Кіріспе
Аляскадағы өзен, Кускоквим өзені немесе Куско өзені (Yupʼik: Kusquqvak; Deg Xinag: Digenegh; Upper Kuskokwim: Dichinanekʼ; Кускоквим (Kuskokvim)) – АҚШ-тың Аляска штатының оңтүстік-батысындағы 702 миль (1130 км) ұзындықтағы өзен. Кускоквим өзені – АҚШ-тың бір штатының ішінде толығымен орналасқан ең ұзын өзен жүйесі. Өзен Аляска тауларының солтүстік және батыс беткейіндегі Алясканың шалқа жатқан ішкі аймағының негізгі су жинағыш аймағын қамтамасыз етеді, оңтүстік-батысқа қарай Беринг теңізіндегі Кускоквим шығанағына құяды. Оның суайдынының ең биік нүктесі – Рассел тауы. Таулардағы бастауынан басқа, өзеннің барлық ағысы кең және тегіс, сондықтан ол көптеген су кемелері үшін, сондай-ақ қыста мұзданған кезде автомобильдер үшін де пайдалы көліктік арна болып табылады. Бұл – АҚШ-тағы ең ұзын еркін ағып жатқан өзен. Кускоквим – юпик тілінен жасалған шамамен транслитерация. Бұл – «үлкен, жай қозғалатын нәрсе» деген мағына беретін күрделі сөз. Кускоквим өңіріндегі Алясканың жергілікті халқы – төменгі Кускоквимде юпик эскимостары, ортаңғы Кускоквимде дег шитан атабаскалары, жоғарғы Кускоквимде жоғарғы кускоквим атабаскалары, ал Солтүстік саласындағы Минчумина көлі маңында койукон атабаскалары тұрады.
The Kuskokwim River or Kusko River (Yupʼik: Kusquqvak; Deg Xinag: Digenegh; Upper Kuskokwim: Dichinanekʼ; Кускоквим (Kuskokvim)) is a river, 702 mile (1130 km) long, in Southwest Alaska in the United States. The Kuskokwim River is the longest river system contained entirely within a single U. S. state. The river provides the principal drainage for an area of the remote Alaska Interior on the north and west side of the Alaska Range, flowing southwest into Kuskokwim Bay on the Bering Sea. The highest point in its watershed is Mount Russell. Except for its headwaters in the mountains, the river is broad and flat for its entire course, making it a useful transportation route for many types of watercraft, as well as road vehicles during the winter when it is frozen over. It is the longest free flowing river in the United States. Kuskokwim is a loose transliteration of a Yupʼik word. It is a compound word meaning big slow moving thing. The Alaska Natives of Kuskokwim are Yupʼik Eskimo on the lower Kuskokwim, Deg Xitʼan Athabaskan on the middle Kuskokwim, Upper Kuskokwim Athabaskan on the upper Kuskokwim, and Koyukon Athabaskan on the North Fork, Lake Minchumina.
Атауы
Өзеннің аты 1826 жылы орыс теңізшісі жазған юпик тіліндегі "кускуквим" сөзінен шыққан. Танана (атабаска) тайпасы бұл өзенді "Чин-ана" деп атаған. Аймақтағы минералдық өндіріс көбінесе шашыраңқы алтын кен орындарынан жасалған, олар 2004 жылға дейін барлығы 3,5 миллион трой унция алтын өндірген. Идитарод жолының басты бағыты Аляска тауларынан басталып, Оңтүстік Кускоквим өзені арқылы өтеді және Макграт жанында өзеннің негізгі арнасын кесіп өтеді.
Пайдаланылған әдебиеттер
Бенке, Артур К., ред., және Кушинг, Колберт Э., ред. (2005). Солтүстік Америка өзендері. Берлингтон, Массачусетс: Elsevier Academic Press. Брайт, Уильям. (2004). Америка Құрама Штаттарының индей қауымдарының жер атаулары. Норман, Оклахома: Оклахома университетінің баспасы.