Кіріспе

Американдық теледидар спорт журналисі (1921–2008)

Джеймс Кеннет Макманус (24 қыркүйек 1921 – 7 маусым 2008), кәсіби тұрғыда Джим Маккей ретінде танымал, американдық теледидар спорт журналисі болған. Маккей ABC телеарнасының "Wide World of Sports" (1961–1998) бағдарламасын жүргізуімен әйгілі. Оның осы бағдарламаға жасаған кіріспесі американдық поп-мәдениетке еніп, көрермендерге бағдарламаның мақсатын ("Спорттың түрлі салаларын көрсету үшін әлемді шарлау") және алда не күтіп тұрғанын ("жеңістің қуанышы мен жеңілістің қайғысы") еске салды. Ол сонымен қатар 12 Олимпиада ойынын телеарна арқылы көрсеткенімен де белгілі және 1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында Мюнхенде болған трагедия туралы есте қаларлық репортаждары үшін бүкіл әлемде құрметке ие болды. Маккей Кентукки Дерби сияқты ат жарыстары, Британдық Ашық чемпионаттары және Индианаполис 500 сияқты гольф турнирлері сияқты түрлі іс-шараларды қамтыды. Маккейдің ұлы Шон Макманус, Руун Арледжтің шәкірті, CBS Sports компаниясының төрағасы болып табылады.

Ерте өмір

Маккей Филадельфияда (Пенсильвания) дүниеге келді және қаланың Овербрук ауданында ирланд-американдық католик отбасында өсті. Ол Лурдес анамыздың бастауыш мектебінде және Сент-Джозеф дайындық мектебінде білім алды. Маккей 14 жасқа келгенде, оның отбасы Балтиморға (Мэриленд) көшіп кетті, онда ол Лойола орта мектебінде оқыды (қазір Лойола Блейкфилд). 1943 жылы ол Мэриленд штатындағы Лойола колледжін бакалавр дәрежесімен бітірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінде мина іздеу кемесінің капитаны болып қызмет етті.

Теледидар

1947 жылы Маккей «The Evening Sun» газетіндегі тілшілік жұмысын тастап, сол ұйымның жаңа телеарнасы WMAR TV-ге қосылды. Оның дауысы Балтиморда теледидардан ең бірінші рет естілді. 1955 жылы NBC телеарнасында «Make the Connection» ойын-шоуының жүргізушісі ретінде алты бөлімді өткізді. 1961 жылы ABC телеарнасына өтіп, 37 жыл бойы ABC-нің ықпалды «Wide World of Sports» бағдарламасын жүргізді. Ол 14 сағат бойы үзіліссіз эфирде болды. Спортшыларды құтқаруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталып, Орталық Еуропа уақыты бойынша таңғы 3:24-те Маккей мына мәлімдемемен сөйледі:

«Мен кішкентай кезімде әкем "Ең үлкен үміттеріміз де, ең жаман қорқыныштарымыз да көбінесе орындалмайды" дейтін. Бүгін біздің ең жаман қорқыныштарымыз орындалды. Олар 11 адамды кепілге алғанын айтты, екеуі бүгін таңда (кеше таңда) өз бөлмелерінде, тоғызы бүгін әуежайда қаза болды. Барлығы жоқ.» – Маккей, 1972 жыл.

Мюнхендегі кепілге алу оқиғасын баяндағаны үшін Маккей көптеген марапаттар алды (оның ішінде екі «Эмми» сыйлығы – біреуі спорт, біреуі жаңалықтар саласында), бірақ 2003 жылы HBO-дағы өмірі мен мансабы туралы түсірілген деректі фильмде ол ең бағалысы – оқиғадан кейін Уолтер Кронкыттан алған алғыс хаты екенін айтты. Маккей 1980 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарын Нью-Йорк штатының Лейк-Плэсид қаласынан студиядан жүргізді. АҚШ хоккей командасының «Мұздағы Чудо» деп аталған ойында КСРО-ны жеңгені одан да қуанышты жағдай болды. Ойыннан кейін сөйлеген сөзінде Маккей америкалықтардың сенімді жеңісін канадалық студенттер футбол командасының «Супер Боул»дың күшті қарсыласы «Питтсбург Стиллерс» командасын жеңгенімен салыстырды. 1994 жылы ол АҚШ-та алғаш рет өткен ФИФА Әлем чемпионатының студиялық жүргізушісі болды. Маккей 2006 жылғы ФИФА Әлем чемпионаты туралы да ABC телеарнасына хабарлады. 2002 жылы ABC Маккейді NBC телеарнасына «қарызға» берді, ол Солт-Лейк-Ситидегі Қысқы Олимпиада ойындарында арнайы тілші болып жұмыс істеді. 2003 жылы HBO Маккейдің «Jim McKay: My World in My Words» атты деректі фильмін шығарды, онда оның мансабы және жеке және кәсіби жетістіктері баяндалды.