Кіріспе

Американдық сценарист, кинорежиссер (1908–1966)

Роберт Россен (16 наурыз, 1908 – 18 ақпан, 1966) – американдық сценарист, кинорежиссер және продюсер, оның кино мансабы үш онжылдыққа жуық созылған. Оның 1949 жылғы «Барлық патшаның адамдары» фильмі «Оскар» сыйлығын «Үздік фильм», «Үздік актер» және «Үздік қосымша рөлдегі актриса» номинацияларында жеңіп алды, ал Россен «Үздік режиссер» номинациясына «Академия» сыйлығына ұсынылды. Ол «Алтын глобус» сыйлығын «Үздік режиссер» ретінде жеңіп алды, ал фильм «Үздік фильм» номинациясында «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алды. 1961 жылы ол «Хастлер» фильмін түсірді, ол тоғыз «Оскар» номинациясына ие болды және екеуін жеңіп алды. Нью-Йоркте сахнада режиссерлік және сценарий жазудан кейін Россен 1937 жылы Голливудқа көшті. Сол жерде ол 1941 жылға дейін Warner Bros. кинокомпаниясында сценарист болып жұмыс істеді, содан кейін мансабын 1944 жылға дейін Екінші дүниежүзілік соғыста жазушыларды ұйымдастыруға арналған «Голливуд жазушылары жұмылдыруының» төрағасы болып қызмет ету үшін тоқтатты. 1945 жылы ол Warner Bros. компаниясына қарсы пикетке қатысты. Хол Б. Уоллистің жаңа құрылған продюсерлік компаниясы үшін бір фильм түсіргеннен кейін Россен Columbia Pictures үшін, тағы бір Уоллис үшін және өзінің көптеген келесі фильмдерін өз компаниялары үшін, көбінесе Columbia компаниясымен бірлесіп түсірді. Россен 1937 жылдан 1947 жылға дейін Америка Коммунистік партиясының мүшесі болды және партияның «Нью-Йорктегі кедей еврейлер қызығушылық танытқан әлеуметтік мәселелерге адал» екеніне сенді. 1949 жылы ол партиямен барлық байланысын үзіп қалды. Россен екі рет АҚШ Конгресінің антиамерикандық қызметтер жөніндегі комитетіне (HUAC) 1951 және 1953 жылдары шақырылды. Ол алғашқы рет пайда болғанда өзінің Бесінші түзету құқығын пайдаланып, еңбек еткеніне байланысты коммунист болғанын немесе болмағанын айтудан бас тартты. Осының салдарынан ол Голливуд студияларының қара тізіміне еніп, паспортын жаңарта алмады. Екінші рет ол 57 адамды қазіргі немесе бұрынғы коммунистер деп атады, содан кейін оның қара тізімі аяқталды. Қаржылық жағдайын жақсарту үшін ол 1954 жылы Италияда «Мамбо» фильмін түсірді. 1961 жылы «Хастлер» үлкен жетістікке жеткенімен, 1964 жылы «Лилит» түсірілімінде туған жанжалдар оны соншалықты көңілсіздікке түсірді, бұл оның екі жылдан кейін қайтыс болғанға дейінгі соңғы фильмі болды.

Ерте өмір және мансап

Роберт Розен 1908 жылғы 16 наурызда дүниеге келді және Нью-Йорк қаласының төменгі шығыс бөлігінде өсті. Оның ата-анасы орыс еврей иммигранттары болған, ал әкесі Филипп Розен үй бояушысы болған. Жастық шағында ол Нью-Йорк университетінде оқыды, бильярд ойнады және бірнеше бокс жекпе-жегіне қатысты – соңғы екеуі оның ең танымал екі фильмі, "Хустлер" және "Дене мен жан" үшін маңызды фон болды. 1931 жылы ол "Розен" есімін "Россен" деп өзгертті. Ол театрлық мансабын сахна менеджері және режиссер ретінде бастады, негізінен 1930 жылдардың басында және ортасында Нью-Йоркте гүлдеген әлеуметтік және радикалды театрларда жұмыс істеді, осындай тәжірибе Джон Хьюстон, Элия Казан және Джозеф Лози сияқты режиссерлерге де болды. 1932 жылы Россен Джон Векслидің еңбек даулары туралы "Сталь" және Ричард Майбаумның линчелеу туралы "Ағаш" пьесаларын қойды. Бір жыл өткен соң Россен Майбаумның нацизмге шабуыл жасаған "Туғандық" пьесасын қойды, ол 1933 жылы Германияда Адольф Гитлердің диктатурасымен жеңіске жеткен болатын. 1935 жылы Россен өзінің алғашқы пьесасын – наив бурлеск бишісі туралы "Дене әдемі" комедиясын жазып, режиссерлік етті. Пьеса төрт қойылымнан кейін жабылғанымен, Warner Bros. режиссері Мервин Лерой Россенге жеке сценарий жазуға келісімшарт жасады.

Неке

1936 жылы Россен Сьюзан Сигалға үйленді; олардың үш баласы болды: Кэрол, Стивен және Эллен.