Кіріспе

Британдық әйел тегінен шыққан қайырымдастық жұмысын ұйымдастырушы (1814–1906)

Анжела Джорджина Бурдет Коутс, 1-ші баронесса Бурдет Коутс (21 сәуір 1814 – 30 желтоқсан 1906), туған Анжела Джорджина Бурдет, британдық қайырымдастық жұмысын ұйымдастырушы, сэр Фрэнсис Бурдеттің қызы, 5-ші баронет, және София, бұрын Коутс, банкир Томас Коутстың қызы. 1837 жылы ол Англиядағы ең бай әйелдердің біріне айналды, өйткені әжесінен шамамен 1,8 миллион фунт стерлингтен тұратын мүлікті мұраға алды (1837 жылы 1800000.0 фунт стерлингі қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең). Ол патшалық рұхсатымен әкесі мен әжесінің тегін біріктіріп, Бурдет Коутс атанды. Эдуард VII оны "[анасынан кейін корольдіктегі ең көрнекті әйел]" деп сипаттаған.

Өмір

Бурдетт Коутс «Англиядағы ең бай мұрагер» ретінде кеңінен танымал болды. Ол суреттерді, соның ішінде ежелгі шеберлердің туындыларын жинады. Ол сатып алған заманауи суреттердің арасында Роберт Скотт Лаудердің «Теңізде серуендеген Мәсіх» суреті де болды. Паствагер Ричард Харрис Бархам, королева Викторияның тәж кию рәсіміне арналған, «Томас Ингольдсби» псевдонімімен жазған балладасында оны «Мисс Аня Ли Куттс» деп атады. Ол көпшіліктің қызығушылығына ие болып, көптеген неке ұсыныстарын алды. Бурдетт Коутс жылдың бір бөлігін өзінің бұрынғы гувернанткасы және кейін серігі болған Ханна Браунмен Торквейдегі Эренберг сарайында өткізді, оған ол өте берілген еді. 1878 жылы Браун қайтыс болғанда, Бурдетт Коутс досына «52 жыл бойы өмірімнің шуағы мен серігі болған жақын жанымның» жоғалғанына қатты қайғырғанын жазды. Ол Чарльз Диккенс пен Веллингтон герцогының досы болды және жас айырмашылығына қарамастан герцогқа үйленуді ұсынды. Ол Кейптаун және Аделаида (1847) епископтықтарын, сондай-ақ Британдық Колумбияның негізін қалаушы епископтығын (1857) құрды. Грейфриарс Боббидің граниттік фонтаны, Грейфриарс Боббидің қола мүсінімен бірге, Эдинбургте баронесса Бурдетт Коутс тарапынан орнатылды. 1884 жылы ол Лондон балаларға қатыгездік көрсетуді болдырмау қоғамын құрды, ол 1889 жылы Балаларға қатыгездік көрсетуді болдырмау жөніндегі Ұлттық қоғамға (NSPCC) айналды; ол 1893 жылы Вестминстер техникалық институтын құрды және Жануарларға қатыгездік көрсетуді болдырмау жөніндегі Корольдік қоғаммен (RSPCA) тығыз байланыста болды. 1864 жылы ол Иерусалимнің топографиялық зерттеуін қаржылады; осы шараның басты мақсаты қала тұрғындары үшін жақсырақ ауыз су табу болды. Осы жұмыс барысында (1864–1865) Чарльз Уильям Уилсон басқарыған топ Иерусалимнің ең дәл және толық картасын жасады, бірақ судың жаңа көзін таба алмады. «The Jerusalem Post» газеті «Чарльз Уилсонның Иерусалимнің топографиялық зерттеуіндегі еңбегі Иерусалимді зерттеудің барлық келешек жұмыстарының негізі болды» деп мәлімдеді. Кейіннен Бурдетт Коутс Киелі жердегі басқа да зерттеулерді қаржыландыруға көмектесті, кейде Палестинаны зерттеу қорымен бірлесіп. Бұл күш-жігерге Чарльз Уоррен басқаратын Иерусалимге су табу үшін тағы бір экспедицияны қаржыландыру ұсынысы да кірді. Бурдетт Коутс 1869 жылы Лондонның шығыс бөлігіндегі Бетнал-Гринде Колумбия базарын құрды, бұл аудан оның көптеген жұмыстары жүргізілген жер болды. Колумбия алаңындағы жобасымен ол әлеуметтік тұрғын үй салудағы пионер атанды. Ол сондай-ақ Британдық ешкілер қоғамының президенті болды.

Құрметтер

1871 жылы оның қайырымдылық қызметтеріне деген құрмет ретінде королева Виктория оған Миддлсекс графтығындағы Хайгейт және Брукфилдтің баронессасы Бурдет-Коутс атағын өз құқығымен берді. 1872 жылдың 18 шілдесінде ол Гилдхоллда Лондон қаласының құрметті азаматы атанған алғашқы әйел болды, ал 1874 жылы Эдинбург қаласының алғашқы әйел азаматы болып, сондай-ақ сол қаланың құрметті азаматтығымен марапатталды.

Өлім

Леди Бурдет Коутс Пикадиллидегі Страттон көшесіндегі үйінде жедел бронхиттен қайтыс болды. Өмірінің соңына дейін ол қайырымдылыққа 3 миллион фунттан астам ақша сыйлаған. 5 қаңтарда 1907 жылы Вестминстер аббаттығының батыс есігі жанында жерленгенге дейін шамамен 30 000 адам оның табытына қарап қош салды. Ол бала-шағасы қалдырмады, оның қайтысымен бірге барондық атағы да жойылды. Оның портреті Уолтер П. Стармер салған, 1921 жылы Лондонның Хэмпстед Гарден Сабөрбіндегі St Jude on the Hill шіркеуінде ашылған батыр әйелдердің суретіне енгізілген.

Мұра

Чарльз Диккенс өзінің "Мартин Чузлвит" романын оған арнады және оның көптеген патшалық және көрнекті достары болды. Джордж Макдональд Фрейзердің "Флэшменнің әйелі" кітабында оның Джеймс Брукке (Ақ раджа) деген (құмарлық) сезімі және оның дене мүкілігіне байланысты оны қабылдамауы туралы айтылады. Сондай-ақ, ол құмарлық Flashman-ды қол саусағын шығарып, орнына қояды. Анджела Бурдет Коутс Терри Пратчеттің "Доджер" романында да еске алынады; ол кітабын жазу себептерінің бірі - Бурдет Коутсты қазіргі оқырмандар назарына жеткізу болғанын мәлімдейді. Джордж Мередит оның естелігіне "Анджела Бурдет Коутс" атты өлең арнады.