Кіріспе

Массачусетс штатында туған дәрігер, саясаткер және дипломат.

Уильям Юстис (10 маусым 1753 – 6 ақпан 1825) – Массачусетс штатынан шыққан американдық дәрігер, саясаткер және мемлекет қайраткері. Медициналық білім алған ол Американдық революциялық соғыс кезінде, әсіресе Бункер-Хилл шайқасында әскери хирург қызметін атқарды. Соғыстан кейін медициналық тәжірибесіне оралды, бірақ көп ұзамай саясатқа қатысты. Штат заң шығарушы органында бірнеше мерзім өткеннен кейін, 1800 жылы АҚШ Конгресіне сайланды, онда орташа демократ-республикашыл ретінде қызмет етті. 1804 жылы қайта сайланбағаннан кейін ол қысқа мерзімге штаттық саясатқа оралды және 1809 жылы президент Джеймс Мэдисон оны Соғыс министрі етіп тағайындады. Әскерді басқарудағы тәжірибесінің жетіспеуі мен дайындық деңгейінің төмендігі салдарынан 1812 жылғы соғыстың басындағы әскери сәтсіздіктер оның жауапкершілігіне жүктелді, бұл оның отставкаға кетуіне әкелді. Мэдисон Юстисті Нидерландыдағы елші етіп тағайындады, ол 1814 жылдан 1818 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Конгресте тағы бір кезеңнен кейін, 1822 жылы Массачусетс штатының губернаторы болып сайланды. Ұзақ жылдар бойы қызмет еткен Джон Брукстің танымал ізбасары Юстис 1825 жылы лауазымында қайтыс болды. Оның 1750 жылдары корольдік губернатор Уильям Ширли салған Бостон қаласындағы үйі Ширли-Юстис үйі деп белгілі және Ұлттық тарихи ескерткіш болып табылады.

Ерте жылдары және әскери қызмет

Уильям Юстис 1753 жылғы 10 маусымда Кембридж қаласында, Бостонның белгілі дәрігері Бенджамин Юстис пен Элизабет (Хилл) Юстистің отбасында дүниеге келді. Ол Гарвард колледжіне түсуден бұрын Бостон латын мектебінде білім алды және 1772 жылы оны бітірді. Гарвардта оқып жүргенде ол «Мартимеркуриандық тобы» деп аталатын студенттік милиция бөліміне мүше болды. Бітіргеннен кейін ол белгілі Патриот саяси қайраткері доктор Джозеф Уорреннің жетекшілігімен медицинаны оқыды. 1775 жылдың сәуір айында Лексингтон және Конкорд шайқастары Америка Тәуелсіздік соғысын басталғанда, Уоррен мен Юстис екеуі де жараланғандарға көмек көрсету үшін майданда жұмыс істеді. Уоррен Юстиске бүлікшілер артиллериясында полк хирургі лауазымын иеленуге көмектесті. Юстис 1775 жылғы маусымда Уоррен қаза болған Бункер-Хилл шайқасында жараланғандарды емдеуге көмектесті. 1777 жылы Юстис Нью-Йорк қаласының солтүстігіндегі лоялист Беверли Робинсонның бұрынғы резиденциясында құрылған әскери госпитальге басшылық етті және соғыс аяқталғанға дейін сол жерде қалды. 1780 жылдың қыркүйегінде ол сатқын Бенедикт Арнольдтың қашуына байланысты оқиғаларда шағын рөл атқарды: ол Арнольдтың әйелі Пеггиді емдеді, ол күйеуінің кенеттен кеткеніне және оның құйрық тікенінің ашылуына байланысты үлкен күйзеліс күйінде болды. Соғыстан кейін Юстис Бостон қаласындағы дәрігерлік практикасына оралды. 1786 жылы Массачусетс штатының батысында Шейс көтерілісі болғанда, ол қайтадан әскери қызметке шақырылды, генерал Бенджамин Линкольн басқарған жасақтың хирургі болды, ол 1787 жылдың басында көтерілісті басып тастады. Кейін ол 1786 жылдан 1810 жылға дейін және 1820 жылдан 1821 жылға дейін Массачусетс қоғамының вице-президенті болып қызмет етті.

Заң шығарушы

1788 жылдан 1794 жылға дейін Массачусетс Бас сотына (штат заң шығару органы) сайланды, ол орган ішіндегі саяси тартыстардан "жалыққандықтан" қызметтен кетті. Содан кейін ол екі жыл бойы Губернатор кеңесінде қызмет етті. 1800 жылы ол АҚШ Өкілдер палатасына үміткер болды. Жосия Квинсиге қарсы сәтті науқаны барысында Юстис 1783 жылғы Ньюбург құйрығына қатысты хаттарды жазуға немесе оларды жасауға қатысқан деп айыпталды. Юстис хаттардың авторы екенін жоққа шығарды, бірақ осы істегі рөлі туралы үн қатпады. (Кейін Джон Армстронг хаттарды өзі жазғанын мойындады, ал Юстис бірнеше жылдан соң ол құйрық туралы білгенін мойындады.) Юстис орташа демократиялық-республикалық болды және радикалды республикашылдар қалаған маңызды реформаларды қолдамады. Ол бұл позициясын президент Томас Джефферсонның 1801 жылғы Сот актісін жоюға қарсы дауыс бергенімен көрсетті, бұл Джон Адамс әкімшілігінің соңғы күндері қабылданған федералистік заң, ол федералдық сот орындарының санын едәуір арттырды. Ол сондай-ақ АҚШ Конституциясының он екінші түзетуіне қарсы дауыс берген алты демократиялық-республикалық өкілдің бірі болды. 1802 жылы Юстис Джон Куинси Адамсты жеңіп қайта сайланды, ал 1800 жылғы сайлаудың қайталануында Квинси Юстистен 100 дауысқа жуық басымдықпен жеңіске жетті. Өкілдер палатасында болған кезінде ол 1804 жылы Нью-Гэмпшир штатының АҚШ округтік сотының судьясы Джон Пикерингке қарсы импичмент процесін жүргізу үшін Өкілдер палатасы тағайындаған импичмент басқарушыларының бірі болды (осы сияқты алғашқы сәтті әрекет). 1804 жылы ол Батыс Үндістанға бет алған сауда кемелерін қаруландыруды қолдады.

Соғыс министрі

1809 жылы Джеймс Мэдисон президент болғанда, ол федералисттер басымдық танытқан Жаңа Англияда демократ-республикашылдардың беделін арттыруға тырысты. Осы мақсатта ол Юстисті соғыс хатшысы қызметіне тағайындады. Юстис бұл лауазымға лайықты таңдау емес еді, себебі оған қажетті әкімшілік тәжірибесі мен әскери білімі жетіспеді. Ол сонымен қатар Джеймс Уилкинсон мен Уэйд Хэмптон сияқты екі жоғары әскери шенді офицермен қиын қарым-қатынаста болды. Юстис революциялық соғыстан бері өзгеріссіз қалып келген әскери нұсқаулықтарды жаңартуға көп күш жұмсады. 1791 жылы Франция Республикасының армиясы үшін жарық көрген нұсқаулықтардың көшірмелерін алғаннан кейін, Юстис оларды аударма жасауға бұйрық берді және француз тактикасына негізделген жаңа нұсқаулықтарды қабылдауды қолдады. 1812 жылы жаңа нұсқаулық қолдануға дайын болғанымен, офицерлер қатарында оған үлкен қызығушылық танытпады және сол жылы басталған соғыста пайдаланылмады. АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы қарым-қатынас шиеленіскен кезде Юстис әскери дайындық деңгейін жақсартуға шаралар қабылдады, бірақ өзін ерекше көзге көрсетпеді және басқа да жаңа бастамалар мен ұсыныстар енгізбеді. 1812 жылғы соғыс басталғанда армияның жабдықталуы нашар күйде болды және жалпы қолбасшысы болмағандықтан, Юстис тоғыз әскери округ бойынша шешімдер қабылдауға мәжбүр болды. Соғыс Детройт қаласында генерал Уильям Халлдың қарсыластарына тапсыруымен жаман басталғанда, Юстис қатаң сынға ұшырады. 1812 жылдың желтоқсан айында Юстис отставкаға кетеді, ал мемлекеттік хатшы Джеймс Монро оның міндеттерін Джон Армстронг 1813 жылдың 13 ақпанында қызметке кіргенге дейін атқарады.

Нидерланды министрі

Эустис 1814 жылдан 1818 жылға дейін президент Мэдисонның Нидерландыдағы АҚШ министрі болып тағайындалды. Мэдисон Гааганың тарихи түрде келіссөздер үшін бейтарап алап ретінде пайдаланылуына байланысты, Еуропадағы ахуалды анықтау үшін бұл қызметтің маңызды деп санайды және Эустиске еуропалық дипломатиялық көңіл-күйді қадағалауды тапсырды. Алайда, Наполеон жеңілгеннен кейін Нидерландтың мәртебесі төмендеді және бұл қызмет аса белсенді болған жоқ. Эустис Луи Бонапарт Нидерланд Корольдігін басқарған кезде орын алған американдық тауарлар мен кемелерді тәркілеу туралы Нидерландқа қарсы талаптарды табыссыз іздеді (бұл талаптарды Франция кейіннен мойындады). Эустис 1815 жылы Америкалық Антикварлық қоғамның мүшесі болып сайланды. Эустис және Франциядағы АҚШ елшісі Альберт Галлатин 1817 жылы Нидерланд үкіметімен жаңа сауда шартын жасасты; ол 1818 жылы ратификацияланды. Эустис француз тілін білмегендіктен қиын жағдайда болды және 1818 жылы Нидерланд үкіметі американдық делегация басшысының мәртебесін уақытша сенімді тұлға деңгейіне төмендеткеннен кейін елге қайтарылды. Еуропада болғанда Эустис революциялық соғыста бірге қызмет еткен Лафайет графымен қайта танысты.

Кейінгі қызметтер

Еуропадан оралғаннан кейін, Юстис 1750 жылдары корольдік губернатор Уильям Ширли салған Роксберидегі сарайды сатып алды (қазір Ширли-Юстис үйі деп аталады). Миссуриді штат ретінде қабылдау туралы пікірталас кезінде (Миссури келісіміне әкеп соқты), Юстис Миссури Конституциясындағы еркін негрлердің штатқа кіруіне тыйым салатын қағидаға қарсы ынталы сөз сөйледі. Ол Массачусетс губернаторы лауазымына үш рет (1820–22 жж.) кандидат болды, бірақ әр жолы танымал, орташа федералист Джон Брукстан жеңілді. 1823 жылы Юстис өте қатысты сайыста беделсіз федералист Харрисон Грей Отиске қарсы жеңіске жетті. Республикашылар Юстисті Брукстен кем партиялық болатын, сондай-ақ оның Тәуелсіздік соғысының тәжірибесін атап, орташа мұрагер ретінде көрсетті. Ол Федералистердің Хэмпшир және Эссекс округтеріндегі бекіністерін басып алды және Бостонда Отиске жеңіліске жақын болды. Юстистің сайлаудағы жеңісі (келесі жылы республикашылдардың заң шығарушы органның барлығын иеленуімен бірге) Массачусетс штатындағы Федералистік партияның тиімді түрде аяқталуын білдірді. Юстис Брукстің орташа саясатын жалғастырған танымал губернатор болды. Ол өзінің вице-губернаторы Леви Линкольн кішісін штаттың жоғары сотына ұсынды және 1824 жылы бұрынғы өкіл Маркус Мортонды өзінің лейтенанты ретінде қайта сайланды. Губернатор болып тұрғанда ол АҚШ-қа келген кезде ескі досы Лафайетті қабылдады. 1824 жылдың наурыз-сәуір айларында, мүмкін, оның танымалдығына байланысты, Уильям Юстис сол жылы өтетін сайлауда Демократиялық-республикалық партиясының кандидаттығына АҚШ вице-президенті болып ұсыну үшін партиялық құрылтайда бір дауысқа ие болды. Юстис 1825 жылдың 6 ақпанында Бостонда пневмониядан қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі мен уақытша жерлеу Бостонның Астық қоймасы зиратында өтті, оны досы Эдвард Эверетт еске алды. Кейіннен ол Лексингтонның Ескі зиратына қайта жерленді.

Жеке өмір

Революциялық соғыс кезінде Юстис Аарон Беррмен жақын дос болды, ал 1790 жылдары бұл достық одан да тереңдеді. Берр мен Юстис ең жеке мәселелер бойынша хат алмасып, бір-біріне мүмкін романдық серіктестерді ұсынып, білімді әйелдерге деген ортақ талғамын бөлісті. Бірде Юстис Беррге оның анасы Александр Гамильтонмен адалсыздық қарым-қатынаста болған жас қызға жатақ табуға көмектесті; ол Бостон маңындағы пансионға орналастырылды. Беррдің қызы Теодосияның Юстиске деген жасөспірім ғашықтығы болған болуы мүмкін, ол өмірінің ең жеке тұстарын (оның ішінде қиын жүктіліктен туындаған денсаулық мәселелерін) ересек шағына дейін ортақтасты. Юстис көп жыл бойы отбасы құрмаған, мәдениетті және тартымды адам ретінде танымал болды. Ол 1801 жылы Каролина Лэнгдонға үйленді, бірақ олардың балалары болмады. Ол Юстистің әпкесі Эннге үйленген Генри Шерберн Лэнгдонның қарындасы және Портсмут, Нью-Гэмпширдің белгілі саудагері және судьясы Вудбери Лэнгдонның қызы болды. Оның әйелі одан қырық жылға артық өмір сүрді, ал үй 19 ғасырлық сәнімен 20 ғасырдың соңында қайта жаңартылды. Бүгінде бұл үй-мұражай және Ұлттық тарихи ескерткіш.