Кіріспе
Болгариядағы ең биік тау – Мусала (); араб тілінен Осман түрік тіліне: Мусалладан, "Құдайға жақын" немесе "намаз оқу орны" – Рила тауларының, сондай-ақ Болгарияның және бүкіл Балқан түбегінің ең биік шыңы, биіктігі 2925 метр. Топографиялық еңістігі 2925 метр болатын Мусала, Еуропа құрлығындағы топографиялық еңістігі бойынша 6-шы орында тұрады. Бұл сонымен қатар континенттік Еуропадағы топографиялық жағынан ең оқшауланған үшінші ірі шың. Мусала Рила ұлттық паркінің ішінде орналасқан, ол бай флорасымен, оның ішінде орта беткейлеріндегі ормандардағы македониялық қарағай және болгар шыршасы сияқты түрлермен, сонымен қатар фаунасымен танымал. Бұл Еуропада қабырғаға жабысатын құсты (қабырғаға жорғалаушы) көруге ең қолайлы орындардың бірі. Шыңынан Болгарияның барлық ірі тау жоталарын көруге болады: солтүстік-батысқа қарай Витоша, солтүстік-шығысқа қарай Средна Гора, Витоша мен Средна Гораның артындағы солтүстік көкжиектің көп бөлігін алып жатқан Балқан таулары, оңтүстік-шығысқа қарай Родоп таулары, оңтүстікке қарай Пирин, батысқа қарай Осогово және Руй тауы, әрине, Риланың қалған бөлігі. 1960 жылы Венгрия Ғылым академиясының көмегімен шыңға ғарыш сәулелері станциясы салынды. Станцияда мюондық телескопты пайдаланып ғылыми эксперименттер жүргізілді. Станция 1983 жылғы 29 қазанда болған электр өртінен қирады. Жылдық орташа температурасы -2,2°C болатын Мусала Болгариядағы және бүкіл Балқан түбегіндегі ең суық жер. Температура жылына шамамен 8 ай бойы 0°C төмен қалады. |күні= 2023 тамыз.
Musala ( ); from Arabic through Ottoman Turkish: from Musalla, "near God" or "place for prayer" is the highest peak in the Rila Mountains, as well as in Bulgaria and the entire Balkan Peninsula, standing at
With a topographic prominence of , Musala is also the 6th highest peak by topographic prominence in mainland Europe. It is also the 3rd most topographically isolated major peak in Continental Europe. Musala is situated within the Rila National Park, which is noted for its rich flora, including species such as Macedonian Pine and Bulgarian Fir in the forests on its middle slopes, and fauna; it is one of the easiest places in Europe to see the wallcreeper. All major mountain ranges of Bulgaria can be seen from the top; these include Vitosha to the northwest, Sredna Gora towards the northeast, the Balkan Mountains along most of the northern horizon behind Vitosha and Sredna Gora, the Rhodope Mountains to the southeast, Pirin to the south, Osogovo and Ruy Mountain to the west, and of course, the rest of Rila. A cosmic ray station was built on the peak in 1960 with cooperation from the Hungarian Academy of Science. The station conducted scientific experiments using a muon telescope. The station was destroyed by an electrical fire on October 29, 1983. With an average annual temperature of 2.2 °C, Musala is the coldest place in Bulgaria and the entire Balkan Peninsula. Temperatures stay below 0 °C for about 8 months each year. |date= August 2023
Атаулар ауыстырылуы
Антарктидадағы Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Гринвич аралындағы Мусала мұздығы Мусала шыңының құрметіне аталған.