Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Викрамадитья II (733 – 744 жылдары билеген) Виджаядитья патшасының ұлы болды және әкесі қайтыс болғаннан кейін Бадами Чалукья тағына отырды. Бұл ақпарат 735 жылдың 13 қаңтарында жазылған каннада тіліндегі Лакшмешвар жазуларынан алынған. Жазулардан белгілі болғандай, Викрамадитья II таққа отырғанға дейін, мұрагер ханзада (Ювараджа) ретінде, олардың басты жауы Канчипурам Паллаваларына қарсы сәтті әскери науқандар жүргізген. Оның ең маңызды жетістіктері – үш рет Канчипурамды басып алу болды: бірінші рет мұрагер ханзада ретінде, екінші рет император ретінде және үшінші рет оның ұлы және мұрагер ханзада Кіртіварман II басшылығымен. Бұл туралы Вирупакша ғибадатханасының жазуы ретінде белгілі тағы бір каннада жазуы куәлік етеді. Онда император үш рет Канчиді жаулап алғаны айтылады және "Шри Викрамадитья бхатарар муме Канчиян муме параджисидор" деп жазылған. Бұл екі ескерткіш Паттадакалдағы ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра ескерткіштерінің орталық бөлігін құрайды. Викрамадитья II – қуатты билеуші, ол 40 жыл билік жүргізді. Бейбітшілікті сақтау үшін ол Раштракуттармен әулеттік байланыс орнатты.
Vikramaditya II (reigned 733 – 744 CE) was the son of King Vijayaditya and ascended the Badami Chalukya throne following the death of his father. This information comes from the Lakshmeshwar inscriptions in Kannada dated 13 January 735 A. D. From inscriptions it has come to be known that even before his coronation, Vikramaditya II, as a crown prince (Yuvaraja), had conducted successful military campaigns against their arch enemy, the Pallavas of Kanchipuram. His most important achievements were the capture of Kanchipuram on three occasions, the first time as a crown prince, the second time as an emperor and the third time under the leadership of his son and crown prince Kirtivarman II. This is attested to by another Kannada inscription, known as the Virupaksha Temple inscription which alludes to the emperor as the conqueror of Kanchi on three occasions and reads Sri Vikramaditya bhatarar mume Kanchiyan mume parajisidor. These two monuments are the centre piece of the UNESCO World Heritage Monuments at Pattadakal. Vikramaditya II was a powerful ruler and was in power for 40 years. In order to maintain peace he entered into marriage alliance with Rashtrakutas.
Паллаваларға қарсы соғыс
Төрт онжылдыққа созылған ұзақ және бейбіт билік құрған Виджаядитья патшадан өзгеше, Викрамадитья II-нің жазулары соғысқа деген құштарлықты көрсетеді. Тарихшылар осы жазулардан, ол бір ғасыр бұрын Нарасимхаварман I басшылығымен шалукияларды жеңіп, олардың патшалық астанасы Бадамиді басып алған Паллаваларға қадірсіздік сезімін ұстаған, соның салдарынан Пулакеши II-нің даңқты билігін тоқтатып, шалукия патшалық отбасына ұят келтіргенін айтады. Осы жазулардан, Паллаваларды (пракритти амитра) толықтай жою ғана шалукиялардың жоғалған беделін қайтаруға мүмкіндік беретіні белгілі. Осы кекшіл ынтамен (махотсаха) қаруланған Викрамадитья II Паллава еліне шабуыл жасады. Билікке келген соң, Викрамадитья II Канчипурамдағы азаматтық соғыстың мүмкіндігін пайдаланып, Нандиварма II-ге қарсы Читрамайяның мүддесін қолдады. Бұл жеңіс патша Виджаядитьяның тұсында болғанымен, шалукия монархтарының жазбалары Викрамадитья II-ге толық құрмет көрсетеді. Канчипурамға жол ашылды және Викрамадитья II жеңіспен қалаға кірді. Ол қала тұрғындарына ешқандай зиян келтірмеуді және әдемі ескерткіштерді бұзбауды қамтамасыз етті (жазуда: “Kanchim avinasya pravisya”). Соғыстан алынған олжа да қайтарылды. Көптеген жаулап алушы патшалардан айырмашылығы, Викрамадитья өте ар-ұятымен әрекет етіп, қала тұрғындарына және қалаға деген құрметін көрсетті. Жергілікті брахмандарға көп көмек көрсетілді және әлсіздер мен мұқтаж жандарға сыйлықтар берілді. Викрамадитья II кек алу сәтінде өзін билігімен мақтанған жаулап алушыдан Канчипурам ғибадатханаларындағы қасиетті орындарға адал құлшынып бағынған адамға айналдырды. Ол ғибадатханаларға көп мөлшерде олжаны қайтару арқылы діни құрметке ие болды. Бұл туралы мәліметтер кейін Каиласанатха ғибадатханасының мантапасында (зал) орналасқан бағананың артқы жағында каннада тілінде жазылды. Оның басқа да ғибадатханаларда жасаған қайырымдылықтары оның мыс тақталарындағы жазбаларда қалдырылған. Осылайша Викрамадитья, шалукия империясына бір ғасыр бұрын Паллава Нарасимхаварман I-нің Ватапиді басып алуынан туған ұятты жойды. Кек алу ниетін орындағаннан кейін Викрамадитья II Бадамиге қайтып келді. Шалукия империясы Пулакеши II билігінде ең гүлденген кезеңін басынан өткерді. Ол Чера, Чола және Пандия патшалықтарын басып алды, сондай-ақ Калабхра билеушісін де жеңді. Бұл жеңістер оның Үнді мұхитының жағалауындағы жазуларында мәңгіге сақталды. Канчипурамға соңғы шабуыл Викрамадитья II билігінің соңғы жылдарында оның ұлы Киртиварма II басшылығымен жүзеге асты.
Unlike King Vijayaditya, who had ruled till a very old age in a long and peaceful reign of four decades, Vikramaditya II's inscriptions seem to convey an impatience for war. From those inscriptions, historians feel that he nursed a grudge against the Pallavas, who a century ago, under the leadership of Narasimhavarman I, had defeated the Chalukyas and occupied their regal capital Badami, thus bringing to an end the glorious reign of Pulakeshi II and causing humiliation to the Chalukya royal family. From these inscriptions, it is known that nothing short of complete annihilation of the Pallavas (prakrity amitra) could redeem the lost dignity of the Chalukyas. Vikarmaditya II, armed with this vengeful enthusiasm (mahotsaha), invaded the Pallava country. Immediately after coming to power, Vikramaditya II saw an opportunity in the ensuing civil war in Kanchipuram and espoused the cause of Chitramaya, against that of Nandivarma II. Though this victory to the Chalukyas happened during the rule of King Vijayaditya, the records of Chalukya monarchs give full credit to Vikramaditya II. The road to Kanchipuram lay open and Vikramaditya II entered the city victorious. He ensured that the residents of the city were not harmed nor were the beautiful monuments destroyed (from inscription Kanchim avinasya pravisya). The bounties of war were also returned. Unlike many conquering kings, Vikramaditya behaved in a very honorable way and showed consideration towards both the inhabitants and the city. Many donations were made to local Brahmins and gifts given to the weak and the forlorn citizens. Vikramaditya II had in his moment of revenge transformed himself from an overbearing conqueror to a humble devotee of the deities in the temples of Kanchipuram. The act of returning large amounts of booty to the temples earned him religious merit. All that was then inscribed on a Kannada language inscription on the back of a pillar in the mantapa (hall) of the Kailasanatha temple. His benevolent acts at other temples have also been recorded in his copper plate inscriptions. Vikramaditya thus wiped out the disgrace that had fallen on the Chalukya empire by the occupation of Vatapi a century earlier by the Pallava Narasimhavarman I. Having satiated his quest for revenge, Vikramaditya II returned to Badami. The Chalukyan empire then reached its proportions during the rule of Pulakeshi II. He overran the kingdoms of Chera, Chola and Pandyas and defeated a Kalabhra ruler as well. Those victories were written in his inscription on the shores of the Indian Ocean. The final invasion of Kanchipuram happened in the final years of the reign of Vikramaditya II, under the leadership of his son Kirtivarma II.
Ереже
Викрамадитья II 735 жылы Дхарвад ауданындағы Лакшмешварадағы Дхавала Жиналаяның қайырымдылық үйін күтіп ұстау үшін 50 нивартана жер сыйлаған.
Vikramaditya II donated 50 nivartanas of land for maintenance of charity house of Dhavala Jinalaya at Lakshmeshwara, Dharwad district in 735 CE.