Кіріспе

"Бала" – американдық ғылыми фантастикалық телехикая "Жұлдыздар жолы: Келесі ұрпақ" сериалының екінші маусымының бірінші, жалпы есепте 27-ші бөлімі. Алғаш рет 1988 жылғы 21 қарашада көрсетілді. Бұл оқиғаны бастапқыда Жарон Саммерс пен Джон Повилл 1970-ші жылдардың соңында жабылған "Жұлдыздар жолы: 2-ші кезең" сериалы үшін жазған. 1988 жылғы Америка Жазушылар Гильдиясының ереуілінен туындаған қысқа мерзімдерге байланысты "Келесі ұрпақ" продюсерлері бұрынғы тележобаның материалдарын қарап шықты, нәтижесінде сценарийді шоураннер Морис Херли өзгертті. 24-ші ғасырда өтетін сериалда Федерацияның "Энтерпрайз-Д" жұлдыз кемесінің экипажының оқиғалары баяндалады. Бұл бөлімде кеме кеңесшісі Дианна Трой (Марина Сиртис) белгісіз жаратылыстан жүкті болып, құпия бала туып алады. Бұл қауіпті жұқпалы ауру штамдарын тасымалдап жүрген "Энтерпрайз" үшін қиындықтар тудырады. Баланың кемеде болуы, кеме тасымалдап жүрген вирус үлгісіне әсер ететіндей, экипажға қауіп төндіреді. Ол физикалық денесінен бас тартып, энергияға айналып, Трояға келген себебін айтып, кетеді. Екінші маусымның бірінші бөлімі болғандықтан, "Бала" эпизодында доктор Кэтрин Пуласки рөлінде Диана Мулдаур және Гвинан рөлінде Вупи Голдберг алғаш рет пайда болады. Режиссер Роб Боуманға түсіру стилін жақсарту үшін қосымша камера жабдықтарын пайдалануға рұқсат берілді, нәтижесінде эпизодтың бастапқы кадры өзгерді. Эпизодты 10,9 миллион көрермен тамашалады, бірақ сыншылар эпизодтың Тройға ешқандай әсер етпегенін айтып, теріс пікір білдірді. Сондай-ақ кейіпкердің жүктілігін зорлаумен салыстырып, экипаж мүшелерінің реакциясының ақылға сыймайтындығын атап өтті.

Сюжет

Жаңа бас дәрігер, доктор Кэтрин Пуласки (Диана Мулдаур), «Энтерпрайз» кемесіне қабылданады, себебі кеме қауіпті вирустың үлгілерін алу үшін Aucdet IX-қа саяхаттауға дайындалуда, олар Рахелис жүйесіндегі оба эпидемиясына ем табу үшін Жұлдыздық Флоттың медициналық станциясына жеткізілуі тиіс. Жаңа дәрігер келгеннен кейін, кеме жарық жылдамдығынан төмен жылдамдықпен келе жатқанда, энергия шар корпустан өтіп, әрі қарай кеңесші Дианна Троидің (Марина Сиртис) жатырына орналасады. Капитан Жан-Люк Пикард (Патрик Стюарт) жаңа дәрігер неге оған хабарласпағанын білгісі келеді және оны бармен Гвинанның (Вупи Голдберг) жұмыс істейтін «Тен Форвард» лаунжында табады. Пикард доктор Пуласкиді Троимен күтпеген жүктілігі туралы әңгімелесіп жатқанын көреді. Жоғары шенді офицерлер жүктілікті талқылау үшін жиналады. Ұрықтың дамуы үдемелі, толық жетілуіне 36 сағат керек. Трой баланың әкесі кім екенін білмейді, бірақ кеше денесіне бір «күш» енгенін сезген. Жоғары шенді қызметкерлер жүктілікті тоқтату туралы пікірлессе де, Трой баланы толық мерзімге көтеруге шешім қабылдайды. «Энтерпрайз» Аукдет IX-қа оба үлгілерін алу үшін келеді, олар жоғары қорғалған сақтау ыдысында сақталады. Трой дені сау ұл тудырады, оны әкесі Ендрю Иан деп атайды. Иан тез дамиды, бір күн ішінде ол төрт жасар балаға айналады, соған сәйкес ақыл-ой қабілеттерімен. Ол кім екенін немесе не екенін түсіндіруге дайын ба деп сұрағанда, Иан «әлі емес» деп жауап береді. Вирустың үлгілерін жеткізіп болғаннан кейін, «Энтерпрайз» Жұлдыздық Флоттың медициналық станциясына бет алады. Жолда экипаж оба штаммының бірі түсініксіз өсіп жатқанын байқайды; егер ол өсе берсе, сақтау ыдысын жарып, кемедегілердің барлығына қатысты апатқа әкелуі мүмкін. Олар Эйхнер сәулеленуінің белгісіз көзі өсуге себепші екенін анықтайды. Иан (Р.Ж. Уильямс), енді сегіз жасар бала болып көрінеді, Троиге экипаждың проблемаларының себебі оның екенін және оның кетуі керек екенін айтады. Трой Ианның өліп бара жатқанын түсінеді және медициналық көмек шақырады. Иан Троидың құшағында қайтыс болады және энергия нысанына айналады. Энергиялық нысан Троидың санасымен байланысады және ол оны адам болу сезімін сезіну үшін жүкті еткенін түсіндіреді. Ианның өлімінен кейін, оба үлгісі қалыпқа келеді және экипаж өз миссиясын жалғастырады. Осы уақытта Уэсли Крашер (Уилл Уитон) Жұлдыздық Флоттың медициналық бөлімінің директоры болып тағайындалғаннан кейін Жердегі анасына қосылу үшін «Энтерпрайз» кемесінен кетуге тырысады. Гвинаннан кеңес алғаннан кейін, ол «Энтерпрайз» кемесінде қалуды шешеді.

ІІ кезең

Қыздар ұжымының жүктілікке ұшырауына негізделген эпизодтың бастамасы алғаш рет Джин Родденберридің "Жұлдыздар жолы: Бастапқы серия" сериалы үшін жасаған алғашқы ұсынысында пайда болды. "Жұқпа" деп аталатын эпизодта "Екіпаждың әйел мүшесі жүкті екені анықталды, және оның денесінде шетелдік организмнің дернәсілі болуы мүмкін деген ой пайда болды, оның денесі кейбір жәндіктер сияқты басқа тірі организмдерге жұмыртқаларын салу үшін пайдаланылуы мүмкін". Осыған ұқсас идея 1970 жылдардың соңында "Жұлдыздар жолы: ІІ кезең" телесериалы үшін дамытылды. Жарон Саммерс "Бала" деген жобаны Родденберридің көмекшісі Джон Повиллмен және продюсер Харольд Ливингстонмен өткен кездесуде ұсынды. Повилл кездесуде өзгерістер енгізуді ұсынды, ал Саммерс кейіннен түзетілген сценарийді ұсынды. Ливингстон Повиллден оны қайта жазуды сұрады, және Ливингстон оның жұмысына қатты әсер еткендіктен, Родденберриден Повиллді оқиға редакторы қылып тағайындауды талап етті. Родденберри бас тартты, бірақ Ливингстон Повилл жұмысқа алынбаса, жұмыстан кететінін мәлімдеді. Бұл Родденберридің ойын өзгертті, бірақ Ливингстон бұл олардың еңбек ету қарым-қатынасына елеулі зиян келтіргенін түсінді. Оқиғада Дельталық Илия (Персис Хамбата) белгісіз бір шетелдік организмнен жүкті болып, кеме тұмандықтың жанынан өтеді. Ол қыз бала табады, оған Ирска деп ат қояды. "Энтерпрайз" бірнеше қауіпті жағдайға тап болады, олардың барлығы баланың араласуы арқылы шешіледі. Осы уақытта кеменің корпусы бірте-бірте ыдырайды және бірнеше сағат ішінде толығымен бөлшектеніп кетеді. Жаңа Вулкандық ғылым офицері Ксон (Дэвид Готрео) баламен ақылдасып, оны "Энтерпрайзды" қуалайтын жарқын жарыққа тікелей тасымалдау қажеттігін анықтайды. Процедура аяқталады, және бала жарыққа кіргенде жоғарырақ деңгейдегі тіршілік нысанына айналады. Эпизод экипаж Илияның осы организмнің алғашқы жатыры болғанын, ал "Энтерпрайз" екіншісі болғанын ойлап тұрып аяқталады. Бұл идея "Жұлдыздар жолы: Фильм" ретінде қайта жазылды. "Баланың" ІІ кезеңіндегі сценарийі кейін Джудит және Гарфилд Ривз Стивенстің "Жұлдыздар жолы: ІІ кезең: Жоғалған сериялар" (1997) кітабында толыққанды жарияланды. Повилл мен Саммерс сценарийді фан-сериал "Жұлдыздар жолы: ІІ кезең", сондай-ақ "Жұлдыздар жолы: Жаңа саяхаттар" үшін бейімдеді. Повилл эпизодты режиссерлік етті.

Келесі ұрпақ

Бірінші маусымның табысына жауап ретінде Paramount Television «Star Trek: The Next Generation» сериалының бір эпизодына арналған бюджетті ұлғайтты, сонымен қатар қаржыландыру құрылымын өзгертіп, қаражатты эпизодтан эпизодқа ауыстыру мүмкіндігін жасады. Бірақ 1988 жылғы Америка Жазушылар Гильдиясының ереуіліне байланысты екінші маусымның жұмысы кейінге шегерілді және оның жалпы ұзақтығы қысқартылды. Продюсерлер ереуіл аяқталғаннан кейін дереу өндіріске кірісуге тырысты, сондықтан олар «Фаза II» аясында ұсынылған сюжеттік идеяларды қарастырды. «Бала» эпизоды мүмкіндіктердің бірі ретінде қарастырылды, онда Ілияның рөлі Троиге ауыстырылды. Сиртис бұл өзгеріске ризашылық білдірді, өйткені ол бірінші маусымда Гейтс МакФадден мен Денис Кросбидің болуына байланысты назардан тыс қалғанын сезінді. Атқарушы продюсер Рик Берман кейіннен ереуілдің салдарынан сценарийді қайта жазу үшін жазушылардың уақыты жеткіліксіз болғанын түсіндірді. Осыған қарамастан, режиссер Роб Боуман екінші маусымды жақсы эпизодпен бастауды қалап, Берман осы идеяны қолдады. Боуман өзінің режиссурасының "әдеттегіден сәл асып кеткенін" айтты. Бұл Пуласкиге доктор Леонард МакКойдың бейнесін сериалға көбірек әкелу үшін жасалған жоспар еді. Ал «Оскарға» үміткер Голдберг Нишель Николстің «Оригинал сериалдағы» Ухура рөлінен шабыттандырылып, актриса болуға тырысқандықтан, сериалда рөл алуға белсенді түрде ұмтылып жатқан. Оның агенті бастапқыда продюсерлер тарапынан назарсыз қалды, өйткені олар Голдбергтің сериалда ойнағысы келетініне сенбеді.

Қабылдау

"Бала" 1988 жылғы 18 қарашада көрсетілді. Оны 10,9 миллион көрермен тамашалады, бұл сол жылғы 14 ақпанда көрсетілген "Too Short a Season" атты бірінші маусымның эпизодынан бері ең жоғары көрсеткіш болды. Деннис Маккартидің осы эпизодқа арналған музыкалық шығармасы 1989 жылы Primetime Emmy Award сыйлығына «Серия үшін үздік музыкалық композиция» номинациясына ұсынылды. 1995 жылы Джеймс Ван Хайз және Хэл Шустер «The Complete Trek: The Next Generation» кітабында осы эпизодты «тегіс емес» және «екінші маусымның сәтті болмаған бастауы» деп сипаттады. Кит Декандидо «The Child» эпизодындағы осы маусымның басында болған бірнеше өзгерістерді атап өтті, олар «The Next Generation» сериалының соңына дейін қайталануы мүмкін. Олардың ішінде Георди Ла Фордждың бас инженер болып тағайындалуы, Майлс О'Брайеннің телепорттау басшысы болып қойылуы және Рикердің сақал өсіруі болды. Дегенмен, ол Ворфтың Троиге аборт жасауды ұсынғаны туралы ешқандай мәлімдеме жасалмағанын сынады, бірақ бұл мәселе Питер Дэвидтің канондық емес романында талқыланғанын қосты. 2013 жылы Джеймс Хант «Den of Geek» сайтындағы шолуында эпизодтағы ешкімнің Троиге жасалған зорлауға ұқсас жағдайға реакция жасамағанына таң қалды. Ол сондай-ақ, оның бала көруге деген құштарлығы түрлі әсерге ұшыраған болуы мүмкін деп ойлады, бірақ экипаж мұны мүмкін деп ойлаған жоқ. Ол команданың сюжет үшін логикалық түрде әрекет етпегенін айтты, бұл теледидардағы оның ең жақтырмас нәрселерінің бірі еді, сондай-ақ «осы эпизодтағы кез келген басты кейіпкерді пастернакпен алмастырсаңыз, нәтиже өзгермейді» деді. Зак Хэндлен 2010 жылы The A.V. Club сайтындағы шолуында эпизодқа D+ бағасын берді, Пуласкинің енгізілуін ғана емес, сонымен қатар Троидің белсенді еместігін де сынады, оның жүктілігін зорлаумен теңеді. Баланың өмірі «қуанышпен толы өмір тәжірибесі» ретінде бейнеленді, ал Хэндлен үш күндік жүктіліктегі мәселелердің болмауын «жалғандық» деп сипаттады. Ол эпизод плазмалық обаның ғылыми-фантастикалық тұжырымдамасына көбірек назар аударса жақсырақ болар еді деп ойлады, себебі ол жай ғана мақсатқа жету құралы ретінде қолданылды. 2019 жылы ScreenRant IMDB рейтингісіне сүйене отырып, осы эпизодты «Жұлдыздар жолы: Келесі буын» сериалының ең нашар 5-ші эпизоды деп атады, сол кезде рейтингі 10-нан 5,8 болды. 2020 жылы Syfy Troi кейіпкеріне арналған осы эпизодты бөліп көрсетті, оның басқаларға кеңес берудің орнына «қатерлі жағдайдың драматикалық сәттерін» қалай бастан өткергенін атап өтті, сондай-ақ «The Loss» эпизодымен салыстырды. Олар Марина Сиртистің осы рөлдегі тамаша ойынын көрсетті, бірақ бұл олардың сүйікті эпизоды емес екенін айтты.

Үйге арналған медиа

"The Child" алғаш рет үйдегі медиа-релизі VHS кассетасында жарық көрді, ол 1994 жылдың 25 тамызында АҚШ және Канадада пайда болды. Бұл эпизод кейіннен 2002 жылдың 7 мамырында шыққан "Жұлдызды жол: Келесі буын" сериалының екінші маусым DVD жинағына қосылды. Екінші маусым Blu-ray жинағы 2012 жылдың 4 желтоқсанында жарық көрді.