Кіріспе
Польшалық қоғамдық көлік құралдары өндірушісі
Solaris Bus & Coach sp z o. o. – Польшада қоғамдық көлік құралдарын (автобустар, троллейбустар және трамвайлар) өндіретін компания, бас кеңсесі Познань қаласына жақын Болечово Осиэдледе орналасқан. Бұл испандық CAF теміржол құралын өндіруші компаниясының еншілес кәсіпорны, Еуропадағы электр автобустар нарығының шамамен 18% үлесіне ие. Компания 1994 жылы құрылған Neoplan Polska кәсіпорнынан пайда болды. 1996 жылы Познань қаласының жанындағы Болечово Осиэдледе өндіріс орны іске қосылды. Болечоводе өндірілген алғашқы төмен еденді автобус 1996 жылдың 22 наурызында конвейерден түсті және осы күн компания тарихының бастауы деп есептеледі. 1999 жылы Solaris брендінің алғашқы қалалық автобусы – Solaris Urbino 12 таныстырылды. 2001 жылы компания атауы Solaris Bus & Coach Sp. z o. o. деп өзгертілді, содан кейін ол жауапкершілігі шектеулі серіктестіктен акционерлік қоғамға айналдырылды. Компания акциялық нарықта тіркелмеген. Solaris қалалық автобустары әртүрлі жүргізу конфигурацияларында, сондай-ақ әртүрлі корпус өлшемдері мен түрлерінде қол жетімді. 2006 жылы Solaris Еуропадағы алғашқы сериялық гибридтік автобус – Solaris Urbino 18 Hybrid-ті нарыққа шығарған алғашқы өндіруші болды. Автобус өндірушісінің портфолиосына дәстүрлі отынмен (дизель) және баламалы отынмен (электрлік, гибридтік және СГН автобустар немесе троллейбустар) жұмыс істейтін көліктер кіреді. Solaris Urbino 12 электр автобусы – Польшадағы және әлемдегі алғашқы электр автобусы болып, 2017 жылғы «Жыл автобусы» халықаралық атағын жеңіп алды. Сол жылы Solaris компаниясының табысы 444 миллион еуроны құрады. 2018 жылдың шілдесінде Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles (CAF) компаниясы Solaris компаниясын сатып алғаны туралы хабарланды.
Солтүстік Америка нарығына кіру жоспарлануда
2023 жылдың тамыз және қыркүйек айларында Solaris компаниясы Солтүстік Америкадағы алғашқы Solaris автобусы ретінде Канаданың Британдық Колумбиясы штатындағы Ванкувер қаласында Trollino троллейбусын сынақтан өткізді. Компания алдағы жылдары АҚШ және Канада нарықтарына ену ниетін жариялады, тек троллейбус, аккумуляторлық электр және сутектік отын жасушалары бар автобустарды ұсынады. 2024 жылдың сәуірінде Solaris Солтүстік Америкадағы транзиттік автобустарға алғашқы тапсырысын алды – Нью-Йорктегі MTA Regional Bus Operations компаниясынан 12 метрлік (40 фут) бес Urbino NAe40 аккумуляторлық электр автобусына тапсырыс берілді.
Қалалық және қалааралық автобустар
Solaris Urbino отбасының алғашқы автобустарын поляк инженерлері тобы Берлиндегі IFS Designatelier дизайнерлік бюросымен бірлесіп, Кшиштоф Олзевский басшылығымен жобалады. 1999 жылдың мамыр айында Познань халықаралық көрмесінде компания MAXI класындағы төмен қабатты қалалық автобус – Solaris Urbino 12-ні таныстырды. Сол жылы MEGA класының тағы екі моделі – Solaris Urbino 15 және Solaris Urbino 18 – тұсаукесерін өткізді. 2000 жылы автобус отбасының ең кішкентай мүшесі – Solaris Urbino 9 нарыққа шығарылды. Толығымен тотбас болаттан жасалған кузов және асимметриялық алдыңғы жел әйнегі Urbino отбасы автобустарының ерекше белгісіне айналуда. Жаңа қалалық автобустар сериясы заманауи дизайнмен және инновациялық техникалық шешімдермен ерекшеленеді (мысалы, алдыңғы жел әйнектің асимметриялық пішіні жүргізушінің көру аймағын кеңейтеді). Бірінші буын автобустар негізінен Польша нарығы үшін жасалған. 2000 жылдың наурыз айында компания алғашқы автобусын поляк емес компанияға сатты; Solaris Urbino 15 Чехияның Острава қаласындағы DPO компаниясына жеткізілді. Solaris Urbino автобустарының бірінші буыны Словакия, Латвия және Германияға да жетті. 2019 жылы Стокгольмдегі UITP көрмесінде сутекпен жұмыс істейтін Solaris Urbino 12 сутек автобусы таныстырылды. Сол жылы осы типтегі автобустарға алғашқы тапсырыс Италияның Болцано қаласынан түсті. 2020 жылы өндірушінің ұсынысына қала маңындағы және қалааралық тасымалға арналған алғашқы электробус – Solaris Urbino 15 LE және Solaris Urbino 12 жұмсақ гибриді қосылды. 2021 жылы Urbino 8.9 LE электрлік моделі жаңа төртінші буын Urbino 9 LE электрлік моделімен ауыстырылды. Сол жылы 24 метрлік электрлік платформаға негізделген Solaris Urbino 24 электрлік MetroStyle 24 метрлік моделі жарияланды, ол электрлік, гибридтік немесе троллейбус ретінде де жасалуы мүмкін. 2022 жылдың қыркүйегінде Solaris компаниясы Urbino 18 сутек автобусын – компанияның екінші сутек автобусын таныстырды.
Бапкерлер
Жұмыс істеудің алғашқы жылдарында Neoplan Polska сонымен қатар Neoplan Transliner және Neoplan Skyliner автобустарын құрастырумен айналысты. Компанияның өз дизайны бойынша Solaris Vacanza 12 туристік автобусының сериялық өндірісі 2001 жылдың тамызында ресми түрде ашылғаннан кейін бір жыл өткен соң басталды. Бұл автобустардың дизайнын Берлиндегі IFS Designatelier компаниясы жасаған. Бұл көліктердің ерекшелігі – көлбеу пішіндес кузов сызығы. Двигательді жетекке алу үшін DAF жасаған қозғалтқыштар қолданылды. 2004 жылы компания Solaris Vacanza 13 ұзын модельін шығара бастады. 2003 жылы Solaris Vacanza 2004 жылғы «Жыл көлігі» байқауында екінші орын алды (Volvo 9700-бен тең), MAN Lion's Star және бірінші орын алған Scania Irizar PB брендтерінің артында қалды. Сатудың шектеулі болуына байланысты Solaris оларды 2011 жылы ұсынысынан алып тастауды шешті. 2002 жылы Solaris Vacanza автобусына негізделген мобильді қан тапсыру стансасын құрастырды. Solaris қан машиналары Польшаның көптеген қалаларында пайдаланылды, сондай-ақ Ригаға да сатылды. 2018 жылы Solaris Urbino 8.9 LE моделіне негізделген қан тапсыруға арналған алғашқы толық электрлі арнайы көлікті ұсынды. Solaris компаниясына арналған екінші тендер Германияның Йена қаласындағы қоғамдық көлік операторы Jenaer Nahverkehr компаниясының тапсырысына қатысты. Трамвай вагондарында екі жүргізуші кабинасы, үш доңғалақ тіреуіш (bogies), соның ішінде 90 кВт қуаттылықтағы мотормен біріктірілген төрт ось және жолаушылар салоны үшін кондиционерлік жүйе болды. Трамвайлар 2013 жылы жеткізілді. Олар Польшада өндіріліп, Германиядағы тұтынушыға сатылған алғашқы трамвайлар еді. 2014 жылы үшінші тендер аясында Solaris Германияның Брауншвейг қаласына 1100 мм рельс кеңдігімен жүретін 18 триартикуляциялық трамвайды ұсынды. Бұл Solaris компаниясы жасаған ең ұзын трамвайлар еді. 2012 жылдың тамызында Solaris компаниясы Ольштында жаңадан салынған трамвай желісіне 15 қос ұшты трамвай жеткізу бойынша тендерді жеңіп алды. Бұл көлік құралында көптеген заманауи шешімдер бар, мысалы, жетекке беру желісіне қосылмай қысқа қашықтықта жүруді қамтамасыз ететін сүйреу батареялары. Сонымен қатар, бұл Польшадағы ең аз шу шығаратын трамвайлар. 15 көлік 2015 жылы жеткізілді. 2015 жылдың ақпан айының басында Solaris компаниясы Германияның Лейпциг қаласында орналасқан Leipziger Verkehrsbetriebe GmbH қоғамдық көлік операторына 41 трамвай жеткізуге тапсырыс алды. Саксондық сатып алушыға арналған жаңа трамвайлар клиенттің тілегіне сәйкес, мүлдем жаңа дизайнға ие болды. Алайда бұрынғы Tramino конструкциясының элементтері сақталды. Отбасының ең ұзын көлігі (37 630 мм) Tramino XL деп аталды. 2017 жылдың ақпан айында Лейпцигтегі Tramino-ның ресми тұсаукесері өтті, бұл сонымен қатар жеткізудің басталуын белгіледі. 2016 жылдың 20 қыркүйегінде InnoTrans сауда жәрмеңкесі барысында компания швейцариялық жылжымалы құрам өндірушісі Stadler Rail компаниясымен ынтымақтастыққа кіріскенін мәлімдеді. Консорциум 50 трамвайды Краков қаласындағы қоғамдық көлік операторы MPK S. A. үшін жеткізу бойынша тендерді жеңіп алды. 2016 жылғы 9 желтоқсанда Solaris компаниясы Solaris Tram бірлескен кәсіпорнын құру туралы мәлімдеді. Компания 2017 жылдың 1 қаңтарында жұмыс істей бастады, оның бас директоры лауазымына Збигнев Паленица тағайындалды, ал акциялар Solaris пен Stadler Rail арасында 40:60 үлесінде бөлінді. 2017 жылдың шілдесінде Solaris Tram компаниясы Брауншвейг қаласына бұрынғы келісімшарттағы көлік құралына ұқсас конструкциялы жеті трамвайды жеткізуге бірінші тапсырысын алды.
Қызметкерлер саны
Бірінші жылғы жұмысында өндіріс залында 36 қызметкер жұмыс істеді. Келесі жылдары жаңа өндіріс залдары іске қосылып, өндіріс кеңейген сайын, қызметкерлер саны арта түсті. 2005 жылы Solaris 1000 адамдық штатты тіркеді. 2022 жылғы мәлімет бойынша, Solaris Польшада және шетелдегі филиалдарында 2700 адамды жұмысқа алған.
Логотип
Бастапқыда Solaris өзінің логотипін пайдаланбады, ол Neoplan холдинг компаниясының символына сүйенді. Solaris-тің алғашқы логотипі 2001 жылы, Solaris Bus & Coach Sp. z o. o. ресми түрде құрылғанда ұсынылды. Онда эллипс ішінде орналасқан «Solaris» деген стилде жазылған атау болды. Бұған қоса, автобустар үшін компания қара фонда күрделі логотип қолданды, онда «O» әрпі планетамен, ал «A» әрпі фондағы жұлдызбен алмастырылған. 2005 жылы Solaris үшін жаңа графикалық жүйе таныстырылды. Компания S әрпіне еске түсіретін ерекше логотип енгізді. 2012 жылы компания символдың жаңартылған нұсқасын ұсынды, оны қалыңдатып, S әрпінің ішкі толтыруын өзгертті. Сонымен қатар, 2001 жылғы дизайнға сәйкес стильді «Solaris» атауы графикалық символдың астына орналастырылған.
Жарнамалық ұраны
2005 жылы Solaris өзінің алғашқы жарнамалық слоганын ұсынды: “Күш – құлшыныста”. Ол 2017 жылға дейін қолданыста болды, содан кейін компания оны “Wspólny kierunek” (поляк тілінде – ортақ бағыт) слоганымен ауыстырды.
Жасыл дакс
Жасыл даксұн – «Солярис» компаниясының талисманы. Ол Neoplan Polska автобустарына бекітілген, оларды басқа Neoplan зауыттарында шығарылған көліктерден ерекшелендірген. Оны сол кездегі компанияның вице-президенті Соланж Олшевска жасаған. Дахшунның пішіні төмен еденді автобусқа ұқсайды, бірақ ол сонымен қатар клиенттерге деген адалдықты және төмен пайдалану шығындарын көрсетеді. Жасыл түс – табиғатты қорғау символы. Оның бейнесі автобустың сыртына, әдетте алдыңғы жағына, көліктің сол жағына (қозғалыс бағытына қарайтын кезде) жабыстырылады. Автобустардың ресми түрде тапсырылғанда клиенттерге осы талисманның ойыншық нұсқасы жиі сыйға тартылады. Бірінші және екінші буын, сондай-ақ кейбір үшінші буын көліктерінде логотипке тиісті елдің тілінде «төмен еден» деген сөз жазылған (мысалы, Германия үшін «Niederflur», Болгария үшін «Нископодов» немесе Польша үшін «Niskopodłogowy»). Төмен кіретін автобустарда жазу «төмен кіретін» деп өзгертілген. Urbino отбасының стандартты автобустарында (дизельдік немесе газды қозғалтқыштармен) даксұнның негізгі логотипі қолданылады, ал басқа қозғалтқыш немесе конструкция түрлері даксұнның бейнесі арқылы ерекшеленеді, төмендегі кестеде көрсетілгендей:
Vehicle model and versionOperating differences reflected in the vehicle symbol Solaris Urbino electricThe graphic symbol includes a cable and plug in replacing the tail, which symbolises the electric drive. Urbino hybridThe graphic symbol contains two hearts which represent the double drive system of the vehicle. Urbino Low EntryThe dachshund stands with its front paw raised. In the older version the dachshund's front paws are seen lying flat, whereas the hind leg was seen standing, which results in the belly rising in the rear, just like the floor is raised in the rear of the vehicle. Urbino in CracowThe dachshund wears a peaked cap, typical for the region and known in Polish as a krakuska, on its head. It appears only on some of the buses delivered to the city. TrollinoThe dachshund has a leash resembling trolley poles tied to its collar. TraminoThe graphic symbol includes a leash and yellow inline skates. InterUrbinoThe graphic symbol carries a backpack.
Көлік моделі және нұсқасыКөлік символында көрінетін жұмыс ерекшеліктері
Solaris Urbino electricГрафикалық символ электр жетегін көрсететін кабель мен штепсельді құйрық орнына қосады.
Urbino hybridГрафикалық символ көліктің қос жетек жүйесін білдіретін екі жүрекшені қамтиды.
Urbino Low EntryДахшун алдыңғы лапын көтеріп тұр. Ескі нұсқада дахшунның алдыңғы лаптары жатқан күйде, артқы лапы тік тұрған, нәтижесінде артқы жағы көтерілген, дәл сияқты көліктің артқы едені де көтеріледі.
Краковтағы UrbinoДахшун басына аймақтық стильдегі, поляк тілінде «кракуска» деп аталатын шапан киген. Ол тек қалаға жеткізілген кейбір автобустарда ғана көрінеді.
TrollinoДахшунның мойнына троллейбус жетегіне ұқсас бау байланған.
TraminoГрафикалық символға бау және сары түсті конькилер кіреді.
InterUrbinoГрафикалық символ рюкзак алып жүреді.
Vehicle model and versionOperating differences reflected in the vehicle symbol Solaris Urbino electricThe graphic symbol includes a cable and plug in replacing the tail, which symbolises the electric drive. Urbino hybridThe graphic symbol contains two hearts which represent the double drive system of the vehicle. Urbino Low EntryThe dachshund stands with its front paw raised. In the older version the dachshund's front paws are seen lying flat, whereas the hind leg was seen standing, which results in the belly rising in the rear, just like the floor is raised in the rear of the vehicle. Urbino in CracowThe dachshund wears a peaked cap, typical for the region and known in Polish as a krakuska, on its head. It appears only on some of the buses delivered to the city. TrollinoThe dachshund has a leash resembling trolley poles tied to its collar. TraminoThe graphic symbol includes a leash and yellow inline skates. InterUrbinoThe graphic symbol carries a backpack.
Өндірістік қондырғылар
Solaris көлік құралдарының өндірісі Познань маңында және қаланың ішінде орналасқан төрт өндіріс орнында жүзеге асырылады. Штаб-пәтері Болечово Осиэдледе орналасқан. Өндірістің соңғы кезеңі де осы жерде өтеді. Бұдан бөлек, Solaris компаниясы Шрода Велькапольскада екі және Познаньде бір зауытты пайдаланады. Компания жоспарларына сәйкес, Solaris пен Stadler Rail бірлескен кәсіпорны шеңберінде 2019 жылдан бастап Solaris Tramino трамвайларының соңғы құрастырылуы Сидльцедегі Stadler Polska зауыттарында жүргізіледі. 2017 жылы Solaris тағы бір зауыт ашты – Познаньға жақын Ясинде орналасқан Solaris Logistics Center. Жаңа тарату орталығы мен қосалқы бөлшектер қоймасы тапсырыстарды орындау процесін оңайлату және сатудан кейінгі клиенттерге көрсетілетін қызмет сапасын жақсарту үшін құрылды.
Болечово-Осиэдль
Болечово Осиэдлдегі фабрика – Solaris компаниясының ең ірі өндіріс орны. Дәл осы жерде автобустардың соңғы құрастырылуы жүзеге асырылады. 1996 жылы ашылған бұл зауыт – Solaris компаниясының ең көне зауыты және MPK Poznań үшін автобустарға тапсырыс орындау мақсатымен салынған. 2014 жылы компания зауытты кеңейтуге кірісіп, қосымша өндіріс және кеңсе алаңын қосты. Осы нысанды одан әрі кеңейту 2018 жылы басталды. Жылдық өндіріс көлемі 1300–1400 бірлікке жетеді, яғни Болечоводағы құрастыру желісінен күн сайын 5-8 жаңа автобус шығады. Бір қалалық автобустың өндірілуіне шамамен 20 жұмыс күні жұмсалады. Solaris Bus & Coach компаниясының бас кеңсесі өндіріс цехының жанында орналасқан. 2016 жылдан бері Google Street View сервисі арқылы Болечоводағы зауыттың және кеңсе ғимаратының ішін көруге мүмкіндік бар.
Środa Wielkopolska қаласы
Środa Wielkopolska-дағы өндіріс орны автобустар мен пойыз құрамына арналған болаттан жасалған корпус каркастарын шығаруға маманданған. Solaris бұрынғы иесі TRAMAD банкротқа ұшырағаннан кейін 1998 жылы осы зауытты сатып алды. Środa Wielkopolska-дағы өндіріс орнында шамамен 360 адам жұмыс істейді. Күн сайын шамамен 8 корпус аяқталады. 2018 жылы компания Środa Wielkopolska-дағы болат конструкциялар зауытын және Болечово зауытын бірдей кеңейтуді бастады. Środa Wielkopolska-дағы екінші өндіріс цехы 2009 жылы қоғамдық көлік операторы MPK Poznań үшін Solaris Tramino трамвайларына тапсырыс беруді қамтамасыз ету мақсатында іске қосылды. Осы өндіріс орны трамвай корпус конструкцияларына маманданған және тек Tramino трамвайларын шығаруға арналған.
Котрал Лацио
2016 жылдың басында Solaris Италияның Лацио аймағындағы Cotral операторына 300 қала маңы автобусын жеткізу бойынша келісімшарт ұтып алды. Бұл келісімшарттың құны шамамен 110 миллион еуроны құрады. Келісімшарт аясында Solaris компаниясы Solaris InterUrbino санатындағы 12 метрлік автобустарды жеткізді. Автобустардың жабдықтарына жүк бөлімдері, кондиционерлер және артқа қарау камералары кірді. Автобустар DAF өндірісіндегі дизельдік қозғалтқышпен жабдықталған.
BVG Берлин
2004 жылы Solaris Berliner Verkehrsbetriebe компаниясынан 260 MEGA класындағы қалалық автобус (130 + 130 келісімшарт бойынша опция) жеткізуге тапсырыс алды. Осы келісімшарттың нәтижесінде Берлин көшелерінде енді 260 үшінші буын Solaris Urbino 18 төмен еденді автобустары қозғалып жүр. Олар қалада бұрыннан қолданылып келе жатқан 10 ескі Urbino 18 автобусына қосылды.
SWRT Валония
Бельгияның Валлония аймағының аймақтық тасымалдаушысы Société Régionale Wallonne du Transport компаниясы 2017 жылы 208 гибрид автобусқа тапсырыс берді. 105 миллион еуро тұратын тапсырыс бойынша өндіруші 4-ші буын Solaris Urbino 12 Hybrid автобустарын жеткізді. Жеткізілімдер екі жылға созылды – 2017 жылы 97 автобус, ал 2018 жылы тағы 111 автобус жеткізілді.
MZA Варшава
2019 жылдың наурыз айында Solaris компаниясы MZA Варшава ұйымдастырған тендерді жеңіп алды, ол 130 электр автобусын жеткізуге қатысты. Шарт 2019 жылдың 22 шілдесінде қол қойылды. Көліктер 2019 және 2020 жылдары Варшава көшелерінде пайда болады. Шарттың құны 399,5 млн. PLN (шамамен 89,5 млн. евро) және бұл Еуропадағы соңғы кездегі ең ірі электр автобусының тапсырысы болды. Solaris жалғыз тендер ұсынды.
АТМ Милан
2019 жылдың шілдесінде Solaris компаниясы Милан қаласының тасымалдаушысынан 12 метрлік 250 электр автобусын жеткізу туралы тапсырыс жеңіп алды, бұл тендерде Mercedes компаниясынан басым түсті. Бұл тендер электр автобустарына 192 миллион еуроға дейін бағаланған.