысады. Жүлделер турнирлік жүйе бойынша беріледі, яғни екінші орын үшін күміс, үшінші орын үшін қола медаль табысталады. Турнирлер әдетте төрт немесе сегіз жеке жарыстан тұрады; әр жарыстағы орнына қарай ұпайлар есептеледі және ең көп ұпай жинаған ұшқыш жеңіске жетеді. Уақытқа қарсы жарыстар мен жылдамдық сынақтарында ойыншы белгіленген сандардағы айналымдарда немесе жеке айналымда жолдың ең жылдам уақытын көрсетуге тырысады. "Zone" режимі Wipeout Fusion ойынынан бастап барлық ойындарда кездеседі және ойыншының максималды жылдамдыққа автоматты түрде жеделдеуімен, тірі қалуға бағытталған. Бұл режим ойыншының кемесі жойылғанда ғана аяқталады. "Eliminator" режимі Wipeout 3 ойынында пайда болды және бұл режимде ұшқыштар қарсыластарына зиян келтіргені және айналымдарды аяқтағаны үшін ұпай жинап, жарысқа қатысады. "Combat" режимі – Eliminator режимінің бір түрі және ол тек Wipeout 2048 ойынында ғана бар. Екі режимнің арасындағы айырмашылық – Combat режимінде энергияны айналымды аяқтау арқылы емес, заттарды сіңіру арқылы қалпына келтіруге болады.

Өшіру

Wipeout (стильде wipEout) — Psygnosis компаниясы жасаған және жариялаған футуристикалық жарыс видео ойыны. Бұл сериядағы тұңғыш ойын және алғаш рет 1995 жылы MS DOS жүйесіндегі PlayStation және компьютерлер, ал келесі жылы Sega Saturn үшін шығарылды. Сонымен қатар, ол Еуропа мен Солтүстік Америкада PlayStation-ның бастапқы ойындарының бірі болды. 2052 жылға орналасқан ойында, ойыншылар F3600 антигравитациялық жарыс лигасында әлемнің әртүрлі трассаларында таңдалған аппараттардың бірін басқарып жарысады. Өзінің футуристикалық көрінісімен сол кезде ерекшеленген Wipeout, Leftfield, The Chemical Brothers және Orbital сияқты танымал электрондық музыка орындаушыларының музыкасын ұсынды. Ойынның прототипі 1995 жылғы «Хакерлер» жасөспірімдер культ фильмінде пайда болды, онда басты екі кейіпкер де түнгі клубта осы ойынды ойнап жатқан. Кит Хопвуд және The Designers Republic графикалық дизайн студиясы жасаған және іске қосқан маркетингтік кампанияда қанға малталған Radio 1 ди-джейы Сара Кокс бейнеленген, кейбіреулер бұл есірткі дозасын асырып алуды бейнелейді деп болжады. PlayStation нұсқасынан басқа барлық нұсқалар үшін музыка көбінесе Psygnosis-тің өзінің музыкалық тобы CoLD SToRAGE-тан жазылды.

Өшіру 64

Wipeout 64 – бұл серияның үшінші бөлімі. Ол 1998 жылдың қараша айында Солтүстік Америкада, ал 1999 жылы Еуропа үшін Nintendo 64 платформасы үшін эксклюзивті түрде шығарылды. Ойын Wipeout 2097 оқиғаларынан бір жыл кейін өтеді және сол антигравитациялық жарыс лигасын бөліседі. Wipeout 64 бұрынғы ойындардағы жарыс трассаларының көп бөлігін пайдаланады, бірақ трассалардың көрінісі айна тілген және орналасқан жерлері басқаша.

Өшіру 3

Wipeout 3 (Еуропа мен Жапонияда wip3out деп стилизацияланған) – франшизаның төртінші ойыны және алғаш рет 1999 жылдың қыркүйегінде PlayStation платформасы үшін жарық көрді, онда ойыншылар F7200 лигасында бәсекелеседі. Wipeout 3 Special Edition деп аталатын жақсартылған нұсқасы 2000 жылдың 14 шілдесінде Еуропа үшін эксклюзивті түрде шығарылды; геймплейге ұсақ өзгерістер енгізілді, мысалы, әртүрлі аппарат физикасы, сақталымдарды автоматты жүктеу және жасанды интеллекттегі қателерді жою. Алғашқы екі ойын сияқты, Psygnosis тағы да The Designers Republic компаниясын дамытуға көмектесу үшін шақырды. Шеффилд қаласында орналасқан және жер асты techno альбомдарымен танымал компания Wipeout 3 графикасына "көзге жақын дизайн" сыйлады, ойынның белгішелерін, билбордтарын және түс схемаларын жасады. Ойынға сонымен қатар Propellerheads тобының музыкасы, ал The Chemical Brothers және Orbital топтарының алғашқы Wipeout ойынынан қайта оралған музыкасы да енгізілді. Psygnosis ойынның музыкалық директоры ретінде DJ Сашаны таңдады.

Құрастыруды жою

Wipeout Fusion (wipEout fusion) – серияның бесінші бөлімі және 2002 жылы алғаш рет PlayStation 2 платформасында жарық көрді. Ойынды жаңадан аталған Studio Liverpool студиясы жасады.

Таза өшіру

Wipeout Pure (wipE'out pṳre) – серияның алтыншы ойыны. Ол 2005 жылы PlayStation Portable құрылғысының шығуымен бірге ұсынылды. Ойын 2197 жылы өтеді, Wipeout 2097-ден дәл 100 жыл өткен соң, және ойыншылардың FX300 антигравитациялық жарыс лигасында бақ сынасуына арналған. Ойынды жасау жұмысы 2003 жылдың тамызында басталып, 2005 жылдың басына дейін аяқталды. Дамыту барысында Ливерпуль студиясы PlayStation Portable құрылғысының шығуына уақытында жеткізіп, даму процесін жеделдетуге көмектесетін жаңа пайдаланушы интерфейстерін және басқа алгоритмдерді жасады. Ойын PlayStation Portable құрылғысының графикалық қабілеттерін көрсетуімен ерекшеленді және Wipeout ойындарының бірінші рет жүктеліп алуға болатын контентке ие болуы – Studio Liverpool үшін қосымша кіріс әкелуге мүмкіндік берді. Ойын Wipeout Pure оқиғасынан бір жыл кейін өтеді және ойыншылар FX400 антигравитациялық жарыс лигасында бәсекелеседі. Ойынды жасау барысында бұрынғы ойынға жанкүйерлер қалдырған пікірлерге баса назар аударылды, көптеген жанкүйерлер Wipeout Pure-дың қиындығына шағымданып, Studio Liverpool-ты осы сәтсіздіктерді түзетуге итермеледі. Ойынға Kraftwerk, DJ Fresh және Skream сияқты техно-артистердің он алты лицензияланған музыка трегі енгізілген.

HD өшіру

Wipeout HD (WipEout HD деп стильделген) – франшизадағы сегізінші ойын және 2008 жылы PlayStation Network арқылы PS3-те бүкіл әлем бойынша шығарылған тұңғыш ойын, бірақ кейіннен тек Еуропа нарығында сатылымға түсті. Wipeout HD Fury деп аталатын ірі кеңейту жинағы 2009 жылдың шілдесінде PlayStation Network арқылы дүниежүзіне таратылды. Бұл жолы ойыншылар FX350 антигравитациялық жарыс лигасында бақ сынасады, ол FX400 лигасынан бір жыл бұрынғы оқиғада өтеді. Ойынға Wipeout Pure және Wipeout Pulse ойындарынан бірнеше жарыс жолдары енгізілген (барлық контент 60 кадр/секундық жылдамдықпен 1080p сапасында жаңартылған). Ойын директорының сөзіне сәйкес, команда ойынды PlayStation Store дүкеніне эксклюзивті ретінде шығару туралы шешімді әзірлеу барысында қабылдады, осы арқылы жүктеліп алынатын контенттің міндетті түрде "кішкентай ойындарға" бағытталмайтынын көрсетуді мақсат етті. Wipeout HD ойынына шыққан Fury кеңейту жинағы ойын ішіндегі жарнамаларға байланысты пікір қақтығыстарына себеп болды, көптеген ойыншылар жүктеу уақытының ұзарғанына шағымданып, сондай-ақ бұрын төленген ойынға кері күшпен жарнама қосылғанына алаңдады. Ойыншылардың бірнеше шағымынан кейін жарнамалар дереу алынып тасталды. Сондай-ақ, 2011 жылғы PlayStation Network тоқтауына байланысты ойын Sony компаниясының «Welcome Back» бағдарламасы аясында тегін PlayStation Store ұсынысы ретінде таңдалды.

2048-ші жылды жою

Wipeout 2048 — 2012 жылдың тамызында жабылу алдында Studio Liverpool әзірлеген серияның тоғызыншы және соңғы ойыны. Ойын 2012 жылдың басында PlayStation Vita үшін шығарылды және ол алғашқы Антигравитациялық Жарыс Чемпионатында өтеді. Оқиға 2048 жылы болған және ол алғашқы Wipeout ойынына шағын преквел болып табылады. Wipeout 2048 PlayStation Vita консолімен бірге әзірленді және құрылғыны сынау үшін пайдаланылды. Ливерпульдік студияның қызметкерлеріне «Келешек ұрпақтың портативті құрылғысы» деп аталған құрылғыны әзірлеу жиынтығы берілген кезде, команда ішінде жаңа идеяларды ойластыру үшін топ құрылды. Олардың ұсынғандарының ішінде сол кезде Sony әлі ойлап шығармаған сенсорлық экран және екі аналогты таяқша болды – екеуі де кейін консольде пайда болды. Wipeout Omega Collection 2017 жылдың маусым айында жарық көрді. Ол PlayStation 4-те 1080p және PlayStation 4 Pro-да 4K ажыратымдылығымен, секундына 60 кадрмен жұмыс істеуге арналған.

Бірлестіруді өшіру

Wipeout Merge (бұрын Wipeout Rush деп аталатын) 2021 жылдың 16 қыркүйегінде Rogue Games баспасы iOS және Android құрылғылары үшін жарияланды. Ойын бастапқыда 2021 жылдың соңында бірнеше аймақта сынақтан өтті, ал 2022 жылдың басында АҚШ-та толыққанды іске қосылды. Ойын сериядан 60-тан астам кемені және толыққанды бір ойыншылық кампанияны ұсынады. Серияның бұрынғы ойындарынан өзгеше, бұл ойында жарыс кезінде қару-жарақтарды қолдану уақытын дұрыс бағдарлауға арналған жарыс "менеджері" рөлінде өтесіз.

Қабылдау

Wipeout сериясы сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. Оның қарқынды ойын процесі, жоғары сапалы графикасы және танымал техно саундтректері серияның айрықша белгілері ретінде аталып өтті. Дегенмен, сол кездегі бір сыншы оның ұзақ өмір сүруіне және Super Mario Kart-пен салыстырғанда қаншалықты ұзаққа созылатынына күмән келтірді. Кері көріп қарағанда, Wipeout Sony-дің алғашқы ойын аппараттық құралымен теңдес және консольдік ойындарда 3D графиканың ерте демонстрациясы ретінде сипатталды. Ойын Англиядағы андерграунд техно қауымдастығының хабардарлығын арттырды, себебі ол лицензияланған музыканы қамтитын алғашқы ойындардың бірі болды. IGN 2002 жылы оны барлық уақыттардағы ең жақсы PlayStation ойындарының 13-ы деп бағалады, ал The Official PlayStation Magazine 1997 жылы оны бесінші орынға қойды. Сонымен қатар, Wipeout 2097 GameRankings бойынша барлық уақыттардағы ең жақсы PlayStation ойындарының төртіншісі саналады. Wipeout 64 жалпы оң пікірлер алды, кейбір сыншылар оның графикасы, атмосферасы және трасса дизайны тұрғысынан F Zero X-тен асып түсетінін айтты, бірақ басқалары оның Wipeout 2097-нің стандарттарына жете алмағанын атап өтті. Серияның төртінші бөлімі Wipeout 3 шыққан кезде оң пікірлерге ие болды; сыншылар графиканы, қарқынды ойынды және музыканы жоғары бағалады, алайда көптеген шолуларда ойынның күрделі оқу қисығы үлкен кемшілік деп есептелді. Wipeout Fusion сыншылар тарапынан көбінесе жағымсыз қабылданды; графикаға қатысты пікірлер әртүрлі болды, бір рецензент оны "алғашқы PS2 ойынына" ұқсас десе, екіншісі визуалды жағынан барлық алдыңғы ойындардан жақсарғанын айтты. Wipeout Fusion 2001 жылы шыққан кезде сыншылар техно музыканың серияның ажырамас бөлігі екенін мойындады. Wipeout HD және оның Fury кеңейту жинағы да өте оң пікірлер алды, көптеген сыншылар оның толық 1080p ажыратымдылығымен және секундына 60 кадрмен көрсетілгендіктен, Wipeout ойындарының ең жақсы визуалды бейнесін ұсынатынына келісті. Studio Liverpool әзірлеген франшизаның соңғы бөлімі Wipeout 2048 жалпы рейтинг бойынша ең төменгі ойын болғанына қарамастан, көбінесе оң пікірлер алды. Сыншылар графиканы және визуалды бейнені жоғары бағалады, сонымен қатар оны PlayStation Vita-ның мүмкіндіктерін көрсетуші құрал ретінде қарастырды.