Қорқыту арқылы ақша алу схемасы: қылмыстық топтар заңсыз күш қолданып қорғау үшін төлем жинайды. Қорқыту, өртке салу, тонаудан сақтау қызметтері ұсынылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қорғау рэкеті – белгілі бір топтың клиентті заңсыз зорлық-зомбылық арқылы қорғау схемасы.
Scheme in which a group protects a client through illegal violence
the racehorse
Қорғау рэкеті – рэкеттің бір түрі және ұйымдасқан қылмыстың бір нысаны. Оны қауіпті ұйымдасқан қылмыстық топ жасайды, ол әдетте басқа тұлғаны немесе жеке адамды заңның санкциясынан тыс зорлық-зомбылықтан, тонаудан, қарақшылықтан, өртеуден, вандализмнен және басқа да қауіп-қатерлерден қорғауға кепілдік береді. Мұның орнына белгілі бір уақыт аралығымен төлем талап етіледі. Әрбір төлем "қорғау ақшасы" немесе "қорғау төлемі" деп аталады. Ұйымдасқан қылмыстық топ әрбір төлеушімен келіссөздер жүргізу арқылы төлемді төлеуге шамасы жететіндей мөлшерде белгілейді. Қорғау рэкеттері күрделілігі мен ұйымдастырылуы жағынан әртүрлі болуы мүмкін. Олардың жұмысы заңды үкіметтердегі салық органдарының салық төлеушілерден салық жинау үшін қолданатын құрылымдары мен әдістерін қайталайды. Қорғау рэкетін жасаушылар осал нысандарды басқа қауіпті адамдар мен топтардан қорғай алады немесе нысандарға шабуыл жасаудан бас тартуды ұсына алады. Көбінесе осы екі түрлі қорғау да рэкетке кіреді. Рекетшілер төлем жасалмаса, нысанаға зиян келтіруі мүмкін деген қауіп болғандықтан, қорғау рэкеті шантаждың бір түрі саналады. Кейбір жағдайларда нысанаға төнген қауіптің өзі төлем алған топтан туындауы мүмкін, бірақ бұл факт қылмыс синдикатының тұрақты қолдауын және қаржыландыруын қамтамасыз ету үшін жасырылуы мүмкін. Басқа жағдайларда, қылмыскерлердің билік органдарына ықпалы мен қорғалатын бизнестің заңдылығына байланысты, қорғау рэкеттері құқық қорғау органдарының араласуынан қорғаныс ұсынуы мүмкін, әсіресе егер қылмыскерлер жергілікті құқық қорғау органдарына пара берсе немесе қауіп төндірсе. Қорғау рэкеті көбінесе физикалық қауіпсіздікті сатады. Зорлық-зомбылықпен төнген қауіп арқылы рэкетшілер үшінші тарап қылмыскерлерін де, өздерінің қылмыстық ұйымындағы адамдарды да клиенттерін алдаудан, тонаудан, жарақаттаудан, саботаждаудан немесе басқа да зиян келтіруден тыйым салады. Мұндай рэкет көбінесе қылмыстық қауіп-қатерлерге қарсы заң мен тәртіп жүйесі тиімді түрде қарсы тұра алмайтын немесе белгілі бір этникалық немесе әлеуметтік-экономикалық топтарды заңмен жеткіліксіз қорғайтын жағдайларда кездеседі. Қорғау рэкеттері құқық қорғау органдарына сенуге болмайтын жағдайларда қалыптасады, себебі құзыретсіздік (әлсіз, сыбайлас жемқор немесе күйреген мемлекеттерде), заңсыздық (мақсатты тұлға қара нарыққа қатысқанда) және/немесе қатысушылар арасында үкіметке сенімсіздік болғанда. Сондықтан, қылмыстық ұйымдар де-факто билік органдарына немесе параллель үкіметтерге ұқсайтын жерлерде немесе аумақтарда қорғау рэкеттері жиі кездеседі. Италиядағы Сицилия осы құбылыстың жарқын мысалы, онда Коза Ностра жергілікті қорғау ақшасын жинайды және де-факто билікке немесе параллель үкіметке ұқсайды. Қорғау рэкеттері іс жүзінде шантаж рэкеттерінен ажыратылмайды және әлеуметтік қызмет пен жеке қауіпсіздіктен жасырын қауіптің дәрежесімен ерекшеленеді. Рекетшілер төлемдер жасалмаса, бизнеске, технологиялық инфрақұрылымға және азаматтарға қауіп төндіріп, шабуыл жасай алады. "Таза" шантаж қорғау рэкетінен, онда рэкетшілер тек бизнеске немесе ұйымға шабуыл жасамауға келіседі, және кеңірек қорғау рэкетінен, онда мұндай шантажға қоса нақты жеке қауіпсіздік ұсынылады, аражібірлік жасауға болады. Кез келген жағдайда рэкетшілер бизнесті немесе жеке тұлғаны өздері немесе үшінші тараптар (басқа қылмыстық топтар) жасаған кез келген шабуылдан қорғауға келіседі. Шындығында, екі түрлі қорғау рэкетінің арасындағы айырмашылық күмәнді, өйткені екі жағдайда да шантаж жасаушылар өз клиенттерін бәсекелес бандиттерден қорғап, пайда табуларын сақтауы керек. Соған байланысты, қылмыстық топтар аумақтарды (тұрақты жерлерді) бақылауда ұстауы мүмкін, өйткені жергілікті бизнес, егер олар көптеген рэкеттерден қорғау үшін ақы төлеуге мәжбүр болса, құлап кетуі мүмкін, бұл барлық қатысушыларға зиян тигізеді. Диего Гамбетта сияқты кейбір ғалымдар қорғау рэкетімен айналысатын қылмыстық ұйымдарды "мафия" деп атайды, өйткені бұл рэкет сицилиялық және итальяндық-американдық мафияда танымал.
A protection racket is a type of racket and a scheme of organized crime perpetrated by a potentially hazardous organized crime group that generally guarantees protection outside the sanction of the law to another entity or individual from violence, robbery, ransacking, arson, vandalism, and other such threats, in exchange for payments at regular intervals. Each payment is called "protection money" or a "protection fee". An organized crime group determines an affordable or reasonable fee by negotiating with each of its payers, to ensure that each payer can pay the fee on a regular basis and on time. Protections rackets can vary in terms of their levels of sophistication or organization; it is not uncommon for their operations to emulate the structures or methods used by tax authorities within legitimate governments to collect taxes from taxpayers. The perpetrators of a protection racket may protect vulnerable targets from other dangerous individuals and groups or may simply offer to refrain from themselves carrying out attacks on the targets, and usually both of these forms of protection are implied in the racket. Due to the frequent implication that the racketeers may contribute to harming the target upon failure to pay, the protection racket is generally considered a form of extortion. In some instances, the main potential threat to the target may be caused by the same group that offers to solve it in return for payment, but that fact may sometimes be concealed in order to ensure continual patronage and funding of the crime syndicate by the coerced party. In other cases, depending on the perpetrators' level of influence with authorities and the legality of the business being protected, protection rackets may also offer protection against law enforcement and police involvement, especially if the perpetrators bribe or threaten local law enforcement. The protection racket mostly sells physical security. Through the credible threat of violence, the racketeers deter both third party criminals and people in their own criminal organization from swindling, robbing, injuring, sabotaging, or otherwise harming their clients. The racket often occurs in situations and places where criminal threats to certain businesses, entities, or individuals are not effectively prevented or addressed by the prevailing system of law and order or governance, or in cases of inadequate protection by the law for certain ethnic or socioeconomic groups. Protection rackets tend to form in markets in which the law enforcement cannot be counted on to provide legal protection, because of incompetence (as in weak, corrupt, or failed states), illegality (when the targeted entity is involved in black markets), and/or because forms of government distrust exist among the entities involved. Hence, protection rackets are common in places or territories where criminal organizations resemble de facto authorities, or parallel governments. Sicily, Italy is a great example of this phenomenon, where the Cosa Nostra collects protection money locally and resembles a de facto authority, or a parallel government. Protection rackets are often indistinguishable in practice from extortion rackets, and generally distinguishable from social service and private security by the degree of implied threat; the racketeers themselves may threaten and attack businesses, technological infrastructure, and citizens if the payments are not made. A distinction is possible between a "pure" extortion protection racket, in which the racketeers might agree only not to attack a business or entity, and a broader protection racket offering some real private security in addition to such extortion. In either case, the racketeers generally agree to defend a business or individual from any attack by either themselves or third parties (other criminal gangs). In reality, the distinction between the two types of protection rackets is dubious, because in either case extortion racketeers may have to defend their clients against rival gangs to maintain their profits. By corollary, criminal gangs may have to maintain control of territories (turfs), as local businesses may collapse if forced to pay for protection from too many rackets, which then hurts all parties involved. Certain scholars, such as Diego Gambetta, classify criminal organizations engaged in protection racketeering as "mafia", as the racket is popular with both the Sicilian Mafia and Italian American Mafia.
Шолу
Қорғау рэкеті – рэкетшілердің адамдар мен мүлікті қорғау, дауларды шешу және полиция мен сот жүйесіне сенім арту мүмкін болмайтын нарықтарда келісімшарттарды орындау секілді қызметтерді ұсынатын операциясы. Диего Гамбеттаның «Сицилия мафиясы» (1996) және Федерико Варезедің «Ресей мафиясы» (2001) еңбектері мафияны жеке қорғаныспен қамтамасыз етуге маманданған ұйымдасқан қылмыс тобы ретінде анықтайды. Қорғау рэкетшілері немесе мафиялық топтар көбінесе қара нарықта жұмыс істейді, сатып алушылар мен сатушыларға қауіпсіздік қамтамасыз етіп, тегіс мәмілелер жасауға көмектеседі. Бірақ Гамбетта мен Варезе жинаған эмпирикалық деректер мафиялық топтардың мемлекет мұқтаж адамдарға жеткілікті және тиімді қорғаныс ұсына алмаған жағдайда заңды нарықтарда корпорациялар мен жеке тұлғаларға жеке қорғаныс ұсына алатынын көрсетеді. Рекетшілерді заңды қауіпсіздік фирмаларынан екі негізгі ерекшелік ажыратады. Біріншісі – олардың заң шегінен тыс, зорлық қолданып, тіпті кісі өлтіруге дейін баруға дайындығы. Екіншісі – рэкетшілердің заңсыз нарықтарға араласуға дайындығы. Жақындағы зерттеулер мафиялық топтар немесе бандиттер ғана қорғау рэкетінің немесе заңнан тыс қорғаушының жалғыз түрі емес екенін көрсетті. Қорғау рэкетінің тағы бір маңызды түрі – мемлекеттік қызметкерлерден, әсіресе қылмыстық сот органдарынан құралған сыбайлас жемқорлық желілер. Мысалы, Ванның «Қытай мафиясы» (2017) кітабы Қытайдағы қорғау рэкеттерін зерттейді және екі түрлі заңнан тыс қорғаушыны ұсынады: Қара мафия (жергілікті бандиттер) және Қызыл мафия (коррупциялық мемлекеттік қызметкерлердің желілері). Ванның баяндамасы жергілікті бандиттердің заңды және заңсыз нарықтарда заңдылықты сақтаушылар екенін, ал жемқор мемлекеттік қызметкерлердің жергілікті бандиттерді қорғаушы, қылмыстық әлемдегі заңсыз кәсіпкерлерді қорғаушы, бизнесмендерге қорғаныш ұсынушы және сатып алушыларға мемлекеттік лауазымдарды сатушы екенін көрсетеді.
A protection racket is an operation where racketeers provide protection to persons and properties, settle disputes and enforce contracts in markets where the police and judicial system cannot be relied upon. Diego Gambetta's The Sicilian Mafia (1996) and Federico Varese's The Russian Mafia (2001) define the mafia as a type of organized crime group that specializes in the provision of private protection. Protection racketeers or mafia groups operate mostly in the black market, providing buyers and sellers the security they need for smooth transactions; but empirical data collected by Gambetta and Varese suggests that mafia groups are able to offer private protection to corporations and individuals in legal markets when the state fails to offer sufficient and efficient protection to the people in need. Two elements distinguish racketeers from legal security firms. The first element is their willingness to deploy violent forms of retribution (going as far as murder) that fall outside the limits the law normally extends to civilian security firms. The other element is that racketeers are willing to involve themselves in illegal markets. Recent studies show that mafia groups or gangs are not the only form of protection racket or extra legal protector, and another important form of protection racket is corrupt networks consisting of public officials, especially those from criminal justice agencies. For example, Wang's The Chinese Mafia (2017) examines protection rackets in China and suggests two types of extra legal protectors, namely the Black Mafia (local gangs) and the Red Mafia (networks of corrupt government officials). Wang's narrative suggests that local gangs are quasi law enforcers in both legal and illegal markets, and corrupt public officials are extra legal protectors, safeguarding local gangs, protecting illegal entrepreneurs in the criminal underworld, offering protection to businesspeople, and selling public appointments to buyers.
Аумақтық монополиялар
Қорғау рэкеті өзінің ықпал ету аясындағы басқа рэкетпен бәсекелесуге шыдамайды. Егер екі клиент арасында дау туындаса (мысалы, құрылыс келісімшарты үшін бәсекелесетін кәсіпкерлер), және оларды қарсы рэкетшілер қорғайтын болса, екі рэкетші де өз клиенттері үшін дауды жеңу үшін бір-бірімен күресуге мәжбүр болады. Мұндай төбелес нәтижесі болжаусыз, және ешбір рэкетші өз клиентіне жеңіске кепілдік бере алмайды. Бұл олардың қорғауын сенімсіз және құны аз етеді; клиенттері оларды жұмыстан босатып, дауды өзге жолмен шешуі мүмкін. Сондықтан рэкетшілер дауларды шешуде зорлық-зомбылықты монополиялық түрде пайдалана алатын аумақтар бойынша келісімдер жасайды. Мельбурн қаласында Альфонс Гангитано 1990 жылдары танымал Лайгон көшесінде қорғау рэкетімен айналысты. Италияның Сицилия аймағында, Палермо қаласындағы кәсіпорындардың 80%-ы сицилиялық мафияға пиццо немесе қорғау ақшасын төлейді. Мексиканың Сиудад-Хуарес қаласында 2008 жылы Мексика есірткі соғысы күшейген кезде, Хуарес картелі сияқты қылмыстық топтар қаржылық базасы қауіпте екенін сезіп, дүкендерден бастап клубтар мен мейрамханаларға дейін бизнестерден қорғау үшін ақша талап ете бастады, олар бизнесті өртеп жіберу, иелерін ұрлау немесе ішіндегілерді автоматты қарумен өлтіру туралы қорқытты. Кеңес Одағы құлағаннан кейінгі Ресейдің алғашқы жылдарында құқық қорғау органдары бизнесті қорғау және келісімшарттарды орындау үшін жеткіліксіз қаржыландырылды және нашар дайындалған болды. Көптеген бизнес өкілдері жергілікті бандиттер ұйымдастырған қорғау рэкетіне (крыша, орыс тілінде "шатыр") қосылуға мәжбүр болды. Ұлыбританияда 1950 және 60 жылдары Крей егіздері Лондонның Шығыс бөлігінде қорғау рэкетін жүргізді. Човт, Самбхажи және Пешва брахмандары Маратттардың Бенгалияға шапқындары және Гоа мен Бомбей Бассейніне шабуылдары кезінде талап еткен.
A protection racketeer cannot tolerate competition within his sphere of influence from another racketeer. If a dispute erupted between two clients (e. g. businessmen competing for a construction contract) who are protected by rival racketeers, the two racketeers would have to fight each other to win the dispute for their respective clients. The outcomes of such fights can be unpredictable, and neither racketeer would be able to guarantee a victory for his client. This would make their protection unreliable and of little value; their clients would likely dismiss them and settle the dispute by other means. Therefore, racketeers negotiate territories in which they can monopolize the use of violence in settling disputes. In Melbourne, Australia, Alphonse Gangitano ran a protection racket along the famous Lygon Street during the 1990s. In Sicily, Italy, officials say that 80% of businesses in the city of Palermo pay pizzo, or protection money, to the Sicilian Mafia. In Ciudad Juárez, Mexico, when the Mexican Drug War escalated in 2008, criminal groups like the Juárez Cartel saw their financial backbone threatened and began asking for protection money from businesses ranging from convenience stores to clubs and restaurants with the threat of burning down the business, kidnapping the owners or killing everyone inside with assault rifles. In the early history of post Soviet Russia, law enforcement was too underfunded and poorly trained to protect businesses and enforce contracts. Most businesses had to join a protection racket (known as a krysha, the Russian word for "roof") run by local gangsters. In the United Kingdom in the 1950s and 60s the Kray twins ran protection rackets in the East End of London. Chauth, demanded by Sambhaji and Peshva Brahmins during Mahratta Invasions of Bengal and Mahratta Sackings of Goa and Bombay Bassein.
Мемлекеттік қорғау рэкеттері
Мемлекеттік қызметкерлер көз жұмып, жағдайды ескермеу үшін пара талап ете алады немесе азаматтардан немесе корпорациялардан сыйлық түрінде, мысалы, қайтару ретінде нәрсе талап ете алады. Бұл әрқашан ақша болуы міндетті емес. Қызметтен кеткеннен кейін жоғары жалақылы жұмысқа ие болу, қызметте болған кезде көрсетілген қорғаудың құны болуы мүмкін. Төлемдер науқанға қаржылай көмек ретінде де жасалуы мүмкін. Мемлекеттік органдардың жұмысын тоқтату және үкіметтен қорғаныс сатып алу – бұл реттеушілердің ықпалына түсу деп аталады.
Government officials may demand bribes to look the other way or extort something of value from citizens or corporations in the form of a kickback. It need not always be money. A lucrative job after leaving office may have been in exchange for protection offered when in office. Payment may also show up indirectly in the form of a campaign contribution. Stopping governments agencies as a whole, and buying protection in the government is called regulatory capture.