Кіріспе

16 ғасырдағы ағылшын саясаткері және зерттеушісі, футболшы сэр Ральф Лейн (шамамен 1532 – 1603 қазан) – Елизавета дәуірінің ағылшын зерттеушісі. Ол 1583 жылы Ирландия Корольдігін отарлауға көмектесті және 1583 жылдан 1585 жылға дейін Ирландияның Керри округінің шерифі болды. Ол 1585 жылы Солтүстік Каролинадағы Роанок аралын отарлауға жасалған сәтсіз әрекеттің бір бөлігі болды. 1593 жылы патшайым оны рыцарь атағына ие етті.

Ерте өмір және білім

Оксфорд ұлттық биографиялық сөздігінде айтылғандай, оның ата-анасы – Орлингбери, Хогшоу және Хортон иесі сэр Ральф Лейн мен Генрих VIII-нің соңғы әйелі Кэтрин Паррдың туысы Мод Лейн болған. Лейннің мөрі Хортонның Лейн (Lane of Horton) әулетінің гербін бейнелейді (Cal State Papers Ireland, 15 наурыз 1598–9), ал Берк оған тағайындаған гербтерді Мод Паррдың гербімен біріктіреді (Жалпы қару-жарақ). Оның хаттарында ол немерелері Уильям және Роберт Лейн туралы (Cal State Papers Ireland, 26 желтоқсан 1592, 7 маусым 1595), туысы Джон Дюрант туралы (сол жерде) және Мистер Филдингпен байланысы бар екенін (сол жерде, 23 маусым 1593) айтады, олардың барлығы Лейн әулетінің шежіресінде кездеседі (Blore Hist. and Antig. of Rutlandshire, 169-бет). Уильям Филдинг Хортоннан шыққан сэр Ральф Лейннің қызы Дороти Лейнге үйленді, ал Джон Дюрант оның бірінші туысы Кэтриннің күйеуі болды.

Мансап

1556 жылы Лейн Хигем Феррерс округінен парламент депутаты болып сайланды. Бұл таңқаларлық жағдай болғанмен, Лейннің аймақтағы байланыстарымен, соның ішінде Нортгемптоншир шерифімен және Хигем Феррерстен емес, Лондондағы резиденциясымен түсіндірілуі мүмкін, себебі Лондондағы резиденциясы Хигем Феррерстен қызмет етуге қарағанда арзанға түсер еді. Лейн 1563 жылы I Елизавета патшайымның кезінде патшалыққа атбасар ретінде қызмет етуге кірісті. Патшалық үйдің қызметкері ретіндегі оның міндеттеріне заңды сақтау және кедендік баждарды жинау кірді. 1569 жылы ол солтүстік бүлікшілерге қарсы күресті, 1571 жылы қарақшылыққа қарсы комиссар болып тағайындалды және 1572-1573 жылдары Нидерландта капитан қызметін атқарды. Ол 1558 жылы Хигем Феррерс, ал 1563 жылы Нортгемптон округінен парламент депутаты болып сайланды.

Роанок колониясы

Лэйн сэр Уолтер Рэлидің өтініші бойынша Роанок аралында елді мекен құруға жасаған әрекетімен есімдеріне ішкен. Елизавета патшайым колония құру үшін жарарлық жерлер іздеп жүрген, ал Америка ағылшын экспансиясына өте қолайлы болып көрінді. Саяхат 1585 жылдың 9 сәуірінде басталды, Лэйн Рэлидің туысы, сэр Ричард Гренвиллмен бірге Плимуттен кемеге отырды. Флотқа «Тигр» (Гренвиллдікі), «Роубак», «Қызыл арыстан», «Елизабет» және «Дороти» кірді. «Тигрмен» сапар қиын болды, себебі Лэйн Гренвиллдің агрессивті басшылығымен келіспеді, оны «шексіз мақтаныш пен тоймас амбиция» иесі деп санады. Айырықса, Португалия жағалауындағы қатты дауыл кезінде «Тигр» флоттан бөлініп қалды. «Тигр» 11 мамырда Баяның Мускито (Гуаянилла, Пуэрто-Рико) портына жетті. Басқа кемелерді күтіп тұрғанда Гренвилл испандармен қарым-қатынас орнатты (сонымен бірге олардың кемелеріне қарсы қасаққұмарлық әрекеттерге қатысты). Соңында Гренвилл қалған кемелерді күтуден шаршап, 7 маусымда аттанды. Бекініс тасталып, оның орны қазірге дейін белгісіз. 26 маусымда «Тигр» Окракок шығанағынан өте келе, құмға отырып, азық-түліктің көп бөлігін жойды. Гренвилл мен оның экипажы 1586 жылдың сәуірінде көбірек адам мен жаңа азық-түлікпен Англияға оралуға уәде беріп, дереу қайтып кетті. Жергілікті американдықтармен байланыс тез орнатылды. Ағылшыздар оларға күдікпен қарап, қатыгездік көрсетті; бірнеше рет отарлаушылар индейлерді азық-түлік немесе ақпарат алу үшін ұрлады. Лэйннің әскери тәжірибесі оны дипломатиядан гөрі қару-жараққа сүйенуге итерді, бұл бастапқыда оның жергілікті тұрғындармен қарым-қатынасын нашарлатты. Сондай-ақ маусым айында сэр Фрэнсис Дрейк Роанокқа келді және Лэйн мен оның адамдарына Англияға қайта оралуды ұсынды, Лэйн азық-түліктің жетіспеуі мен жергілікті тайпалармен қарым-қатынастың шиеленісуіне байланысты осы ұсынысты қуана қабылдады. Дрейктің флоты 28 шілдеде Портсмутқа жетті, осы кезде Роаноктан келген қоныс жайлаушылар Англияға тамақ, жүгері және картоп әкелді. Ральф Лэйннің есебі алғаш рет 1589 жылы Ричард Хаклюйттің «Англия ұлтының басты кеме жүргізулері, саяхаттары, саудалары және жаңалықтары» атты еңбегінде жарияланды. Гренвиллдің көмек флоты Дрейк қоныс жайлаушылармен бірге кеткеннен кейін көп ұзамай келді. Колония тасталып кеткенін көрген Гренвилл күшінің көп бөлігін алып, Англияға қайтты, ал Ралидің Вирджинияға деген талабын сақтау және британдықтардың қатысуын қамтамасыз ету үшін шағын жасақ қалдырды. Кейін Лэйн басқа да экспедицияларға қатысты. 1592 жылдың қаңтарында ол Ирландияның генерал-квартирмейстері болып тағайындалды және келесі жылы Ирландияның Лорд-депутаты сэр Уильям Фиц Уильям оған рыцарь атағын берді.

Өлім

1594 жылы Лэйн Ирландиядағы Тоғыз жылдық соғыста ауыр жарақаттанды. Ол толыққанды жазылған жоқ және 1603 жылы Дублинде қайтыс болды, ол Сент-Патрик соборында жерленді.