Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көбейтуге жарамды неміс ботаник, дәрігер, зоолог және табиғат философы (1776–1858)
Prolific German botanist, physician, zoologist, and natural philosopher (1776–1858)
Кристиан Готфрид Даниэль Нис фон Эзенбек (14 ақпан 1776 – 16 наурыз 1858) – көбейтуге жарамды неміс ботаник, дәрігер, зоолог және табиғат философы. Ол Гётемен замандас болды және Линнейдің өмірі кезінде дүниеге келді. Ол шамамен 7000 өсімдік түрін сипаттады (Линней сияқты дерлік). Неміс табиғат ғалымдары академиясы Леопольдинаның президенті ретіндегі соңғы ресми әрекеті – Чарльз Дарвинді мүше ретінде қабылдау болды. Ол ботаника және зоология саласында көптеген монографиялардың авторы. Оның ең белгілі еңбектері саңырауқұлақтарға арналған.
Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck (14 February 1776 – 16 March 1858) was a prolific German botanist, physician, zoologist, and natural philosopher. He was a contemporary of Goethe and was born within the lifetime of Linnaeus. He described approximately 7,000 plant species (almost as many as Linnaeus himself). His last official act as president of the German Academy of Natural Scientists Leopoldina was to admit Charles Darwin as a member. He was the author of numerous monographs on botany and zoology. His best known works deal with fungi.
Өмірбаян
Нис фон Эзенбек Рейхелсхайм (Оденвальд) маңындағы Рейхенберг сарайында дүниеге келген. Ол ерте жасынан ғылымға қызығушылық танытты және Дармштадт қаласында бастауыш білім алғаннан кейін Йена университетіне түсіп, 1800 жылы биология (табиғаттану) және медицина салаларындағы білімін аяқтады. Ол Франциск I (Эрбах-Эрбах) үшін дәрігер болып жұмыс істеді, бірақ университетте оқып жүрген кезінде ботаникаға үлкен қызығушылық танытып, кейін академиялық қызметке қайта оралды. 1816 жылы ол Еуропадағы ең беделді мекемелердің бірі болған Леопольдина академиясына қабылданды. 1817 жылы Эрланген университетінде ботаника профессоры болып тағайындалды. Үш жылдан кейін ол Бонн университетінде табиғаттану профессоры болды, онда Фридрих Вильгельм университетінің Бонн ботаникалық бағын құрды, ал 1831 жылы Бреслау университетінде ботаника кафедрасын басқарды. 1818 жылы Леопольдина академиясының президенті болып сайланды және өмірінің соңына дейін академия президенті қызметін атқарды. Ботаника саласында Acanthaceae және Lauraceae тұқымдастарына қосқан үлесімен танылды. Ол 1848-1849 жылдардағы неміс революцияларында саяси белсенділікке қатысты. 1851 жылы үкіметпен туындаған келіспеушіліктер салдарынан Бреслаудағы профессорлық лауазымынан және зейнетақысынан айырылды. Жеті жылдан кейін Нис фон Эзенбек Бреслауда мүлдем қаражатсыз қайтыс болды. Ол ботаник Теодор Фридрих Людвиг Нис фон Эзенбектің (1787-1837) үлкен ағасы болды.
Nees von Esenbeck was born in Schloss Reichenberg near Reichelsheim (Odenwald). He showed an early interest in science and, after receiving his primary education in Darmstadt, he went on to the University of Jena, obtaining his degree in biology (natural history) and medicine in 1800. He practiced as a physician for Francis I (Erbach Erbach), but he had developed a great interest in botany during his university studies, and eventually he returned to academia. In 1816, he joined the Leopoldina Academy, which was one of the most prestigious institutions in Europe. In 1817, he was appointed professor of botany at the University of Erlangen. Three years later, he became professor of natural history at the University of Bonn, where he established the Botanische Gärten der Friedrich Wilhelms Universität Bonn, and in 1831, he was appointed to the chair of botany at the University of Breslau. In 1818, he was elected president of the Leopoldina Academy. He continued as president of the academy for the rest of his life. In botany he achieved notoriety for, among other things, contributions to the families Acanthaceae and Lauraceae. He became politically active in the German revolutions of 1848–1849. In 1851, due to conflicts with the government, he was deprived of his professorship and pension at Breslau. Seven years later, Nees von Esenbeck died essentially penniless in Breslau. He was an older brother to botanist Theodor Friedrich Ludwig Nees von Esenbeck (1787–1837).
Құрметтер
1936 жылы ботаник Вильгельм Киршштейн Xylariaceae тұқымдасына жататын Myconeesia саңырауқұлақтар туысын жариялады, ол оның құрметіне аталған. 1940 жылы ботаник Пилг. Neesiochloa – шөптер тұқымдасына жататын бразилиялық өсімдіктер туысын, Нейс фон Эзенбектің құрметіне жариялады. 1947 жылы ботаник Маргарет Резерфорд Брайан Левинс Оңтүстік Африкадан шыққан, Cyperaceae тұқымдасына жататын, Neesenbeckia гүлді өсімдіктердің монотиптік туысын, Нейс фон Эзенбектің құрметіне жариялады.
In 1936, botanist Wilhelm Kirschstein published Myconeesia, a genus of fungi in the family Xylariaceae and named in his honour. In 1940, botanist Pilg. published Neesiochloa is a genus of Brazilian plants in the grass family, in Nees von Esenbeck's honour. Then in 1947, botanist Margaret Rutherford Bryan Levyns published Neesenbeckia, a monotypic genus of flowering plants from South Africa, belonging to the family Cyperaceae, in Nees von Esenbeck's honour.