Освальд Хеер: Швейцар табиғаттанушысы және палеоботаниканың іргесін қалаушысы

Кіріспе

Швейцариялық натуралист (1809–1883)

Освальд Хер (немесе Освальд фон Хер) (31 тамыз 1809 – 27 қыркүйек 1883), швейцариялық геолог және табиғатты зерттеуші, Сент-Галлен кантонындағы Нидеруцвиль қаласында дүниеге келді және Лозаннада қайтыс болды.

Өмірбаян

Освальд Хир Галледе дін қызметкері ретінде білім алып, қасиетті міндеттерді атқарды, сонымен қатар философия және медицина докторы дәрежесін алды. Өмірінің басында оның қызығушылығын энтомология қозғады, ол осы сала бойынша арнайы білім жинады, ал кейін өсімдіктерді зерттеуге бет бұрып, палеоботаниканың негізін қалаушылардың бірі болды, Миоцен флорасы туралы зерттеулерімен көзге түсті. 1837 жылы швейцариялық ботаник Карл Даниэль Фридрих Мейснер (1800–1874) Оңтүстік Африкадан табылған гүлді өсімдіктер тұқымдасы (Anacardiaceae тұқымдасы) оның құрметіне Heeria деп атады. 1851 жылы Хир Цюрих университетінде ботаника профессоры болды және біраз уақыт бойы қазіргі Көне ботаникалық бақтың директоры қызметін атқарды. Ол Швейцарияның третиялық кезеңге жататын өсімдіктері мен жәндіктерін зерттеуге назар аударды. 1863 жылы (Уильям Пенгеллимен бірге, Phil. Trans., 1862) ол Девон графтығындағы Бови Трейсидің тас көмір кен орындарынан алынған өсімдік қалдықтарын зерттеді, оларды Миоцен дәуіріне жатқызды; бірақ қазір олар Эоцен дәуіріне жатады деп саналады. Хир Арктика аймақтарының Миоцен флорасы (К.Ж.В. Стинструптың Солтүстік-Батыс Гренландиядан әкелген өсімдік қалдықтары), Дюрнтеннің плейстоцендік тас көмірінің өсімдіктері және кейбір көл үйлерінің дәнді дақылдары туралы да баяндама жасады (Die Pflanzen der Pfahlbauten, 1866). 1862 жылы Хир Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Чарльз Дарвин оны қазба өсімдіктер саласындағы сарапшы ретінде бағалады және оныңмен хат алмасты. Екеуі эволюция мәселесінде келіспесе де, қарым-қатынастары жақсы болды. 1875 жылы Дарвинге жазған хатында Хир Арктикадағы төменгі креда дәуірінде анықтаған жаңа екіжарнақты гүлді өсімдіктің қазба қалдығын егжей-тегжейлі сипаттады, бұл Дарвинге дикотиледондылардың эволюциясына бұрынғыдан сәл көбірек уақыт беруге мүмкіндік берді. Хир Дарвинизмді сынап, 1867 жылы жарық көрген «Швейцарияның алғашқы әлемі» атты кітабының 2-томында: «Бұл фактілердің барлығы түрлердің баяу және біркелкі түрленуіне қарсы аргументтер келтіреді және органикалық табиғаттың түрленуі салыстырмалы түрде шектеулі уақыт ішінде болды деген қорытындыға әкеледі» (288 бет) деп жазды. Ол жаратылыстың бірте-бірте дамуына сенді: «Жаратылыс кезеңдері болды, олардың ішінде органикалық типтердің қайта құрылуы жүзеге асты, және алғашқы түрлер пайда болған бастапқы кезең болды. Егер алғашқы түрлер өте қарапайым болса да, олардың жаратылуы қажет, бұл қазіргі заманда теңдесі жоқ құбылыс; өйткені біздің күндерімізде өсімдіктер мен жануарлар өте төменгі формалары бұрыннан бар түрлерден пайда болады» (291 бет, «Швейцарияның алғашқы әлемі»). Хирдің мансабының көп бөлігінде қаржылық қиындықтар мен денсаулығының нашарлауы оның жұмысына кедері келтірді, бірақ оның ғылымға қосқан үлесі 1874 жылы Лондон геологиялық қоғамының оған Уолластон медалін табындауымен мойындалды. Ол 1883 жылдың 27 қыркүйегінде Лозаннада қайтыс болды. Хир Flora Tertiaria Helvetiae (3 том, 1855–1859); Die Urwelt der Schweiz (1865) және Flora fossilis Arctica (1868–1883) кітаптарын, сондай-ақ Эдуард Генрих Грейффемен бірлесіп жұмыс істеп жазған еңбектерін жариялады. Шпицбергендегі Норденскиолд жеріндегі Хиродден түбегі мен Айыу аралындағы Освальдфеллет тауы оның құрметіне аталды.

Oswald Heer was educated as a clergyman at Halle and took holy orders, and he also graduated as Doctor of Philosophy and medicine. Early in life his interest was aroused in entomology, on which subject he acquired special knowledge, and later he took up the study of plants and became one of the pioneers in paleobotany, distinguished for his researches on the Miocene flora. In 1837, Carl Daniel Friedrich Meissner (1800–1874) a Swiss botanist named a genus of flowering plants (in the family of Anacardiaceae) from South Africa after him, Heeria. In 1851, Heer became professor of botany in the university of Zürich, and for some time he was the director of what is now the Old Botanical Garden in that city. He directed his attention to the Tertiary plants and insects of Switzerland. In 1863 (with William Pengelly, Phil. Trans., 1862) he investigated the plant remains from the lignite deposits of Bovey Tracey in Devon, regarding them as of Miocene age; but they are now classed as Eocene. Heer also reported on the Miocene flora of Arctic regions (fossil plant remains brought back from Northwest Greenland by K. J. V. Steenstrup), on the plants of the Pleistocene lignites of Dürnten, and on the cereals of some of the lake dwellings (Die Pflanzen der Pfahlbauten, 1866). In 1862, Heer was elected as a member to the American Philosophical Society. Charles Darwin regarded Heer as an authority on fossil plants, and corresponded with him. The two men disagreed over evolution, but were on cordial terms. In a letter in 1875, Heer described to Darwin in some detail a new dicotyledonous angiosperm fossil that he had identified in the lower Cretaceous in the arctic, which appeared to allow slightly more time for the evolution of dicots than Darwin had previously been aware of. Heer published a critique of Darwinism in volume 2 of his 1867 book The Primaeval World of Switzerland, concluding "All these facts afford arguments against a slow and uniformly progressive transformation of species, and lead to the conclusion that the transformation of organic nature took place in a period of comparatively limited duration" (p. 288). He believed in progressive creation: "Times of creation occurred during which was accomplished a remoulding of organic types, and there was a primaeval epoch during which the first species were brought into being. Even if the first species were extremely simple, for them an act of creation must be admitted, an act without example in modern times; for in our days plants and animals of decidedly low forms proceed from species already in existence" (p. 291, The Primaeval World of Switzerland). During a great part of his career Heer was hampered by slender means and ill health, but his services to science were acknowledged in 1874 when the Geological Society of London awarded to him the Wollaston medal. He died at Lausanne on 27 September 1883. Heer published Flora Tertiaria Helvetiae (3 vols., 1855–1859); Die Urwelt der Schweiz (1865), and Flora fossilis Arctica (1868–1883) and with Eduard Heinrich Graeffe. The cape Heerodden in Nordenskiöld Land on Spitsbergen is named after him, as well as the Bear Island mountain Oswaldfjellet.