АҚШ 97 тас жолы: Калифорния, Орегон және Вашингтон штатары арқылы өтетін бағыт

Кіріспе

АҚШ 97 (US 97) – Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағындағы АҚШ нөмірленген автожол жүйесінің маңызды солтүстік-оңтүстік бағыты. Бұл магистраль Калифорния, Орегон және Вашингтон штаттары арқылы шамамен 670 миль (1078 км) қашықтыққа дейін созылады, негізінен Каскад тауларының шығыс жағындағы ішкі аймақтарға қызмет көрсетеді. Автожол оңтүстікте Калифорния штатының Уид қаласындағы Interstate 5 (I 5) автожолымен қиылысында, ал солтүстікте Британдық Колумбияның Осойос қаласына жақын жердегі Канада шекарасында аяқталады, онда ол Британдық Колумбияның 97-ші автожолына жалғасады. US 97 дәлізіндегі ірі қалаларға Орегондағы Кламат Фолс, Бенд және Редмонд; ал Вашингтондағы Якима, Эленсбург және Веначи кіреді. Калифорния мен Орегондағы автожолдың бір бөлігі Вулканикалық мұраның көрікті жолының құрамына кіреді. Автожол 1926 жылы Орегон және Вашингтон штаттарының үкіметтері белгілеген маршруттарды алмастырып, алғашқы АҚШ нөмірленген автожол жүйесінің бөлігі ретінде бекітілді. US 97 1930-шы жылдары Калифорнияға дейін ұзартылды және 20-шы және 21-ші ғасырларда бірнеше рет қайта құрылды.

Калифорния

US 97 Калифорния штатының солтүстік шекарасындағы Шаста тауының жанындағы Уид қаласында I-5 тас жолымен тоғысудан басталады. Тас жол Уидтің төңірегімен солтүстік-шығысқа қарай және Шаста-Тринити ұлттық орманына қарай, Шаста тауының солтүстік-батыс беткейімен көтеріле отырып, бірнеше лава далаларынан өтеді. Хайстак Буттеде шығысқа бұрылып, Елік тауының айналасынан өтеді, Грас көлінің жағалауын кесіп, демалыс орнына жетеді. Кезекті бұрылыстардан кейін US 97 Калифорниядағы ең жоғары нүктесіне – теңіз деңгейінен 1586 метр биіктіктегі Хеброн тауының шыңына жетеді. Тас жол Хеброн тауынан төмен түсіп, ұлттық орманнан шығып, солтүстік-шығысқа қарай, сирек елді мекендері бар Бют аңғары арқылы өтеді. Макдоел қаласынан өткен соң US 97 Бутт Вэлли ұлттық шалғынды даласының бір бөлігінен өтеді және Дорис маңында Калифорния азық-түлік және ауыл шаруашылығы департаментінің шекаралық бақылау станциясынан өтеді. Тас жол Дорис қаласынан қалалық көшелер арқылы өтіп, солтүстік-шығысқа қарай жалғасып, Индиан Том көлінің солтүстік-батысында Калифорнияның 161-ші тас жолымен қиылысқан жерде Орегон штатына өтеді.

Орегон

US 97 Калифорния штатының шекарасынан Кламат өзені бойымен солтүстік-шығысқа қарай Кламат шарлауығына дейін созылады. Ол қаланың батысынан жылдам бағытпен өтеді және Кламат-Фоллс қаласының орталық бөлігіне қызмет ететін бизнес жолына ие. Тас жол солтүстікке қарай Жоғарғы Кламат көлінің шығыс жағалауымен, содан кейін Кратер көлінің шығысына қарай, Шығыс Каскад тауларының құрғақ ормандары арқылы жалғасады. US 97 Орегонның 62-ші және 138-ші маршруттары арқылы тікелей Кратер көлі ұлттық паркімен байланысты. Автожол солтүстік-шығысқа қарай Deschutes өзені бойымен Ла Пайн қаласы арқылы Ньюберри ұлттық жанартаулық ескерткішіне дейін жетеді, онда Лава өзенінің үңгірінен өтеді және Лава Бутте айналып өтеді. US 97 Бутте маңында кеңейіп экспресс-жолға айналады және Орталық Орегонның ең ірі қаласы Бендке жақындағанда солтүстіске бұрылады. Автожол Бенд қаласы арқылы Бенд паркинде, төрт қатарлы экспресс-жолмен өтеді, ал оның шығысында параллельді бизнес жолы бар. Бұл бизнес жолын US 20 да пайдаланады, ол Бенд қаласының солтүстігінде US 97 екі рет қиылысады. Бұл Каскад тауларынан шығысқа қарайғы Орегонның ең маңызды тас жолы болып есептеледі және I-5 дәлізіне баламалы жүк тасымалдау маршруты қызметін атқарады. Калифорния штатының шекарасы мен Кламат шарлауығы арасындағы оңтүстік бөлігі Вулкандық мұра көрікті жолының бөлігі болып табылады, ол Кратер көліне дейін жалғасады.

Вашингтон

Автомобиль Вашингтон штатына Колумбия өзенінің солтүстік жағындағы Мэрихилл қауымынан кіреді, онда мемлекеттік саябақ және Стоунхендждің көшірмесі орналасқан. US 97 өзеннен көтеріліп, Колумбия төбелерінен солтүстікке бұрылар алдында 14-ші мемлекеттік тас жолында (SR 14) қысқаша батысқа бұрылады. Тас жол Голдендейл және Голдендейл обсерваториясы мемлекеттік саябағынан өтеді, содан кейін Симко тауларын теңіз деңгейінен 3,107 фут (947 м) биіктікте орналасқан Сатус асуы арқылы солтүстік-шығысқа қарай кесіп өтеді. US 97 одан кейін Якама үнді резервациясының бір бөлігінен өтеді, Симко таулары мен Топпениш қырқасы арасындағы бұталы-далалық жерлермен. Соңғысынан өтіп, Якима аңғарына түседі, шаруашылық және жүзімдіктер арқылы өтеді. US 97 Топпениште SR 22 тас жолымен қиылысқанда солтүстік-батысқа бұрылып, Вапатодан өтеді, содан кейін Якима үнді резервациясынан шығып, Юнион Гэпте I 82 және US 12 тас жолдарымен бірігеді.

Тарих

US 97 жолы 1926 жылғы 11 қарашада Америкалық мемлекеттік автомобиль жолдары қауымдастығының (AASHO) қабылдаған алғашқы АҚШ нөмірленген автомобиль жолдары жүйесінің бір бөлігі ретінде құрылды. Ол солтүстікке қарай Орегон штатының Ашленд қаласының жанындағы 99-шы АҚШ тас жолынан басталып, Вашингтон штатының Оровилл қаласының жанындағы Канада шекарасына дейін созылды. Жол Орегон арқылы Калифорния-Банф Би-лайн (алғашқы автокөлік жолы) бағытын ұстанды. Автомобиль жолы 1910 жылдары Орегон және Вашингтон үкіметтері белгілеген, ішінара асфальтталған, қолданыстағы мемлекеттік жолдарды да пайдаланды. 1935 жылы US 97 жолы Кламат-Фоллс қаласынан Уидке дейін оңтүстікке қарай ұзартылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде US 97 жолы 1942 жылғы наурызда жапон-американдықтардың жаппай тұтқындалуына дейін Вашингтон мен Орегон үшін құрылған шектеулі әскери аймақтың шығыс шекарасын құрады. 1960 жылдары Вашингтон штаты Колумбия өзенінде бірнеше көпірлер салып, бұрынғы паромдық өткелдерді алмастырды, оның ішінде екі көпір US 97 жолында орналасқан. Сэм Хилл ескерткіш көпірі 1962 жылы Орегон штатының Биггс-Джанкшн қаласын Вашингтон штатының Мэрихилл қаласымен байланыстырды және 1975 жылға дейін ақылы көпір ретінде жұмыс істеді. Биби көпірі 1963 жылы Челан қаласының жанында ашылды, ол бір қатарлы көпірдің орнына салынды және 1988 жылы бекітілген өзеннің шығыс жағындағы қайта құрылымдаумен US 97 жолына қосылды. Бұл өзгеріс Уэначи мен Челан арасындағы Колумбия өзенінің батыс жағындағы ескі бағыт бойынша US 97 Alternate жолының құрылуына әкелді. Автомобиль жолы кейбір аймақтарда Колумбия өзеніндегі бөгеттердің құрылысына байланысты өзгертілді, оның ішінде Уэначи қаласының жанындағы Рокки Рич бөгеті. 1950 жылдары автомобиль жолының бірнеше бөліктері қала орталықтарын айналып өтетін жылдам бағыттармен немесе басқа да шектеулі кіру жолдарымен ауыстырылды. US 97 жолы 1959 жылғы қарашада ашылған Кламат-Фоллс айналма жолына көшірілді, бұл бөлімнің құрылысына 1,8 миллион доллар жұмсалды. 1962 жылы US 97 жолы Бенд қаласының шығысына қарай артериялық көшеге көшірілді, бұл қала орталығындағы тығырылған бөлікті айналып өтті. 1964 жылы ашылған жаңа тас жол Оканоган мен Омак аймақтарын шығысқа қарай айналып өтті. 1971 жылы ашылған автокөлік жолы US 97 жолын Якима қаласының орталығы мен Якима каньоны тас жолынан (кейін 821 мемлекеттік тас жолы болған) I 82 аралығына көшірді. Бенд қаласы арқылы US 97 жолының жаңа бағыты 1980 жылдары ұсынылды және 2001 жылғы қыркүйекте ашылды, бұл автомобиль жолының 12 шақырымын қала арқылы жоғары жылдамдықты бағытқа көшірді, құрылысқа 113 миллион доллар жұмсалды. Бендтің толық автокөлік жолы немесе айналма жолы да қарастырылды, бірақ қаржыландыру мен кеңістік шектеулеріне байланысты қабылданбады. Редмондтағы айналма жол 2008 жылғы сәуірде 90 миллион долларға ашылды, бұл US 97 жолын Редмонд қаласының шығыс жағындағы шектеулі кіру жолына көшірді. Ла Пайн мен Мадрастағы басқа да айналма жолдар, сондай-ақ Орегондағы автомобиль жолының барлық бөлігін төрт қатарлы жолға айналдыру жоспарланған, бірақ мемлекеттік үкімет оларды қаржыландырмады. 2013 жылы US 97 жолының барлық бөлігін төрт қатарлы автомобиль жолына жаңарту құны 10 миллиард долларға бағаланды.

US 97 was established as part of the initial United States Numbered Highway System, adopted by the American Association of State Highway Officials (AASHO) on November 11, 1926. It ran north from US 99 near Ashland, Oregon, to the Canadian border near Oroville, Washington, generally following the California Banff Bee Line (an early auto trail) through Oregon. The highway also used existing state roads that were designated in the 1910s by the Oregon and Washington governments, which had been partially paved. US 97 was extended south from Klamath Falls to Weed in 1935. During World War II, US 97 formed the eastern boundary of a restricted military zone for Washington and Oregon created in March 1942 ahead of the mass internment of Japanese Americans. The state of Washington built several bridges on the Columbia River in the 1960s to replace existing ferry crossings, including two on US 97. The Sam Hill Memorial Bridge opened in 1962 to connect Biggs Junction, Oregon, with Maryhill, Washington, and operated as a toll bridge until 1975. The Beebe Bridge opened near Chelan in 1963, replacing a one lane bridge, and was incorporated into US 97 with a realignment on the east side of the river that was approved in 1988. The relocation also resulted in the creation of US 97 Alternate on the old route to the west of the Columbia River between Wenatchee and Chelan. The highway was also relocated in some areas to accommodate the construction of dams on the Columbia River, including the Rocky Reach Dam near Wenatchee. Several sections of the highway were also replaced with expressways or other limited access roads bypassing city centers beginning in the 1950s. US 97 was relocated onto the Klamath Falls bypass when it opened in November 1959; the section cost $1.8 million to construct. US 97 was relocated onto an arterial street east of Bend in 1962, bypassing a congested section through downtown. The Okanogan and Omak sections were bypassed to the east by a new highway that opened in 1964. US 97 was relocated onto I 82 between Union Gap and Ellensburg when the freeway opened in 1971, bypassing downtown Yakima and the Yakima Canyon Highway (which became State Route 821). A new route for US 97 through Bend, named the Bend Parkway, was proposed in the 1980s and opened in September 2001, relocating 7.2 mile (12 km) of the highway onto an elevated expressway through the city that cost $113 million to construct. A full freeway or bypass of Bend was also considered, but they were rejected due to funding and space constraints. A bypass in Redmond was opened in April 2008 at a cost of $90 million, moving US 97 onto a limited access road around the east side of downtown Redmond. Plans for other bypasses in La Pine and Madras, as well as four laning the entire highway in Oregon, have been proposed but not funded by the state government. In 2013, the cost of upgrading all of US 97 to a four lane highway with limited access was estimated to be $10 billion.

Аляскаға кеңейту ұсынысы

АҚШ 97 тас жолын Аляска штатына дейін ұзарту 1950 және 1960 жылдары осы дәлізді үздіксіз халықаралық тас жол ретінде ілгерілету мақсатымен ұсынылды. Аляска халықаралық теміржол және автомобиль жолдары комиссиясы 1950 жылдардың соңында Аляскадағы Фэрбенкстен Мексика қаласына дейінгі АҚШ 97 тас жолының статусын алу үшін лоббилеу жұмыстарын жүргізді; ал 1960 жылдары Оканоган Карибу жолы қауымдастығы Пан-Америка тас жолын толықтыратын ұзын дәлізді ұсынды. Олардың ұсынысы бойынша, АҚШ 97 тас жолы батысқа қарай жалғасып, Аляскадағы Ном қаласында аяқталуы тиіс еді. AASHO 1964 жылдың желтоқсанында АҚШ 97 тас жолын Аляскаға ұзартуды ресми мақұлдады, бұл Юкон территориясы мен Британдық Колумбиядағы тас жолдарының нөмірін «97» нөміріне сәйкес қайта қарауға байланысты болды. Ұсынылған ұзарту Алясканың 2-жолын (AK 2) Юкон шекарасынан Фэрбенкске дейін, ал содан кейін AK 3 тас жолымен қиылысатын жерге дейін жалғастыруды көздеді. Британдық Колумбия өз бөлігін 97-ші тас жол ретінде қайта нөмірлеген еді, бірақ Юкон территориясы Аляска тас жолдары департаментінің Юкон тас жолының 1-ші бөлігін қайта нөмірлеу туралы өтінішін қабылдамады.