Кіріспе

Сент-Клэр даңғылы – Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласында орналасқан маңызды шығыс-батысқа қарай созылған көше. Ол 18-ші ғасырдың соңында британдықтар тарапынан Блур көшесі мен Квин көшесінің солтүстігінде, концессиялық жол (Үшінші концессия) ретінде салынған. Сент-Клэр даңғылы екі бөлікке бөлінген. Батыс бөлігі шығыстағы Мур Паркінен басталып, батыстағы Скарлетт Роудқа дейін шамамен созылады. Ал шығыс бөлігі Дон аңғарының ар жағындағы Тейлор Крик паркінен басталып, Кингстон Роудқа дейін жалғасады. Торонтодағы Йонг көшесімен қиылысатын барлық көшелер сияқты, Сент-Клэр даңғылы да Шығыс және Батыс бөліктеріне бөлінген, олардың әрқайсысы Йонг көшесінен басталатын өз үй нөміріне ие. Торонтодағы көптеген басқа концессиялық жолдардан айырмашылығы, Сент-Клэр Дундас көшесінің солтүстік доғасы Хэмбер өзенін батыс бөлігіне жақын кесіп өтуіне байланысты, Этобикокке дейін созылмайды, бұл оны Бёрнхамторп жолымен байланыстырады. Сент-Клэр даңғылының батыс бөлігінде көлік және қоғамдық көлік қозғалысы өте қарқынды. Сағат түскісінен кейін жұмыстан шығатын жолаушылардың жартысынан астамы 512-ші Сент-Клэр трамвай желісімен жүреді, ол 1-ші Йонг-Юниверситет желісіндегі Сент-Клэр метро станциясымен және сол желідегі Сент-Клэр Батыс станциясымен байланысады. Сент-Клэр даңғылының шығыс бөлігіне 8 Бродвью және 102 Маркхэм Роуд автобус маршруттары қызмет көрсетеді.

Атауы

Сент-Клэр даңғылы өзінің атын «Том ағаның қорасы» романының кейіпкері Аугустин Сент-Клэрден алған. Авеню жолы мен Сент-Клэр даңғылының қазіргі қиылысына жақын жердегі шаруашылықты жалға алған Грейнджер отбасы «Том ағаның қорасы» пьесасын тамашалаған. Отбасының екі мүшесі, Альберт пен Эдвин, балалардың есімдерін ортаңғы аттары ретінде қабылдады, себебі екеуінің де ортаңғы аты болмаған. Эдвин өз атына Нортонды қосты, ал Альберт Сент-Клэрді таңдады, бірақ ол театр бағдарламасында қолданылған Сент-Клэр есімінің бұрыс жазылуын пайдаланды. (Сент-Клэр көлі мен Сент-Клэр өзенінің есімдері бірдей жазылған, бірақ олар Ассизилік Киелі Клараның құрметіне аталған, оның мерекесі күні оларды Сиер де Ла Салл кездестірген.) Әзіл ретінде Эдвин мен Альберт өздерінің есімдерін пайдаланып, Йонге және Сент-Клэр көшелеріне жол белгілерін орнатты. Сент-Клэр белгісі біраз уақытқа дейін сақталды және бұл атау 3-ші концессиялық жолдың аты ретінде қабылданып алынды. Сент-Клэр есімінің алғашқы жарияланған қолданылуы 1878 жылы шыққан Йорк округінің суреттелген тарихи атласында кездеседі. 1913 жылы Ерлскурт ауданында Рим-католик шіркеуі салынды және ол нақты Киелі Клараның құрметіне аталды. Сент-Клэр шіркеуі 1118 Сент-Клэр даңғылы батысында, көшенің солтүстік жағында, Дюффериннен шығысқа қарай орналасқан.

Тарих

Сент-Клэрдегі алғашқы қоныс Йонг көшесінде болды, онда Хит отбасы 1837 жылы жер сатып алды. 1850 жылдары гүлденген Deer Park ауданы құрылды. Келесі қоныс батысқа қарай, Олд Уэстон-роудта (кейін Уэстон-роуд), шамамен солтүстік-батысқа қарай орналасқан, онда Карлтон-Виллидж қонысы 1840 жылдардың соңында басталды. Сент-Клэрдің батыс жағы едәуір дамыды, онда Батыс Торонто, Эрлскорт, Доверкорт және Оквуд муниципалитеттері құрылды. Бұл муниципалитеттер 1908 және 1911 жылдар аралығында Торонтоға қосылды, ал Сент-Клэр даңғылының батыс бөлігі Торонто қаласының басқаруына өтті. Сол кездегі ауылдық жолдың бойындағы дамуды ынталандыру үшін қаланың Торонто азаматтық темір жолдары 1912 жылы Йонг көшесінен Каледония жолына дейін трамвай желісін салды. Бұл Нордхаймер шатқалы арқылы көпір салуды (жер берамы құлағаннан кейін), сондай-ақ Лаудер толқыны деп аталатын: Гаррисон сағасының батыс тармағын көмуді – қаланың ылғалды су жүйесіне бағытталған соңғы бөлігін қамтыды. Лисайд, Розедейл және Мур Парк ішкі қала маңындағы өсім қаланың 1912 жылы Маунт-Плезант қорымының операторларына Маунт-Плезант жолының қысқа бөлігін мазар арқылы оңтүстікке қарай кеңейтіп, Сент-Клэрмен байланыстыру мақсатымен жүгінуіне себеп болды. Операторлар бастапқыда бас тартса да, кейін 1915 жылы қаланың 100 000 долларын (инфляцияға орай 2,095,000 доллар) ұсынысын қабылдады. 1918 жылы балшықты жол көліктерге ашылды. 1920 жылдардың бірінші жартысында Авока шатқалының құрылысы жаңа Торонто транзиттік комиссиясын Сент-Клэр трамвай желісін шығысқа Маунт-Плезант-роудқа дейін, содан кейін солтүстікке Эглинтон даңғылына дейін кеңейтуге итермеледі. 1937 жылдан 1952 жылға дейін Сент-Клэр-Уэст провинциялық 5А тас жолының бір бөлігі болды, ол Блур көшесінің тығынынан аулақ болған Ислингтон мен Йонг көшесі арасындағы балама бағытты қамтамасыз етті. 1952 жылы Сент-Клэр провинциялық рөлді тоқтатты; Уэстон мен 11-ші тас жолдың арасында салынып жатқан жаңа Торонто айналма жолы жергілікті көшелерден автокөлік ағынын бұруға қызмет етеді. Бұл дәуірдегі көптеген дамулар сақталған. Сент-Клэр-Уэст – Торонтодағы көптеген көшелердің бірі, ол бастапқы құрылыс бумынан бері аз дамыды. Ерекшелік – Йонг көшесімен қиылысу, ол 1954 жылы Сент-Клэр метро станциясы ашылғаннан бері қарқынды дамуды бастан кешірді. Бұл ғимараттардың ішінде Джордж Уэстон Фудс Инк. әлемдік бас кеңсесі бар. Сент-Клэр қазір тағы екі метро станциясымен – шығыстағы Уорден станциясы және Батерст көшесіне жақын Сент-Клэр Батыс станциясымен, сондай-ақ Скарборо GO станциясымен қиылысады.

Көше трамвайларының жолға шығуға құқығы

Торонто транзит комиссиясы 2000 жылдардың басында трамвай жолдарының қызмет мерзімі аяқталуына байланысты Сент-Клэр трамвайларын қызмет көрсету сенімділігін арттыру үшін арналған жеке жолаққа жаңартуға шешім қабылдады. 2006 жылдың қазанында Сент-Клэрдің орталық бөлігінде жолақ құрылысы басталды. Сент-Клэр даңғылы – Торонтодағы қозғалыс бағыттарының енін едәуір қысқартпай, жеке жолақты орналастыруға жеткілікті кең болатын сирек көшелердің бірі болды. Бұл жоба Сент-Клэр-Уэст үшін тек көлік инфрақұрылымын жаңарту ғана емес, сонымен қатар көшенің дерлік толық қайта құрылуын қамтитындықтан маңызды болды. Су құбырлары ауыстырылды. Көше бойындағы жоғары кернеулі сымдар мен оларды ұстап тұрған үлкен ағаш тіреулер, трамвайларға арналған жалғыз электр сымдарын қалдырып, жер астына көшірілді. Жаңа дизайндық аялдамалармен үйлесімді бірегей тіреулер мен ақ шамдар орнатылды. Ағаштар отырғызылды, сондай-ақ кейбір учаскелерде әсем жаяу жолдарға арналған шамдар қойылды, ең әсем дизайнымен Corso Italia ерекшеленді. Көшенің толыққанды қайта жобалануы мен құрылысы трамвай айналымдарына дейін жетті. Трамвай жолағы жобасы қоғамдық кеңістіктің эстетикасын айтарлықтай жақсартты, бірақ жеке жолақты және әр бағыттағы екі қатар қозғалысты орналастыру үшін кейбір жерлерде тротуарлар тарытылды. Қозғалыс бағыттары да сәл тарытылды.

Көршіліктер

Шығыстан батысқа қарай, Сент-Клэрдің басты бөлігі Мур Паркі мен Дир Паркінен басталатын бірнеше көрнекті аудандардан өтеді. Авеню Роудтан батысқа қарай Forest Hill, South Hill, Hillcrest, Wychwood, Oakwood, Earlscourt (Corso Italia-ны қоса алғанда) және The Junction жатыр. Сент-Клэрдің шығыс бөлігі Парквью Хиллзден басталып, Вудбайн Гарденс, Клэрлиа, Бирчмаунт Парк және Кеннеди Парк арқылы Клиффкрестке қарай созылады. Сент-Клэр даңғылы португал, латын америкалық және итальян халқының көптігімен белгілі. Сент-Клэр көбінесе итальяндық және португалдық футбол жанкүйерлері ұлттық командалары жеңіске жеткен кезде тойлап өткізетін орын. Жылдар бойы Торонтода итальяндықтар мен португалдықтар футболдан бәсекелес қарым-қатынаста болды. Сент-Клэр даңғылындағы ең ірі тойлардың бірі 1982 жылы Италияның ФИФА Әлем Кубогын жеңіп алған сәті болды, онда шамамен 300 000 жанкүйер қатысып, Каледония мен Оквуд арасындағы 20 шақырымға жуық көше жабылды. Corso Italia, Торонтоның тағы бір итальяндық анклавы, Вестмаунт даңғылы (Дюфферн көшесінің шығысында) мен Лансдаун даңғылы арасында, Сент-Клэр даңғылының батыс жағында орналасқан. Сент-Клэр-Уэст сондай-ақ Олд-Уэстон Жолынан Батерстке дейінгі барлық аудандарды білдіретін жалпы атау ретінде қолданылады, себебі олардың барлығы ұқсас архитектуралық стильде салынған. Бұл аймақ бұрын негізінен итальяндықтардың мекені ретінде танылса да, қазірде бір ұлттың басымдығы жоқ. Қаладан үй сатып алуды жоспарлап отырған көптеген жаңа үй иелері Сент-Клэр-Уэстті салыстырмалы түрде шамалы үй бағалары, аудандардың мақтанышпен сақталған сыртқы келбеті және жаңа Сент-Клэр Авеню ТТК трамвай жолының болуына байланысты таңдайды. Сент-Клэр даңғылында Торонтоның сальса-латино мәдениетінің ең ірі мерекесі өтеді. Екі күндік көше фестиваліна шамамен 250 000–500 000 адам келеді, олардың көпшілігі Торонто мен Онтарионың басқа аймақтарында тұратын латын америкалықтар, олар билеуге, тамақтануға, сауда жасауға және Латын Америкасының мәдениетін тойлауға жиналады. Фестиваль әдетте шілде айында, дәстүрлі түрде Латино аптасы деп танылатын аптада өтеді.

Танымал мәдениетте

"Jane St. Clair" Barenaked Ladies тобының "Jane" әнінде Джейн көшесі мен Сент-Клэр даңғылының қиылысының құрметіне аталған.