Кіріспе
Томас Гисборн (31 қазан 1758 – 24 наурыз 1846) – ағылшын Англикан шіркеуінің дін қызметкері және ақыны. Ол Англиядағы құл саудасын тоқтатуға күш салған Клэфэм тобының мүшесі болды.
Thomas Gisborne (31 October 1758 – 24 March 1846) was an English Anglican priest and poet. He was a member of the Clapham Sect, who fought for the abolition of the slave trade in England.
Өмір
Гисборн Дерби қаласындағы Бридж-гейтте, Стаффордширдегі Нидвуд орманындағы Йокхолл лоджиясының иесі Джон Гисборн мен оның әйелі Энн Бейтменнің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Харроу мектебінде білім алып, 1776 жылы Кембридждегі Сент-Джон колледжіне түсті, онда Уильям Уилберфорс және Томас Бэбингтонпен өмір бойына достық қарым-қатынас орнатты. Кембриджте ол 1780 жылы алғашқы Канцлер медалін жеңіп алды. 1783 жылы ол Стаффордширдегі Нидвудқа қарасты Бартон ауылының пасторы болды, содан кейін сол жылы шіркеуден 3 миль қашықтықта орналасқан Йокхолл лоджиясын мұраға алды. Келесі жылы ол Томас Бэбингтонның жалғыз қарындасы Мэри Бэбингтонға (1760 ж.т.) үйленді. Олардың алты ұлы мен екі қызы болды. Ұлы Томас Гисборн (1794–1852) парламент мүшесі болды, ал төртінші ұлы Джеймс, дін қызметкері, 1820 жылы Бартонның тұрақты пасторы болды. Гисборн Клэфэм тобының маңызды мүшесі болды, бұл топқа Уильям Уилберфорс және Гисборнның қайын інісі Томас Бэбингтон кірді. Йокхолл лоджиясы топтың бас орталығы болды, ал Уилберфорс онда жиі қонақ болып тұратын. Гисборн 1823 жылы Дурхам соборының пребендариі қызметіне тағайындалды. Ол 1846 жылдың 24 наурызында сексен жеті жасында Йокхолл лоджиясында қайтыс болды. Гисборн Дурхам университетінде жыл сайын берілетін стипендияға қаражат қалдырды, ол Гисборн стипендиясы деп аталады.
Жазу
Гисборнның "Жақсылық философиясының қағидалары" (1789) Уильям Пейлидің "Жақсылық және саяси философияның қағидалары" (1785) еңбегіне қарсы күшті евангелистік шабуыл болды. Бұл еңбек Кембридж және Оксфорд университеттерінде оқылды және Пейлидің пайдалылыққа бағытталған көзқарасына қарсы жақсылықты міндетті императив ретінде көрсетеді. Гисборн сондай-ақ "Адамдардың міндеттерін зерттеу" (1795) және "Әйелдердің міндеттерін зерттеу" (1797) атты еңбектерді жазды, онда құдай тарапынан белгіленген әлеуметтік иерархияға бағынуға баса назар аударды. Оның "Ормандағы саяхат" (1794) кітабы – Йокхоллдағы оның меншігінің жанында орналасқан Нидвуд орманының көркемдігін бейнелейтін өлеңдер жинағы.
Жазбалар геологы
Киелі кітаптарды зерттеген геолог Гисборн геологияның Библиялық негізден алыстауына сын бағытталған екі кітап жазды: «Табиғи теологияның христиандыққа куәлігі» (1818) және «Геологияның қазіргі заманғы теориялары туралы ойлар» (1837).