Кіріспе
Австралиядағы экологиялық қалпына келтіру түрі – буш регенерациясы. Бұл табиғи аумақтарды қалпына келтірудің бір түрі және Австралияда қалдық өсімдік жамылғысы аймақтарын экологиялық тұрғыдан қалпына келтіру үшін қолданылады. Ол, мысалы, экзотикалық арамшөптер сияқты сыртқы және эрозия сияқты ішкі факторлардың салдарынан туындайтын зиянды әсерлерді азайту арқылы жүзеге асырылады. Сондай-ақ, бұл Еуропалықтар келгенге дейінгі жағдайларды қайта жаратуға бағытталған, мысалы, өрт сияқты ішкі факторларды модельдеу арқылы. Буш регенерациясы, жергілікті өсімдіктердің табиғи түрде өсуына және тірі қалуына жағдай жасау арқылы, аймақтағы флораның биологиялық әртүрлілігін қорғауға және күшейтуге тырысады.
Bush regeneration, a form of natural area restoration, is the term used in Australia for the ecological restoration of remnant vegetation areas, such as through the minimisation of negative disturbances, both exogenous such as exotic weeds and endogenous such as erosion. It may also attempt to recreate conditions of pre European arrival, for example by simulating endogenous disturbances such as fire. Bush regeneration attempts to protect and enhance the floral biodiversity in an area by providing conditions conducive to the recruitment and survival of native plants.
Қазіргі тәжірибе
Брэдлилердің жұмысынан кейінгі онжылдықтарда минималды бұзылу арқылы бұталарды жаңарту практикасы кеңіне тарады. Олардың қағидалары Австралиядағы бұталарды күту бағдарламаларына негіз болды, алайда қазіргі заманғы бұталарды жаңартуда гербицидтерді қолдану Брэдли әпке-қарындастарының мұратына қатысты елеулі өзгеріс болып табылады. Сонымен қатар, 1990 жылдан бері «минималды бұзылудан» гөрі, «тиісті бұзылу» көбірек қолданылатын және экологиялық тұрғыдан негізделген бағытқа ұмтылыс жасалып келеді, себебі көптеген Австралия өсімдік қауымдастықтарына ұзақ жылдар бойы топыраққа көмілген тұқымдардан өсіп шығу үшін белгілі бір деңгейдегі бұзылу қажет. Бұл құрғақ ормандар мен далаларда регенераторлардың «құрал-жабдықтарына» өртеу және топырақ бұзылуы сияқты қосымша бұзылуға негізделген әдістерді енгізуге алып келді. Далалық тәжірибе көрсеткендей, тіпті жаңбырлы ормандарда да бұзылуға төзімділік байқалады, бұл регенераторларға жаңбырлы ормандарды жаңарту үшін кең аумақтағы арамшөптерді тазалауға мүмкіндік береді. Бұл туралы Австралияның солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы жаңбырлы ормандарды жаңарту саласының өркендеп дамуы куәлік етеді, ол Джон Стокардтың Уингам Браш табиғат қорығындағы пионерлік жұмысына негізделген (Stockard 1991, Stockard 1999). Барлық жағдайлардағы басты қағида – тазалау аумағын жобаның ілеспе ресурстарына сәйкес шектеу. Азаматтардың Австралияның биоәртүрлілігіне деген сезімталдығының артуы және назар аударуы жергілікті билік органдарына кеңес қарауындағы қалдық өсімдіктерді сақтау бағдарламаларын қабылдауға күш түсіруде. Көптеген қала маңындағы кеңестер қазір жоспарлау, жерді басқару, еріктілерді қолдау немесе бұталарды жаңарту мамандарын жұмысқа алу арқылы бұталарды жаңартуға қатысады.
Мақсаттары
Бұталарды қалпына келтіру, сондай-ақ "табиғи аумақтарды қалпына келтіру" деп те аталады, жергілікті флораның табиғи жаңаруын жеңілдету арқылы экожүйенің денсаулығын қалпына келтіру және сақтау мақсатын көздейді. Бұл көбінесе шабуылшыл түрлермен бәсекелестікті таңдап азайту немесе арамшөптер мен тозу сияқты кері әсерлерді жою арқылы жүзеге асырылады. Сондай-ақ, жергілікті өсімдіктердің таралуын жеңілдетудің басқа да жолдары зерттелуде.
Техника
Брадлидің бастапқы бұта жаңарту әдісі көшеттер отырғызу немесе тұқым себудің орнына, тұқымдық қоймадан жергілікті өсімдіктердің өсуіне көмектесуге бағытталған. Бұтадан арамшөптерге қарай біртіндеп аралап теру, қолайлы жағдайда жергілікті өсімдіктерге қысымды азайтады. Жерде жергілікті тұқымдар мен споралар дайын күйде болады және табиғи ортада оған бейімделген өсімдіктер жақсы өседі. Тепе-теңдік жаңартуға қарай бұрылады. Бұтаның ең күшті бөлігі әлсіз арамшөптермен кездесетін жерде жұмыс істеу арқылы осылай жалғастырыңыз. Қазіргі уақытта "бұта жаңарту" термині арамшөптерді жоюдан басқа да шараларды қамтиды, мысалы, топырақ, су немесе өрт режимдері ауданға сәйкес өсімдік түрін өзгертіп алған жерлерге өсімдіктерді қайта отырғызу және енгізу (мысалы, ливневка дренажы). Бұл бұта жаңарту кезінде ескерілуі керек, мысалы, жақын маңдағы жергілікті өсімдіктердің жеткілікті жағдайлары құрылғанша инвазивті түрлерді жоюға болмайды. Бұта жаңартудың сәттілігі арамшөптер алынған жерде жергілікті өсімдіктердің жаңаруына байланысты болғандықтан, жеткілікті бақылау жүргізілмесе проблемалар туындауы мүмкін.