Кіріспе
Джордж Р.Р. Мартиннің 1998 жылғы фантастикалық романы. "Патшалар қақтығысы" – американдық автор Джордж Р.Р. Мартиннің "Мұз бен от әні" атты эпикалық фантастикалық сериясындағы жеті жоспарланған романның екіншісі. Алғаш рет 1998 жылғы 16 қарашада Ұлыбританияда жарық көрді, ал АҚШ-та алғашқы басылымы 1999 жылғы 2 ақпанда жарық көрді. "Тақтар ойыны" алдыңғы романы сияқты, бұл роман да 1999 жылы ең үздік роман үшін "Locus" сыйлығын жеңіп алды және сол жылы "Nebula" сыйлығына ұсынылды. 2005 жылдың мамырында Meisha Merlin Джон Хоу салған суреттерімен толықтырылған, романның шектеулі таралымды нұсқасын шығарды. Роман HBO телеарнасымен "Тақтар ойыны" телесериалының екінші маусымы ретінде бейімделді. "Патшалар қақтығысы" – сонымен қатар "Тақтар ойыны" тақталық ойынының алғашқы кеңейтілуінің атауы.
1998 fantasy novel by George R. R. Martin
A Clash of Kings is the second of seven planned novels in A Song of Ice and Fire, an epic fantasy series by American author George R. R. Martin. It was first published on November 16, 1998 in the United Kingdom; the first United States edition followed on February 2, 1999. Like its predecessor, A Game of Thrones, it won the Locus Award (in 1999) for best novel and was nominated for the Nebula Award (also in 1999) for best novel. In May 2005, Meisha Merlin released a limited edition of the novel, fully illustrated by John Howe. The novel has been adapted for television by HBO as the second season of the TV series Game of Thrones. A Clash of Kings is also the name of the first expansion to the Game of Thrones board game.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
"Патшалар қақтығысы" Вестерос жеті патшалығының азамат соғысына ұшырағанын көрсетеді, ал "Түнгі күзет" жапайылар деп белгілі құпия халықты зерттеу мақсатымен барлау миссиясын жүргізеді. Темірде, Денерис Таргариен жеті патшалықты бағындыру жоспарын іске асыруды жалғастырады.
Жеті патшалық
Роберт Баратеон патша қайтыс болған соң, оның айтуынша ұлы Жоффри темір таққа отырды. Оның билігі тұрақсыз, себебі Роберттің бауырлары Ренли мен Станнис та таққа таласып отыр. Екі аймақ мемлекеттен бөлінуге тырысады: Робб Старк "Солтүстік патшасы" деп жарияланады, ал Балон Грейджой өзін Темір аралдардың патшасы деп жариялайды. Бұл соғыс бес патшаның соғысы деп аталады. Станнис Баратеон Жоффри мен оның туыстары бұрынғы туғандары екенін жариялап, Роберттің үлкен ағасы және мұрагері ретінде таққа таласады. Оны Мелисандра қолдайды, ол – Станнисті пайғамбарлықпен болжанған мессия деп санайтын шетелдік дін қызметкері. Ренлиді бай Лорд Мейс Тайрелл қолдайды және ол Мейстің қызы Марджериге үйленді. Роббтың анасы Кэтилин Старк Ренли мен Станниспен Жоффридің отбасы, Ланнистерлерге қарсы одақ құру туралы сөйлеседі, бірақ олармен келісімге келе алмайды. Мелисандра сиқырды қолданып, түн ортасында Ренлиді өлтіру үшін көлеңке жібереді, ал Станнис Шторм Эндті, Ренлидің қамалын қоршайды. Ренлидің өліміне куә болғаннан кейін, Кэтилин және Ренлидің күзетшісі Тарттан шыққан Бриенн оқиға орнынан қашып кетеді. Тирион Ланнистер, Жоффридің інісі, Корольдің қолының міндетін атқарушы, Жоффридің бас кеңесшісі ретінде Корольдік қалаға келеді. Тирион қаланың қорғанысын күшейтеді және Жоффридің анасы, патшайым-регент Серсеймен билік үшін күреседі. Ренлидің өлімі туралы естіген Тирион патша қазынасының сақтаушысы Петир "Кішкентай саусақ" Бейлишті Тиреллдердің Жоффриге қолдау көрсетуі үшін жібереді. Кэтилиннің қызы Санса Ланнистерлердің тұтқынында болады және Жоффри оны үнемі қорлайды. Жоффридің қатыгездігі мен соғыс салдарынан азық-түлік тапшылығынан қалада көтеріліс болады. Робб Ланнистерлерге қарсы бірнеше жеңіске жетеді, ал оның кіші інісі Бран оның болмағанда Солтүстік Винтерфелл бекінісін басқарады. Кэтилиннің кеңесіне қарамастан, Робб өзінің досы Теон Грейджойды, Балон Грейджойдың ұлын, Солтүстік пен Темір аралдар арасында одақ туралы келіссөздер жүргізу үшін жібереді. Теон Роббқа сатқындық жасайды және Винтерфеллге шабуыл жасап, қаланы басып алады және Бран мен оның інісі Риконды тұтқынға алады. Бран мен Рикон қашып кеткенде, Теон олардың өлімін сахналап қояды. Старктардың жақтастары қаланы қоршайды, оның ішінде Старктардың кейде одақтасы Болтон үйінің күштері де бар. Бірақ Болтон әскерлері Старк пен Грейджойдың күштеріне қарсы шығып, Винтерфеллді өртеп, тұрғындарын өлтіріп, Теонды тұтқынға алады. Кэтилиннің қызы Арья солтүстікке Түнгі күзетке жаңадан келген ретінде әкелінеді. Жауынгерлерге Ланнистер әскерлері шабуыл жасайды, ал аман қалғандарды Джоффридің әкесі Тайвин Ланнистер басқаратын Харренхолдың алып қамалына алып кетеді. Шабуыл кезінде оның өмірін сақтап қалғаны үшін, Жакен Х'гар есімді құпия адам Арьяға оның таңдаған үш адамын өлтіру арқылы есесін қайтаруға уәде береді. Арья осы ұсынысты солтүстік күштеріне Харренхолды қайтарып алуға көмектесу үшін пайдаланады. Жакен Арьяға құпия темір монетаны береді және егер ол оның құпияларын білгісі келсе, шетелдегі Бравос қаласында оны табуды айтады. Арья көп ұзамай қамалдан қашып шығады. Станнис әскері Блэкуотер шығанағындағы шайқаста Корольдік қалаға шабуыл жасайды. Тирионның басшылығымен Ланнистер әскерлері "жасыл отты" (грек отына ұқсас зат) пайдаланып, шығанақты тұтандырады және Станнис флотының кері шегінуіне жол бермеу үшін аузынан үлкен тізбек көтереді. Станнис әскерлері қақпаға шабуыл жасағанда, Тирион Ланнистер әскерін шайқасқа бастап шығады. Станнистің жеңіске жеткені көрінеді, бірақ Тайвин Ланнистер өзінің әскерімен және Тайрелл күштерімен келіп, Станнисті жеңеді. Шайқас кезінде Тирионға Жоффридің Корольдік күзетінің бір салт аттысы шабуыл жасап, жарақаттанады. Тирион шайқастан кейін есін жиған кезде Тайвин Корольдің қолы лауазымын иеленгенін көреді.
Қабырғадан тыс
Түнгі күзеттің барлау тобы жаулардың "Қабырға артындағы патша" Манс Рейдермен біріккенін біледі. Күзеттің Лорд-командующиі Жор Мормонт Джон Сноуды Манстың ниеттерін зерттеуге жіберілген топқа тағайындайды, оған Кхорин Жартықол басшылық етеді. Жабайы жауынгерлердің қуып жететініне және сөзсіз жеңіліске ұшырауына қарамастан, Жартықол Джонға жабайылардың қатарына кіріп, олардың жоспарларын анықтауды бұйырады. Жабайылардың сенімін жеңу үшін Джон Кхоринды өлтіруге мәжбүр болады. Ол Манс Рейдердің жабайыларды Жеті Патшалықтан бөлетін Қабырғаға қарай, отыз мың жабайы, алыптар мен мамонттардан тұратын әскермен шабуылға шығуын біледі.
Тар теңіздің арғы жағында
Дейнерис Таргариен оңтүстікке сапар шегеді, оған Жора Мормонт атты рыцарь, оның қалған ізбасарлары және жаңадан шайқасқан үш эждерха еріп барады. Карт қаласында Дейнеристің эждерхалары оны танымал етеді. Ксаро Ксоан Даксос, Карт қаласының белгілі саудагері, бастапқыда онымен дос болады; бірақ Дейнерис көмек ала алмайды, өйткені ол эждерхаларының біреуін де беруден бас тартады. Соңғы шара ретінде Дейнерис Карт сиқыршыларынан ақыл сұрайды, олар Дейнериске көптеген жаңғыртпалы көріністерді көрсетеді және оның өміріне қауіп төндіреді, содан кейін Дейнеристің эждерхаларының бірі сиқыршылардың Өлмейтін үйін өртеп жібереді. Дейнериске қастандық жасау әрекеті Қуатты Белвас және оның шақырушысы Арстан Ақсақал – Дейнеристің одақтасы Иллирио Мопатистің агенттері тарапынан жолынан тоқтатылады, олар оны Пентке қайтару үшін келген.
Теледидарлық бейімдеу
"Корольдер қақтығысы" HBO телеарнасы үшін "Бұз бен от әні" атты туындысының сәтті бейімделуінің екінші маусымы ретінде телевизияға бейімделді. Түсірілімдер 2011 жылдың шілдесінде басталды, ал "Трон ойыны" сериалының 2-ші маусымының тұңғыш эпизоды 2012 жылдың 1 сәуірінде эфирге шықты.
Қабылдау
Алдыңғы кітабы сияқты, «Тәждер қақтығысы» сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, мақтауға ие болды. «Даллас Морнинг Ньюс» газетінің журналисі Дорман Шиндлер оны «осы тақырыптағы ең жақсы туындылардың бірі» деп сипаттап, «М. Мартиннің романдарына көркем әдебиет емес, орта ғасырлық тарих сезімін беретін, оның ойлап тапқан әлемінің және мәдениеттерінің байлығын» жоғары бағалады. «Сан-Диего Юнион Трибьюн» газетінде жазған Джим Хоппер «Тәждер қақтығысы» кітабын «қарсыласумен толы жоғары фантастика» деп атап, былай деді: «Өткен аптада бір түні осы үлкен кітапты аяқтау үшін тым кеш демалып қалдым, келесі кітаптың тезірек шығуын үміттенемін». Даниэль Пиллон «Виннипег еркін баспасөзінде» кітаптың «әдеттегі 'орталық кітаптың' мақсатсыздығына ешқандай белгісі жоқ» деп жазды. Ол, көзқарастардың үнемі ауысуын «сәтке шатастыратын» болса да, оның «оқырманды саяси және әскери интригалардың күрделі желісіне терең бойлатып, қақтығыстың екі жағындағы кейіпкерлерге де ықылас тудыратынын» айтты. Брэдли Х. Синор «Тулса Ворлд» газетінде Мартинге «оқырманды әрдайым күдікпен қаратып, қызықтырып отыратыны» үшін және «Тәждер қақтығысы» кітабымен «үш маңызды міндетті» орындағаны үшін ризашылық білдірді: «Ол оқырманды бұрынғы кітапты оқыған-оқмағандығына қарамастан, қызықтырады, қанағаттандырарлық оқиғаны баяндайды және келесі кітапты мүмкіндігінше ертерек оқығысы келеді». Орегондық Стив Перри кітапты «алғашқы романмен бірдей жақсы» деп атап, «Мұз бен от әні» кітаптарының «өте күрделі, қызықты және жақсы жазылғандықтан, оқырмандардың барлық серияға әлдеқашан тартылып қалғаны сөзсіз» деді. Алайда ол ескертіп: «Егер бұл фильм болса, онда оған жыныстық және зорлық-зомбылық көріністері үшін "R" рейтингі беріледі, сондықтан Конанды ұнататын 10 жасар сіңіліңізге осы кітапты таңсырмаңыз».