Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мамаллапурам (Махабалипурам деп те аталады) – Үндістанның оңтүстік-шығысындағы Тамил Наду штатының Ченгалпаттту ауданындағы қала. Мамаллапурамдағы VII және VIII ғасырлардағы индуистік ескерткіштер тобы ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра орны болып табылады. Бұл Үндістанның ең танымал туристік орындарының бірі. Қазіргі қала жоспары 1827 жылы британдық үкімет тарапынан құрылған.
Mamallapuram (also known as Mahabalipuram), is a town in Chengalpattu district in the southeastern Indian state of Tamil Nadu, best known for the UNESCO World Heritage Site of 7th and 8th century Hindu Group of Monuments at Mahabalipuram. It is one of the famous tourist sites in India. The contemporary town plan was established by the British Raj in 1827.
Этимология
Қала туралы ең алғашқы айғақ 1-ші ғасырда белгісіз грек теңізшісі жазған «Эритрея теңізінің айналымы» атты еңбекте кездеседі. Грек географы Птолемей бұл жерді Маланге деп атаған. Махабалипурам Мамаллапаттана және Мамаллапурам сияқты басқа да аттармен де белгілі. Мамаллапурам атауы Мамалла қаласын білдіреді, ол атақты Паллава императоры Нарасимхаварман I-нің (630-670 жж.) екінші аты, осы қаладағы танымал ғибадатханаларды салған. Атақты Вайшнав ақыны Тирумангай Алвар бұл жерді Шалласаяна Перумал ғибадатханасына сілтеме жасай отырып, Тирукадалмалли деп атаған. Махабалипурамның теңізшілерге белгілі болған тағы бір аты, кем дегенде Марко Поло заманынан бері, «Жеті пагода» – Махабалипурамның жағалауда тұрған жеті пагодасына сілтеме, олардың бірі, Жағалау ғибадатханасы, бүгінге дейін сақталған.
The earliest mention of the city is found in the 1st century work called Periplus of the Erythraean Sea by an unknown Greek navigator. Ptolemy, the Greek geographer refers this place as Malange. Mahabalipuram is also known by other names such as Mamallapattana and Mamallapuram. The term Mamallapuram means the city of Mamalla, the other name of the famous Pallava Emperor Narasimhavarman I (630 670 CE) who built the famous temples in the city. Thirumangai Alvar, the famous Vaishnavite saint mentions this place as Thirukadalmallai, referring to the Sthalasayana Perumal Temple. Another name by which Mahabalipuram has been known to mariners, at least since Marco Polo's time is "Seven Pagodas" alluding to the Seven Pagodas of Mahabalipuram that stood on the shore, of which one, the Shore Temple, survives.
Тарих
Неолиттік қабірлік құмыралар, б.з.д. 1-ғасырдағы жерлеулермен салынған дөңгелектер мен құмыралар Махабалипурамға жақын жерде табылған. Сангам дәуірінің "Перумпанарируппадай" поэмасы Тондай Наду портының Нырппейярудағы Канчипурамда Тондайман Илам Тирайяр патшасының билігін баяндайды. Ғалымдар оны бүгінгі Махабалипураммен сәйкестендіреді. IV ғасырға жататын қытай және римдық монеталар, Теодосий I монеталары Махабалипурамнан табылды, бұл порттың соңғы классикалық кезеңде жаһандық сауданың белсенді орталығы болғанын көрсетеді. Махабалипурамнан Шрихари және Шринидхи деген жазулары бар екі Паллава монетасы табылды. Паллава патшалары Махабалипурамды Канчипурамнан басқарды; Паллава әулетінің астанасы біздің заманымыздың 3-шы ғасырынан 9-шы ғасырына дейін, ал портты Шри-Ланка мен Оңтүстік-Шығыс Азияға сауда және дипломатиялық миссияларды жіберу үшін пайдаланды. VIII ғасырда Тирумангай Алвар жазған тамил мәтінінде бұл жер "кемелердің байлықпен, алып денелі пілдермен және тоғыз түрлі асыл тастармен толы болғандықтан, жарылатын деңгейге дейін иілген күйде бекітілген" деп сипатталған. Махабаратадағы оқиғаларды бейнелейтін Махабалипурам ғибадатханалары көбінесе король Нарасимхаварман мен оның мұрагері Раджасимхаварманның тұсында салынды және тас кескіндеме сәулетінен құрылымдық ғимараттарға өтуді көрсетеді. Махабалипурам қаласын 7-ші ғасырда Паллава патшасы Нарасимхаварман I құрған. 1957 жылы мүсіндер мен ғибадатханалар жасау өнерін дамыту және жаңарту үшін Архитектура және мүсіндер мемлекеттік колледжі құрылды.
Neolithic burial urn, cairn circles and jars with burials dating to the 1st century BCE have been discovered near Mahabalipuram. The Sangam age poem Perumpāṇāṟṟuppadai relates the rule of King Thondaiman Ilam Thiraiyar at Kanchipuram of the Tondai Nadu port Nirppeyyaru which scholars identify with the present day Mahabalipuram. Chinese coins and Roman coins of Theodosius I in the 4th century CE have been found at Mahabalipuram revealing the port as an active hub of global trade in the late classical period. Two Pallava coins bearing legends read as Srihari and Srinidhi have been found at Mahabalipuram. The Pallava kings ruled Mahabalipuram from Kanchipuram; the capital of the Pallava dynasty from the 3rd century to 9th century CE, and used the port to launch trade and diplomatic missions to Sri Lanka and Southeast Asia. An 8th century Tamil text written by Thirumangai Alvar described this place as Sea Mountain 'where the ships rode at anchor bent to the point of breaking laden as they were with wealth, big trunked elephants and gems of nine varieties in heaps'. The temples of Mahabalipuram, portraying events described in the Mahabharata, were built largely during the reigns of King Narasimhavarman and his successor Rajasimhavarman and show the movement from rock cut architecture to structural building. The city of Mahabalipuram was founded by the Pallava king Narasimhavarman I in the 7th century CE. In 1957 the Government College of Architecture and Sculpture was established to promote and revive the art of making sculptures and temples.
Көлік
МТК және ТНСТК (Вилупурам бөлімшесі) Мамаллапурам/Махабалипурам мен Ченнаи, Ченгалпатту, Канчипурам, Тируттани сияқты қалалар арасында автобус қызметтерін іске асырады. МТК Ченнаидің түрлі аймақтарынан люкс және кондиционерленген автобустарды ұсынады. Махабалипурам Ченнаиден 56 шақырым қашықтықта жатыр.
MTC and TNSTC (Villupuram division) operate bus services between Mamallapuram/Mahabalipuram and Chennai, Chengalpattu, Kancheepuram, Thiruttani etc. MTC's bus services available from various parts of the Chennai include Deluxe and Air conditioned buses. Mahabalipuram is 56 km from Chennai.
Климат
Махабалипурамда тропикалық ылғалды және құрғақ климат басым. Кёппен-Гейгер климат жіктелімі Aw. Жылдық орташа температура 28,4 °C. Орташа температура мамыр айында шамамен 32,6 °C-қа жетеді. Қаңтар айындағы орташа температура 24,3 °C, бұл жылдың ең төмен температурасы. Жыл ішіндегі орташа температураның ауытқуы 8,3 °C құрайды. Жыл бойына орташа жауын-шашын мөлшері 1219 мм. Қыс айларында жауын-шашын жазғы айларға қарағанда әлдеқайда аз болады. Ең құрғақ және ең ылғалды айлар арасындағы жауын-шашын айырмашылығы 309 мм-ге жетеді.
Mahabalipuram has a tropical wet and dry climate. The Köppen Geiger climate classification is Aw. The average annual temperature is 28.4 °C. The temperatures are highest on average in May, at around 32.6 °C. In January, the average temperature is 24.3 °C, the lowest of the year. The average temperatures vary during the year by 8.3 °C. In a year, the average rainfall is 1219 mm. In winter, there is much less rainfall than in summer. The variation in the precipitation between the driest and wettest months is 309 mm.
Демография
2001 жылғы Индия халық санағы бойынша Махабалипурамның халқы 12 345 адамды құрады. Халықтың 52% еркектер, ал 48% әйелдер. Махабалипурамдағы сауаттылық деңгейі 74%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (73%) жоғары: еркектердің сауаттылығы 82%, әйелдердің сауаттылығы 66%. Махабалипурам халқының 12% 6 жасқа дейінгі балалар.
as of 2001 India census, Mahabalipuram had a population of 12,345. Males constitute 52% of the population and females 48%. Mahabalipuram has an average literacy rate of 74%, higher than the national average of 73%: male literacy is 82%, and female literacy is 66%. In Mahabalipuram, 12% of the population is under 6 years of age.
Оқиғалар
2019 жылдың қазан айында Үндістанның премьер-министрі Нарендра Моди мен Қытайдың президенті Си Цзиньпин Махабалипурамдағы Арджунаның тілегі (Арджунаның қайырымдылығы), Панча Ратха кешені және Жағалау ғибадатханасын көрді.
In October 2019, Indian Prime Minister Narendra Modi and Chinese President Xi Jinping visited Arjuna's Penance, the Pancha Rathas complex and the Shore Temple in Mahabalipuram.