Кіріспе

Джордж Р. Р. Мартиннің романы. Джордж Р. Р. Мартиннің фантастикалық романы "Қарғаларға той" – американдық автор Джордж Р. Р. Мартиннің "Мұз бен от әні" эпикалық фантастикалық сериясындағы жеті жоспарланған романның төртіншісі. Роман алғаш рет 2005 жылдың 17 қазанында Ұлыбританияда, ал 2005 жылдың 8 қарашасында АҚШ-та жарық көрді. Көлеміне байланысты Мартин мен оның баспагерлері әлі аяқталмаған "Қарғаларға той" қолжазбасының повествосын екі кітапқа бөлді. Романды хронологиялық тәртіппен екіге бөлудің орнына, Мартин сюжеттік желі бойынша бөліп, әртүрлі кейіпкерлер тобымен "бір уақытта өрбитін екі роман" жасады. Мартин "Мұз бен от әні" сериясы енді жеті томнан тұрады деп атап өтті, бұл фантастика жазушылары арасында Роберт Джордан мен Нил Гейман ғана бұрын жеткен үлкен жетістік. 2006 жылы роман Хьюго, Локус және Британдық фантастикалық қоғам сыйлықтарына ие болды. Кейіннен ол "Тартулар ойынының" бесінші маусымы ретінде "Аждаһалармен би" романымен бірге телевизияға бейімделді, бірақ романның кейбір элементтері серияның төртінші және алтыншы маусымдарында да пайда болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бес патшаның соғысы біртіндеп аяқталуда. Ажырылғысы келген патшалар Робб Старк пен Балон Грейджой қаза тапты. Таққа талапкерлердің бірі, Станнис Баратеон, Солтүстік қабырғасына шапқан жабайы тайпалармен күресу үшін аттанды. Роббтың туған інісі Джон Сноу Қабырғаны күзетуге жауапты 998-ші "Түнгі күзет" басшысы болды. Сегіз жасар патша Томмен Баратеон енді Корольдік қоныста анасы Серсея Ланнистердің регенттігімен билік етеді. Тарттан шыққан жауынгер әйел Бриенна Серсеяның ағасы (және жақыны) Джейми Ланнистердің тапсыруымен Роббтың әпкесі Санса Старкты табу үшін жіберілді. Санса анасының балалық шағындағы досы Петир "Кішкентай саусақ" Бейлиштің қорғауында Долинада жасырынып жүр. Бейлиш өзінің әйелін (және оның әпкесін) Лайза Арринды өлтіріп, өзін Долинаның қорғаушысы және Лайзаның сегіз жасар ұлы Лорд Роберт Арриннің қамқоршысы деп жариялады.

Алдын ала сөз

Пате – Олдтаун қаласындағы Цитадельдегі жас шәкірт, мейстерлер деп аталатын ежелгі ғалым-емшілер орденіне мүше болу үшін оқып жатыр. Ол бір бейтаныс адамның сұрауымен кітаптар мен құжаттар сақталатын қойманың маңызды кілтін ұрлап алады. Ұрланған кілтті тапсырып, бір алтын монета сыйлық ретінде алғаннан кейін, монетаны шағып, уланудан күрт қайтыс болады.

Патшаның қонысы

Тайвин Ланнистердің, патшаның қолбасшысы болғаннан кейін, патшайым Серсеяның регенттік билігі кең таралған жемқорлықпен ерекшеленеді, ал оның кеңестері құзырсыз шенеуніктер мен сенімсіз иемденіштермен толық. Ол ағасы Кеван мен інісі Джеймидің кеңестерін елемейді, осылайша екеуінің де көңілін қалдырады. Жағдайды одан бетер қылатын нәрсе – Серсейдің күшті Тиреллдерге деген күшейіп бара жатқан сенімсіздігі, олардың одақтастығы Ланнистер режимінің тұрақтылығы үшін өте маңызды – әсіресе, король Томменнің никелері Маргери, Серсейдің "жас, әдемі патшайым" туралы болжамның нысаны деп санайды, ол Серсейдің барлық құндыларын тартып алады. Оның асығыс басқаруы патшалықтың Бравостың Темір Банкіне және Жеті Құдайға деген қарызын арттырады. Серсей Темір Банкіне қарызын төлемегенде, Банктің қаржылық жазасы Вестеростың экономикасын дерлік құртады. Патшалықтың Жеті Құдайға деген қарызын өтеу үшін Серсей сол діннің әскери тәртібін, Құдайдың Әскерін қайта орнатуға рұқсат береді, қайта қаруланған діннің қаупін ескермейді. Маргериді зына үшін сотқа беруді жоспарлау амалы кері соғылып, діни басшылар Серсейді де ұқсас (дұрыс) айыптаулар бойынша түрмеге қамап тастайды.

Өзендер аймағы

Серсея Джеймиді Өзендер аймағына Робб Старк көтерілісінің қалдықтарын басуға жібереді. Ол Роббтың інісі Брайден "Қара балық" Таллимен Риверран қамалын оның інісі Эдмурдың өміріне алмастыру туралы келісімге келуге тырысады, бірақ кейін Эдмурды оның әскерінің және туылмаған баласының өмірін сақтау үшін қарсы тұрудан бас тартуға көндіреді. Қоршау қан төгілмей аяқталады, бірақ Брайден қашып кетеді. Содан кейін Джейми Иман тұтқындаған Серсейдің оны жекпе-жек арқылы қорғауын сұрағанын біледі, бірақ оның хатын өртеп, оны өз тағдырына тастап кетеді. Бриеннің ізденісі оны Өзендер аймағының барлық жеріне жеткізеді, онда ол соғыстың салдарынан келген қиратуды көреді. Ол Джеймидің бауыры Тирионның бұрынғы шақырушысы Подрик Пэйн мен оның келбетін қорлаған сер Хайл Хантты серігі ретінде қабылдайды. Ол Сансаның қарындасы Ария Старк тірі қалғанын және Корольдік астанадан қашқанын, қауіпті жауынгер Сандор Клеганның өлгенін, бірақ оның қасқыр мүйізін киген біреудің Saltpans қаласын қырғынға ұшыратқанын естіп біледі. Кейін ол кінәлі Роргені өлтіреді, бірақ оның серігі Битер оны ауыр түрде жарақаттап, мүгедектендіреді. Соңында оны бір кезде Өзендердегі қара халықты қорғауға арналған, бірақ қазір Сансаның анасы, сиқырлы түрде қайта тірілген Кейтлин Старк басқаратын "Тулары жоқ бауырлар" тұтқындайды. Өлі емес және кек қайратты Кейтлин, Леди Стоунхарт атымен танылатын ол, Бриенді Ланнистерлермен байланыс жасағаны үшін өлім жазасына кеседі, бірақ егер ол Джеймиді өлтіруге келіссе, оны және оның серіктерін босатуға уәде береді.

Өзен

Ерекше орналасқан Эйри қамалында Санса Кішкентай саусақтың заңсыз қызы Алейна Стоун рөлін сомдайды, жас Лорд Роберт Арринмен дос болады, шаруашылықты басқарады және саясаттағы тәжірибесін арттырады. Осы кезеңде Кішкентай саусақ Роберттің вассалдарымен абайлап манипуляция жасап, Өзенбойының қорғаушысы ретіндегі мәртебесін нығайтуға тырысады. Соңында ол Сансаны Өзенбойының келесі мұрагері Харрольд Хардингке ұзатпақ ниеті бар екенін жариялайды; ауруға шалдыққан Роберт қайтыс болғанда, Кішкентай саусақ Сансаның кім екенін ашып, оның атынан Винтерфеллді иеленуді жоспарлап отыр.

Темір аралдары

Темір аралдарында қайтыс болған Балон Грейджойдың ең үлкен тірі ағасы Эурон шет елден оралып, таққа таласады. Оған бөгет қою үшін оның кіші інісі Аэрон, дін қызметкері, мұрагерді сайлау үшін Кингсмутты шақырады. Эуронның талабын оның басқа кіші інісі Викторион және Балонның қызы Аша да дауына салмаса да, ақырында Эурон Вестеросты жаулап алуға және Денерис Таргариеннің дракондарын өзінің сиқырлы мүйізімен бағындыруға уәде бергендігі үшін патша болып сайланады. Эурон басшылығымен Темір флоты Рич аймағына шабуыл жасап, Тайрелл үйінің Хайгардендегі билігіне қауіп төндіреді. Эурон Викторионды шығысқа жіберіп, Денерис Таргариенге өзінің атынан үйлену ұсынысын білдіруді тапсырады, осылайша Темір таққа құқық табуды көздейді; бірақ Викторион оны өзіне бұруға шешім қабылдайды.

Дорн

Дорнның оңтүстік аймағында принц Доран Мартелл үш Құм Жыланымен – оның ағасы Обериннің заңды емес қыздарымен кездеседі, олар әкелерінің өлімі үшін кек қайтаруды қалайды. Олар қара халықты бүлікке салатындықтан, Доран күзетші капитаны Арео Хотаға оларды тұтқындап, сарайда қамауға бұйырады. Доранның қызы Арианна Томменнің қарындасы Мюрцелланы Вестерос патшайымы деп жариялап, мұрагерлік соғысын тудыруға батыл тырысады, бірақ бұл жоспар орындалмайды. Дүрбелеңде Арианнаның серіктестерінің бірі, Сер Джерольд "Қара Жұлдыз" Дейн, Мюрцелланы өлтіруге тырысып, оның бетін деформациялайды. Мюрцелланың күзетшісі Сер Арис Дуб-Жүректі Арео Хота өлтіреді. Бұл Дорнның Темір Тақпен жаңа одағына нұқсан келтіреді. Кейін Доран қызына Ланнистерлерді құлату үшін одан да зор жоспары бар екенін айтады, ал оның інісі Квентин Даenerys-пен одақтасып, "От пен Қанды" әкелу үшін шығысқа аттанады.

Браувос

Браавос қаласына келген Арья Старк бет-әлпетін өзгерте алатын, "Бетсіздер" деп аталатын жалдамал кісі өлтірушілердің құпия қоғамын табады. Жаңа оқушы ретінде қабылданған Арьяға бұрынғы өзінің кім екенін ұмытуды үйретеді, бірақ оның нағыз кім екені қасқырлар түсінде көрінеді. Осы уақытта, Түнгі күзеттің қолбасшысы Джон Сноу Сэмвелл Тарлиге Олдтаун қаласындағы Цитадельге барып, шеберлік үйренуі және Жеті Патшалықты "Басқалар" деп аталатын ежелгі жаулардың қайта оралуы туралы ескертуі бұйырылады. Сэмге қарт Мейстер Эймон, жабайы қыз Гилли, Гиллидің жаңа туған баласы және Түнгі күзеттің тағы бір мүшесі Дареон бірге жетеледі. Саяхат басталғаннан кейін Сэм баланың іс жүзінде жабайылардың көшбасшысы Манс Рейдердің ұлы екенін, ал Гиллидің нағыз баласымен ауыстырылғанын біледі. Эймон ауырғанда және Дареон ақшаларымен қашқанда, олар Браавоста уақытша тоқтап қалады. Дейнерис айдаһарларға ие екенін естігеннен кейін, Эймон оның бір пайғамбарлықті орындауға тағдырланғанын және оған көмектесуі керектігін түсінеді; бірақ, топ Браавостан шыққаннан кейін көп ұзамай Эймон 102 жасында қайтыс болады. Сэмнің тобы кеткеннен кейін Арья Дареонға кездесіп, Түнгі күзетті тастағаны үшін оны өлтіреді. Рұқсатсыз өлтіргені үшін жаза ретінде, "Бетсіздер" оған соқырлыққа әкелетін дәрі береді.

Ескі қала

Романның соңында Сэм Цитадельге жетіп, Архимейстер Марвинмен танысады. Аэмонның қазасы мен Дейнерис туралы драконның болжамы туралы естіген соң, Марвин Дейнеристі өзі іздеуге кетеді. Сэмвелл өзін Пэйт деп таныстырған басқа бір оқушымен кездеседі.

Жарияланым

Мартин "Қарғалар мейрамы" кітабының алғашқы төрт "Темір аралдар" тарауын "Кракеннің қарулары" атты повесть ретінде жариялады, ол 2003 жылғы мамыр айында шыққан Dragon журналының 305-ші санында жарық көрді. 2005 жылы BookExpo көрмесі үшін Даенерис туралы үш тараудан тұратын тағы бір кітапша басылып шықты, бірақ кітаптың географиялық бөлінісінен кейін бұл тараулар серияның бесінші томына, "Аждаһалар биіне" көшірілді. Мартин бастапқыда төртінші кітапты "Аждаһалар биі" деп атауды жоспарлаған, ал оқиға "Қылыштар қақтығысы" оқиғаларынан кейін бес жыл өткен соң басталады (негізінен жас кейіпкерлердің жасын ұлғайту үшін). Алайда, жазу процесінде бұл орынды толтыру үшін көптеген флэшбектерді пайдалануға тура келетіні анықталды. Шамамен он екі ай кітапта жұмыс істегеннен кейін Мартин бұрын жазылғандардың көп бөлігін тастап, қайтадан бастауға шешім қабылдады, бұл жолы "Қылыштар қақтығысы" аяқталғаннан кейін дереу бастады. Ол бұл шешімді және жаңа атауын – "Қарғалар мейрамы" 2001 жылдың 1 қыркүйегінде Филадельфиядағы Worldcon конференциясында жариялады. Ол сондай-ақ "Аждаһалар биі" енді бесінші кітап болатынын мәлімдеді. 2005 жылдың мамыр айында Мартин "Қарғалар мейрамы" атты қолжазбасының 1527 беті аяқталғанын, бірақ әлі де аяқталмағандығын, "тағы жүзге жуық бет сырғанақ және аяқталмаған тараулар, сондай-ақ басқа тараулар бар екенін, бірақ толық жазылмаған" деді. Параллель роман "Аждаһалар биі" 2011 жылдың 12 шілдесінде жарық көрді. Salon.com-ның Эндрю Леонард 2011 жылы былай деді: "Менің қаншалықты жақсы жазушы екенімнің маңызы жоқ: егер сіз өзіңіздің ертегіңізден ең күшті үш кейіпкеріңізді алып тастасаңыз, оқырмандардың неліктен сіздің сиқырыңызға түскенін қатты әлсіретесіз. Ол жұмыс істемеді. Бірақ "Қарғалар мейрамында" Мартиннің жолдан адасқанын да сезінуге болады. Ол айтып берген кейіпкерлер соғыс пен алдағы қыс кесірінен қираған жерлерді аралап, алға-артқа жүрді, бірақ ешқайда жетіп бара жатқандай көрінбеді". The Huffington Post журналының Реми Верхоув 2011 жылғы "Аждаһалар биі" шолуында бесінші томның "Қарғалар мейрамының кейбір зиянын қалпына келтіруі керектігін, ол кейде жазушы-қосымша сияқты сезілді" деп атап өтті. Екі кітаптың да "құрылымдық проблемалары бірдей", "көпке созылып, ұйымсыз" және оның пікірінше, "Қарғалар мейрамында" кейіпкерлер аз қызықты. The Atlantic журналының Рейчел Браун "Аждаһалар биі" шолуында "Қарғалар мейрамы" "сұр және баяу" екенін және "Даенерис Таргариен, Тирион Ланнистер және Джон Сноуді қатты сағынуға" болатынын жазды.